Nijerya, kripto işlemleri TIN ve NIN ile izleyecek

Nijerya, kripto para işlemlerini izlemek için artık geleneksel blokzincir analizleri yerine vergi numarası ve ulusal kimlik bilgilerini kullanacak yeni bir sisteme geçiyor. 2025 yılına yönelik vergi düzenlemeleri kapsamında, ülkedeki kripto para şirketlerine işlem gerçekleştiren kullanıcıların vergi tanımlama numarası (TIN) ve ulusal kimlik numarası (NIN) ile işlem yapmalarını zorunlu kılan bir uygulama başlatıldı.

Bu yeni sistem, 1 Ocak’ta yürürlüğe giren 2025 Mali Yılı Yasası kapsamında hayata geçirildi ve Nijerya tarihindeki en kapsamlı vergi reformlarından biri olarak değerlendiriliyor. Hükümet, bu yolla *blokzincir verilerini doğrudan incelemeye gerek kalmadan* kripto para işlemlerini denetleme yeteneği kazanmayı hedefliyor.

Yeni sisteme göre, Nijerya’daki sanal varlık hizmet sağlayıcıları (VASP’ler) kullanıcılarının isim, iletişim bilgileri, vergi numarası, işlem miktarı ve niteliği gibi bilgileri düzenli olarak vergi otoritesine bildirmek zorunda. Bireysel kullanıcılar için ayrıca ulusal kimlik numarası (NIN) sunmak zorunlu hale geliyor.

Vergi makamları, hizmet sağlayıcılardan ek bilgi talep etme yetkisine de sahip olacak. Şirketlerin müşterilere ait işlem kayıtlarını uzun vadeli olarak saklamaları gerekirken, *şüpheli veya yüksek meblağlı işlemleri* kara para aklamayla mücadele kapsamında finansal istihbarat birimlerine ve vergi kuruluna bildirmeleri zorunlu olacak.

Nijerya hükümeti, büyük işlemleri takip etmekte yüksek maliyetli blokzincir analizi yerine, mevcut vergi sistemine dayalı bu modeli daha verimli ve düşük maliyetli bir izleme yöntemi olarak değerlendiriyor.

2022'den bu yana kripto kazançlarına vergi uygulayan Nijerya, kimlik tespiti zor olduğu için adil vergi tahsilatında zorluklar yaşamıştı. Şimdi ise kullanıcıların gerçek kimliklerine dayanan işlem raporlaması sayesinde beyan edilen gelirlerle kripto işlemlerinin daha kolay eşleştirilmesi hedefleniyor. Yerel teknoloji medya organı Tech Cabal’a göre, TIN ve NIN’in zorunlu hale getirilmesi bu boşlukları kapatmayı amaçlıyor.

Bu adım yalnızca Nijerya’ya özgü değil. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) geliştirdiği Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (CARF) ile benzer çizgide ilerliyor. Nijerya, CARF’ı benimseme sözü veren ülkelerden biri olarak 2028’e kadar sistemin tam olarak uygulanmasını planlıyor.

Kripto paralara yönelik düzenlemelerin küresel ölçekte yaygınlaştığı bir dönemde, Nijerya da bu sürece uyum sağlamak için mevzuatları hızla güncelliyor. Bu hamle yalnızca kripto işlemlerini izleme amacını taşımıyor, aynı zamanda dijitalleşen ekonomide ortaya çıkan vergi boşluklarına karşı kurumsal çözümler üretme iradesini yansıtıyor. Özellikle Afrika kıtasında kripto kullanımı en yaygın ülkelerden biri olan Nijerya’da yürürlüğe giren bu düzenlemelerin gelecekte bölgesel standart haline gelebileceği düşünülüyor.