Trump’ın Stratejik Bitcoin(BTC) Rezervi 1 Yılda 8 Milyar Dolar Eriydi: Şeffaflık Tartışmaları Büyüyor

Trump’ın 1 yıl önce imzaladığı ‘stratejik kripto(kriptopara) rezervi’ kararnamesinin performansı beklentilerin altında kalmış görünüyor. ABD hükümetinin elindeki kripto varlıkların toplam piyasa değeri 1 yıl içinde milyarlarca dolar eridi. Bu durum, ‘stratejik varlık’ olarak kriptonun ne kadar işe yaradığına dair tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda.

Trump yönetimi göreve gelir gelmez, kriptoparaların benimsenmesi ve düzenlenmesine ilişkin yol haritasını belirlemek için bir çalışma grubu kurdu ve bununla birlikte hem Bitcoin(BTC) rezervi hem de “dijital varlık” stoklaması planını resmileştirdi. Washington’daki görece olumlu düzenleyici hava gibi destekleyici unsurlar bulunsa da, gümrük vergilerinin artırılması ve jeopolitik gerginliklerin tırmanması gibi makro faktörler piyasayı baskıladı. Bunun yansıması olarak, ABD’nin kripto rezervlerinin piyasa değeri de sert şekilde dalgalandı. Buna karşın, elde tutulan token miktarının büyük ölçüde aynı kalması, performans tablosunu esasen ‘piyasa fiyatlarının’ belirlediğini gösteriyor.

Trump, 6 Mart’ta imzaladığı kararnameyle ‘Stratejik Bitcoin Rezervi(Strategic Bitcoin Reserve)’ ve ‘ABD Dijital Varlık Stoku(U.S. Digital Asset Stockpile)’nu oluşturdu. Bitcoin rezervi yalnızca Bitcoin’den oluşurken, dijital varlık stokunda çeşitli altcoin’ler yer alıyor. Kararname öncesinde Trump, bu havuza XRP, Solana(SOL) ve Cardano(ADA) gibi varlıkların da girebileceğini söylemişti.

Bu modelin odağı ‘ek alım’ yapmak değil, ‘el konulan varlıkları tek elde toplamak’ üzerine kuruldu. Kararnamede dijital varlık stokunun, “el koyma(forfeiture) süreçleriyle elde edilenler dışında ek varlık satın almayacağı” açıkça yazıldı. Daha önce farklı düzenleyici kurumlar ve adli otoriteler arasında dağınık halde duran el konulmuş kriptoparaların neredeyse tek çatı altında toplanması ve federal hükümet düzeyinde mülkiyet, kontrol ve yönetimin birleştirilmesi amaçlandı. Kararname, bu tür merkezi bir yapının ‘uygun denetim’, ‘doğru izleme’ ve ‘tutarlı yönetim’ açısından gerekli olduğunu da savundu.

En büyük soru işareti ise ‘şeffaflık’. ABD hükümeti, Bitcoin rezervi ve dijital varlık stokunun tam bileşimini ve büyüklüğünü resmen açıklamıyor. Buna karşılık, zincir üstü(on-chain) analiz şirketi Arkham Research(Arkham Research), ABD hükümetiyle bağlantılı olduğunu düşündüğü cüzdanları takip ederek bir tahmini tablo oluşturuyor.

Arkham’a göre şu anda ABD hükümetinin toplam kripto portföyü yaklaşık 22 milyar 393 milyon 867 bin dolar (yaklaşık 33 trilyon 1.034 milyar won) seviyesinde. Bunun yaklaşık 22 milyar dolarlık (yaklaşık 32 trilyon 5.338 milyar won) kısmının Bitcoin olduğu tahmin ediliyor. Geri kalan kısımda ise USD Coin(USDC), Ethereum(ETH), Wrapped Bitcoin(WBTC) ve BNB öne çıkan varlıklar olarak listeleniyor.

Değer kaybındaki sertlik daha da çarpıcı. Arkham, Trump’ın kararnameyi imzaladığı tarihte ABD hükümetinin birikimli kripto varlık değerinin 30 milyar doları aştığını tahmin ediyordu. Bugün bu rakam 22 milyar dolar bandına gerilemiş durumda. Yani yaklaşık yüzde 26’lık bir düşüş söz konusu. Kore wonu cinsinden bakıldığında; 30 milyar dolar yaklaşık 44 trilyon 3.670 milyar won, 22 milyar dolar ise yaklaşık 32 trilyon 5.338 milyar won ediyor. Aradaki fark, yalnızca 1 yılda yaklaşık 11 trilyon wonluk bir değer erimesine işaret ediyor.

Buna rağmen Beyaz Saray, piyasa oynaklığı karşısında geri adım atmış görünmüyor. Beyaz Saray sözcü yardımcısı Kush Desai(Kush Desai), son dönemdeki fiyat zayıflığına ilişkin yaptığı açıklamada, “Devletin fiyatları belirlemediği serbest piyasa oynaklığı, Trump yönetiminin kripto ve geleceğin ileri teknolojilerinde ABD hegemonyasını sağlamaya dönük taahhüdünü değiştirmez” dedi.

