Sri Lanka'nın döviz rezervi 6,5 milyar dolar: Başkan 'ilk savunma hattı' dedi

Jeopolitik gerilimlerin ve finansal piyasalardaki parçalanmanın derinleştiği bir dönemde Sri Lanka'nın toplam resmi döviz rezervleri, Haziran 2026 sonunda 6,5 milyar dolara (yaklaşık 8,84 trilyon won) yükseldi. Ancak Orta Doğu'daki çatışmaların dış sektör üzerindeki baskısı ve dış borç geri ödeme yükü sürüyor.

Sri Lanka Merkez Bankası Başkanı P Nandalal Weerasinghe, 10-11 Eylül'de Kolombo'da düzenlenen Reserve Management Conference 2026'da döviz rezervlerinin dış şoklara karşı 'ilk savunma hattı' olduğunu söyledi. Konuşması 16 Eylül'de Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) internet sitesinde yayımlandı.

Weerasinghe, döviz rezervi yönetiminin temel ilkeleri olan güvenlik, likidite ve getirinin önemini koruduğunu, ancak faaliyet ortamının değiştiğini belirtti. Jeopolitik parçalanma, ticaret gerilimleri, yaptırımlar, emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, faiz döngüsündeki değişimler ve teknolojik yeniliklerin aynı anda yaşanması nedeniyle jeopolitik riskleri ayrı bir değişken olarak ele almanın zorlaştığını ifade etti.

Uluslararası finans piyasalarının daha fazla birbirine bağlanması da önemli bir faktör olarak öne çıktı. Bir bölgedeki çatışmanın enerji fiyatlarını ve enflasyonu etkileyebileceği, büyük ekonomilerin para politikalarındaki değişimlerin ise gelişmekte olan ülkelerdeki sermaye akışını değiştirebileceği belirtildi. Jeopolitik açıklamaların döviz ve tahvil piyasaları ile risk primlerinde anlık dalgalanmalara yol açabileceği kaydedildi.

Sri Lanka'nın 2022'de yaşadığı ekonomik kriz, döviz rezervlerindeki yetersizliğin reel ekonomiye yayıldığı bir örnek olarak gösterildi. Sri Lanka Merkez Bankası verilerine göre toplam resmi döviz rezervleri Eylül 2022 sonunda 1,8 milyar dolara (yaklaşık 2,448 trilyon won) geriledi ve bu tutar yaklaşık 1,1 aylık ithalatı karşılayabildi. Dış borç ödemeleri ve dış finansmana erişimin kötüleşmesi düşüşte etkili oldu.

Sri Lanka Merkez Bankası, Çin Halk Bankası ile yapılan swap dahil toplam resmi döviz rezervlerini Haziran 2026 sonunda 6,5 milyar dolar olarak açıkladı. Bununla birlikte Sri Lanka rupisi, Orta Doğu'daki çatışmaların dış sektör üzerindeki baskısı nedeniyle 2026'nın başından Temmuz sonuna kadar dolar karşısında %7,8 değer kaybetti.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Sri Lanka'nın toplam resmi döviz rezervlerinin Mart 2026 sonunda 7 milyar dolara (yaklaşık 9,52 trilyon won) ulaştığını, ancak Nisan sonunda 373 milyon dolarlık (yaklaşık 507,3 milyar won) uluslararası tahvil geri ödemesinin etkisiyle 6,759 milyar dolar (yaklaşık 9,193 trilyon won) olarak kaydedildiğini açıkladı. IMF, dış tamponların yeniden oluşturulmasını Sri Lanka ekonomik programının temel hedeflerinden biri olarak belirledi.

Weerasinghe ayrıca döviz rezervlerini krizden hemen önce borçlanma veya para basma yoluyla hızla artırmanın sürdürülebilir olmadığını söyledi. Bu mesaj, ekonomik koşullar elverişliyken kurumsal disiplin çerçevesinde rezerv biriktirilmesi gerektiğine işaret etti.

Sri Lanka Merkez Bankası'nın yayımladığı toplantı gündeminde dolar ağırlıklı rezerv yapısı, altın ve alternatif varlıklar, yapay zeka ile dijital ve tokenleştirilmiş varlıklar yer aldı. Ancak BIS'te yayımlanan konuşmada Bitcoin'in (BTC) veya belirli bir kripto varlığın döviz rezervlerine dahil edilmesi yönünde bir öneri doğrulanmadı. Toplantı gündeminde dijital varlıkların yer alması, kripto varlıklarla döviz rezervleri arasında doğrudan bağlantı kurmak için tek başına yeterli değil.