Tayvan’dan Kripto Varlık Yasası: Stabil Kripto Para İhraççılarına 10 Yıla Kadar Hapis ve Dev Para Cezaları

Tayvan, stabil kripto paralar dahil olmak üzere tüm ‘kripto varlık’ sektörünü kapsayan yeni bir düzenleme taslağını onayladı. ‘Güvencesiz stabil kripto para’ ihraç eden ya da dolandırıcılık içeren işlemlere karışan şirketlere, 10 yıla kadar hapis ve yüz milyonlarca liralık para cezası verilebilecek. Böylece Tayvan’ın ‘kripto düzenlemesi’ çok daha sıkı hale geliyor.

Tayvan İdari Yuan’ı, 2’sinde (yerel saatle) ‘Sanal Varlık Hizmetleri Yasası(VASA)’ taslağını onayladı. Bu yasa, Finansal Denetim ve Yönetim Komisyonu(FSC) tarafından geçen yıldan beri hazırlanan kripto düzenleme çerçevesinin merkezinde yer alıyor ve hem *sanal varlık hizmet sağlayıcıları(VASP)* hem de *stabil kripto para ihraççılarını* kapsıyor. Yerel basına göre tasarının bu yıl içinde parlamento sürecini tamamlayarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Yeni taslak, *kara para aklamayı önleme(AML)* şartlarını da sertleştiriyor. Tayvan, 2024’te kripto şirketlerini zaten AML rejimine dahil etmiş ve tüm dijital varlık şirketlerine 2025 Eylül’üne kadar ‘kayıt zorunluluğu’ getirmişti. İdari Yuan Başkanı Cho Jung-tai, yeni sistemin ‘sektör içi özdenetim’, ‘saklama hizmetlerinin pilot uygulamaları’ ve ‘yerel finansal inovasyon desteği’ni kademeli olarak hayata geçirecek şekilde tasarlandığını belirtti.

VASA taslağına göre borsa ve saklama platformu gibi VASP şirketleri, yalnızca bu alanda faaliyet gösterebilecek; şirket ismi, organizasyon yapısı ve asgari sermaye şartlarını sağlamaları gerekecek. Ancak bankalar ve diğer finans kurumları, düzenleyiciden onay almaları halinde mevcut işlerinin yanında VASP hizmeti de sunabilecek. Borsaların, listelenecek ve listeden çıkarılacak kripto varlıklar için açık ve denetlenebilir kriterler belirlemesi zorunlu tutuluyor.

Ceza boyutu dikkat çekici derecede yüksek. Kripto varlıkların *manipülasyonu, gizlenmesi, fiyat oynaklığı üzerinden dolandırıcılık* gibi eylemler için 3 ila 10 yıl hapis ve en fazla 200 milyon Tayvan doları (yaklaşık 6,25 milyon dolar) para cezası öngörülüyor. ‘İzinsiz stabil kripto para ihraç eden’ şirketler için ise 7 yıla kadar hapis ve 100 milyon Tayvan doları (yaklaşık 3,13 milyon dolar) para cezası gündemde.

Stabil kripto para kuralları da uluslararası eğilime paralel şekilde sıkılaştırıldı. İhraç ve itfa işlemlerinin *nominal değer* üzerinden yapılması şart koşuluyor; ihraççı şirketler, yatırımcıların ‘paralarını geri isteme’ taleplerini reddedemeyecek. Yatırımcıya *faiz veya getiri* vaat eden stabil kripto para modelleri de yasaklanıyor. Bunun yanında, ihraççıların *iç kontrol, bağımsız denetim ve bilgi güvenliği* altyapısı kurması zorunlu hale getirildi.

Finansal Denetim ve Yönetim Komisyonu Başkan Yardımcısı Chen Yen-liang, “Stabil kripto para ihraççılarının yalnızca bankalarla sınırlı tutulması gerekmiyor; ancak *sermaye gücü* ve *risk yönetimi* konusunda finans kurumlarının belirgin bir avantajı var” dedi. Düzenleyici kurum, Merkez Bankası ile birlikte ayrıntılı teknik kuralları hazırlayıp piyasayı aşamalı olarak açmayı planlıyor.

Tayvan, bu yeni ‘sanal varlık yasası’ yürürlüğe girdikten sonra, bu yıl içinde ilk ‘düzenlenmiş stabil kripto para’yı görebileceğini de belirtiyor. Sektördeki birçok isim, bu yasanın yasalaşması halinde Tayvan’ın Asya’da *daha kurumsallaşmış bir stabil kripto para piyasası* kuran örnek ülkelerden biri haline gelebileceğini düşünüyor. ‘Stabil kripto para’ ve ‘sıkı kripto regülasyonu’ kavramları, ülkenin yeni finansal mimarisinin temel unsurları olarak öne çıkıyor.