Öte yandan, özellikle Bitcoin ‘maksimalist’ çevrelerde ABD’nin Bitcoin’i agresif biçimde alıma başlayacağı yönünde beklentiler vardı. Ancak 1 yılın sonunda tablo bu beklentiyi desteklemiyor. Kararname sonrası ABD hükümetinin elinde bulunduğu tahmin edilen Bitcoin miktarı 328.272 BTC civarında. Bu rakam, dönem boyunca anlamlı bir artış göstermedi ve neredeyse sabit kaldı.

Ethereum tarafında ise kararname sonrası kısa süreli bir azalma görülmüş durumda. Arkham, bunun borsa transferi ya da cüzdan değişikliği olabileceğini belirtiyor. 2025 Nisan’dan itibaren ise Ethereum bakiyesinin büyük ölçüde aynı seviyede korunduğu kaydediliyor. Stablecoin cephesinde ise Tether’in USDt(USDT) arzında 2025 Mayıs’ta 200 milyon adedin üzerinde ani bir sıçrama olduğu, ardından 2026 Mart öncesi seviyelere geri dönüldüğü belirtiliyor. Bu dalgalanmalar, portföy yönetiminde aktif hareketler olduğunu düşündürse de, hükümetin resmi açıklama yapmaması nedeniyle bu akışların ‘sadece cüzdan transferi’ mi yoksa ‘gerçek satış/alış işlemleri’ mi olduğu net değil. Piyasada, bu belirsizliğin dijital varlık stokunun politika güvenilirliğini artırmak yerine soru işaretlerini büyüttüğü yönünde eleştiriler var.

Kararname, Bitcoin alımlarını kökten yasaklamıyor. Fakat ‘bütçe açısından nötr(budget-neutral)’ bir model şart koşuyor. Trump yönetiminde yapay zeka ve kripto politikalarını koordine ettiği bilinen David Sacks(David Sacks), “Bütçe açığını büyütmek, ulusal borcu şişirmek ya da ABD vatandaşlarına ek vergi yüklemek kabul edilemez” diyerek bu çizgiyi netleştirmişti. Sacks, “Bakanlar, vergi mükelleflerine 1 sent dahi ek yük getirmeden daha fazla Bitcoin biriktirmenin bir yolunu bulurlarsa, bunu yapma yetkisine sahiptir” ifadelerini de kullanmıştı. Ancak aradan geçen 1 yıla rağmen bu tür bir ‘bütçe nötr’ biriktirme stratejisinin gerçekten hayata geçip geçmediği belirsizliğini koruyor.

Kriptopara rezerv modeli, bu arada içeriden ve dışarıdan eleştiri almaya devam ediyor. Blockworks(Blockworks) kurucu ortağı Jason Yanowitz(Jason Yanowitz), geçen yıl BBC’ye yaptığı değerlendirmede, “Birden fazla varlıktan oluşan kripto rezervi piyasaya olumsuz etki edebilir” uyarısında bulundu. Yanowitz, net bir çerçeve olmadan sepet bileşiminin keyfi biçimde belirlenmesi riskinin arttığını, bunun da piyasa çarpıklıkları ve kamu güveni erozyonuna yol açabileceğini söyledi. Ona göre bağımsız denetim ve düzenli kamusal raporlama yoluyla ‘şeffaflık’, hem ‘ayrıcalık’ tartışmalarını sınırlamak hem de inovasyonu teşvik etmek açısından kritik.

Bitcoin rezervi fikrinin küresel ölçekte yayılması ise hızlandı. Özellikle geçen yıl Strategy örneğinin öne çıkmasıyla, gerek devletler gerek şirketler düzeyinde Bitcoin’i bilançoya ekleme eğilimi güçlendi. ‘Dijital altın’ anlatısının pekişmesi, Bitcoin’i mali ve finansal bir varlık olarak konumlandırma motivasyonunu artırdı. BitcoinTreasuries.net verilerine göre ABD, Çin, Ukrayna, El Salvador, Birleşik Krallık ve Kuzey Kore’nin de aralarında bulunduğu 10 ülke resmi olarak Bitcoin rezervine sahip.

Kurumsal cephede ise uzun süren ayı piyasasının, varlık satışı ve birleşme/dönüşüm süreçlerini tetikleyeceği öngörülüyor. Kripto altyapı ve finansal hizmetler şirketi BTCS’nin strateji direktörü Wojciech Kaszycki(Wojciech Kaszycki), daha önce Cointelegraph’a yaptığı açıklamada, “Net aktif değerinin(NAV) altında işlem gören Bitcoin rezervli şirketler, sonunda reel sektörde faaliyet gösteren firmalar tarafından satın alınabilir” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Ortaya çıkan tablo, ABD’nin stratejik kripto rezerv deneyiminde ‘başarı veya başarısızlığı’ belirleyecek asıl başlığın, salt ‘ne kadar tuttukları’ değil, bu varlıkları ‘nasıl yönettikleri’ ve ‘ne kadar şeffaf oldukları’ olduğunu gösteriyor. Yüksek oynaklık içeren bir piyasada, hükümetin hangi ilkelere göre alım-satım yaptığı ve bu sürecin kamuoyu ile ne derece açık paylaşıldığı, dijital varlık stokunun ‘stratejik’ niteliğini belirleyecek ana unsur haline gelmiş durumda. yorum: Uzun vadede asıl sınav, yeni bir ‘kripto kışı’nda bu rezervlerin nasıl korunacağı ve yönetileceği olabilir.