Hindistan’ın Telegram Yasağı TON(TON) Ekosistemini Sarstı: Milyonlarca Kullanıcı Bir Gecede Kayboldu

Hindistan hükümetinin Telegram’ı uygulama mağazalarından kaldırma talimatı, TON(TON) odaklı ekosistemi ve kripto para piyasasını sarsmış durumda. Yüz milyonlarca kullanıcının erişimi kısıtlanırken, büyümenin temel dayanağı olan ‘dağıtım kanalı’ anlatısının zayıfladığı yorumları yapılıyor.

Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Ulusal Sınav Kurumu’nun talebi üzerine Bilgi Teknolojileri Yasası’nın 69A maddesini devreye sokarak Google ve Apple’a Telegram uygulamasını mağazalarından kaldırma emri verdi. ‘kaynak: Hint basını, hükümet bildirimi’ Bu adım, 21 Haziran’da yapılacak tıp fakültesi giriş sınavı (NEET-UG) tekrarına kısa süre kala, sınav sorularının sızdırıldığı iddiaları üzerine atıldı; iddialarda, sızdırılan belgelerin dağıtım kanalı olarak Telegram grupları işaret edildi. Emir, 22’sine kadar (yerel saatle) geçici olarak yürürlükte kalacak.

Buna ek olarak Hindistan hükümeti, Telegram’ın ‘mesaj düzenleme’ özelliğini de 30 Haziran’a kadar devre dışı bırakmasını talep etti. Soruşturma makamları, bu özelliğin tarihleri manipüle edilmiş sahte sızıntı materyalleri üretmek için kullanıldığını düşünüyor.

Telegram, TON blokzincirinin merkezinde yer alıyor ve ‘10 milyar kullanıcıya giden yol’ anlatısının ana taşıyıcısı olarak görülüyor. TON(TON) ekosisteminin en büyük değeri, Telegram’ın dev kullanıcı tabanına dayanıyor. Günlük kullanılan bir mesajlaşma uygulamasına blokzincirin doğal şekilde entegre edilmesi, yatırımcılar için ‘dağıtım hendekleri’ oluşturan en büyük savunma hattı olarak görülüyordu. Ancak bu olay, tek bir ülkenin politik kararıyla bile bu ‘hendeklerin’ sarsılabileceğini gösterdi.

Hindistan, yaklaşık 104–150 milyon arası Telegram kullanıcısıyla platformun en büyük pazarı konumunda. Bu kitlenin bir anda devre dışı kalmasıyla, ‘tap-to-earn’ oyunları, bilgi yarışması uygulamaları ve web3 mini uygulamalar gibi birçok zincir üstü aktivite ülkede fiilen durdu. Analistler, TON(TON) tabanlı hizmetlerin gerçek kullanım verilerinde kısa vadede sert bir daralma yaşanmasının kaçınılmaz olduğu görüşünde. ‘yorum: Özellikle günlük aktif kullanıcı ve işlem metriklerinde ani düşüşler, zincirin büyüme hikâyesine dair soru işaretlerini artırabilir.’

Telegram CEO’su Pavel Durov(Pavel Durov), X üzerinden yaptığı açıklamada, Hindistanlı telekom operatörü Reliance’ın, Telegram’a erişimi bozmak için ‘BGP hijacking’ (yönlendirme protokollerinin manipülasyonu) yöntemini kullandığını iddia etti. Bu yöntem, internet trafiğinin geçtiği rotaları değiştirerek global seviyede erişim sorunlarına yol açabiliyor ve iddialar doğruysa, Hindistan dışındaki bölgeleri de etkileyebilecek kadar ciddi bir durumdan bahsediliyor.

Durov ayrıca Reliance ile WhatsApp’ın rekabeti baskılamak için birlikte lobi faaliyeti yürüttüğünü ileri sürdü. Ancak Hindistan telekom sektöründen bazı isimler bu suçlamaları derhal reddetti ve Durov’un, şirket yapıları ve yetki alanlarını birbirine karıştırdığını savundu. İlgili şirketler ise haberin yazıldığı ana kadar resmi bir açıklama yayımlamış değil.

Piyasada yaşananları, ‘sadece sınav güvenliği odaklı geçici bir düzenleme’ olarak okuyanlar da var, ‘piyasa payı çatışmasına dayalı rekabetçi bir hamle’ olarak görenler de. Eğer süreç, sınavların adil şekilde yapılmasını sağlamaya yönelik, süresi sınırlı bir müdahale olarak kalırsa, Telegram’ın Hindistan’daki faaliyetlerinin büyük oranda normale dönmesi bekleniyor. Buna karşılık, mesele rekabetçi platformlar arası güç mücadelesi boyutuna taşınırsa, benzer baskıların gelecekte de tekrarlanabileceği endişesi gündemde kalacak.

Sonuç olarak Hindistan örneği, Telegram’a aşırı bağımlı TON(TON) ekosisteminin, ‘politika riski’ karşısında ne kadar kırılgan olduğuna dair güçlü bir uyarı niteliği taşıyor. Milyonlarca kullanıcının sağladığı dev ölçek, bir yandan en büyük ‘varlık’ iken, diğer yandan ‘tekil arıza noktası’ haline gelebiliyor. ‘yorum: Piyasa, önümüzdeki dönemde TON tarafında Telegram dışındaki dağıtım kanallarına ve teknik/mimari düzeyde daha yüksek ‘dağıtıklık’ (decentralization) adımlarına odaklanılmasını bekleyecektir.’