Güneydoğu Asya’da 106 GW gaz santrali ve 70 milyon ton LNG altyapısı geliştiriliyor

Güneydoğu Asya’da yaklaşık 106 GW kapasiteli gaz santralleri ile yıllık 70 milyon ton kapasiteli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalat altyapısı geliştiriliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden LNG tedarikinde yaşanan aksaklıklar fiyat oynaklığını artırsa da artan elektrik talebi ve enerji güvenliği gerekçeleriyle gaz altyapısına yatırımlar sürüyor.

Global Energy Monitor, Eylül 2026 tarihli raporunda Güneydoğu Asya’daki geliştirme aşamasındaki gaz santrali kapasitesini yaklaşık 106 GW, LNG ithalat kapasitesini ise yıllık 70 milyon ton olarak hesapladı. İki altyapı için gereken yatırımın yaklaşık 160 milyar dolar (yaklaşık 218 trilyon won) olduğu belirtildi.

Geliştirme aşamasındaki kapasiteye duyuru, planlama ve inşaat aşamasındaki projelerin tamamı dahil ediliyor. Bu nedenle 106 GW ve 70 milyon tonluk rakamlar, fiilen inşaatı başlamış veya ticari işletmesi kesinleşmiş tesislerin kapasitesini ifade etmiyor.

Global Energy Monitor, Güneydoğu Asya’daki LNG ithalat altyapısının geliştirme kapasitesinin 2024’te yaklaşık 47 milyon tonken bugün yaklaşık 70 milyon tona yükseldiğini açıkladı. Geliştirme aşamasındaki gaz santrali kapasitesi de yaklaşık 106 GW ile 100 GW’ın üzerinde kalmayı sürdürüyor.

Bu veriler, LNG tedarik şokunun ardından Güneydoğu Asya’nın uzun vadeli gaz altyapısı planlarını koruduğunu gösteriyor. Ancak planlama aşamasındaki projelerin gerçek yatırımlara ve inşaata dönüşüp dönüşmeyeceği fiyatlara ve tedarik istikrarına bağlı.

Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, gaz altyapısını genişletme planlarının ekonomik uygulanabilirliğini test ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2026’nın ikinci çeyreğinde Asya’daki spot LNG fiyatının milyon BTU başına ortalama 17,5 dolar olduğunu ve yıllık bazda yüzde 45 arttığını açıkladı.

IEA, 2026’nın ilk çeyreğinde Hürmüz Boğazı üzerinden LNG tedarikinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle Asya ve Avrupa’daki doğal gaz fiyatlarının Ocak 2023’ten bu yana görülen en yüksek aylık ortalama seviyeye çıktığını belirtti. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin 2025’te Hürmüz Boğazı’ndan geçirdiği LNG’nin yaklaşık yüzde 90’ının Asya’ya yönelmesi de tedarik güzergâhlarındaki yoğunlaşma sorununu artırdı.

Fiyat artışı talebi de etkiledi. IEA, yüksek LNG fiyatları ve kömüre dönüşün etkisiyle Asya’nın doğal gaz talebinin 2026’da yıllık bazda yüzde 0,5 azalacağını öngördü.

Global Energy Monitor, Güneydoğu Asya’nın gazı genişletme planlarının üç varsayıma dayandığına dikkat çekti. LNG’nin istikrarlı biçimde tedarik edilmesi, alternatif üretim kaynaklarıyla rekabet edebilecek kadar ucuz olması ve ithalatın kesilmesi halinde yerli gazın alternatif tedarik kaynağı haline gelebilmesi gerekiyor.

Ancak yerli gaz üretimi bu koşullar arasında kısa vadeli bir alternatif olmaktan uzak. Güneydoğu Asya’da 2035’e kadar yıllık yaklaşık 62 milyar metreküp ek üretim kapasitesi sağlayabilecek en az 20 gaz sahası tespit edildi. Bununla birlikte yeni tedarikin geliştirilmesi yıllar sürebilir ve üretilen gazın ilgili ülkelerin elektrik piyasalarına sunulacağının garantisi bulunmuyor.

Projeler de aynı hızda ilerlemiyor. Global Energy Monitor, Eylül 2025 itibarıyla yaklaşık 65 milyon ton LNG ithalat kapasitesinin askıya alındığını veya iptal edildiğini açıkladı. Ayrıca 2024 sonu ile 2025 sonu arasında 35 GW’ın üzerinde gaz santrali kapasitesi askıya alındı veya iptal edildi.

Ülkelere göre projelerin inşaat, askıya alma ve iptal durumlarının tamamı mevcut verilerle doğrulanamadı.

Ülke bazındaki elektrik planları ve münferit LNG santrali projelerinin ayrıntıları da doğrulanamadı.

IEA, Güneydoğu Asya’nın enerji ithalat harcamalarının 2024’te 80 milyar doların üzerindeyken 2035’te yaklaşık 245 milyar dolara (yaklaşık 334 trilyon 425 milyar won) çıkabileceğini öngördü. Kurum, ülkelerin açıkladığı iklim taahhütlerini yerine getirmesi halinde 2035’te fosil yakıt ithalat harcamalarının bu seviyenin yaklaşık yarısına inebileceğini belirtti.

Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik aksaklıkları ve seferlerin ne zaman normale döneceği, Güneydoğu Asya’nın enerji maliyetleri ile gaz santrali projelerinin ilerleme hızını etkileyebilecek değişkenler arasında yer alıyor. Hürmüz Boğazı’nda seferlerin yeniden başlamasının ardından da gaz fiyatlarında artış riskinin sürdüğüne yönelik değerlendirmeler yapıldı.

S&P Global, Eylül 2026’da Gastech etkinliğinde LNG sektörü temsilcilerinin uzun vadeli beklentilerinin ayrıştığını bildirdi. Bazı temsilciler gelecekte yeni arzın artacağını vurgularken, LNG’nin yalnızca fiyatları karşılayabilecek ülkeler için erişilebilir bir yakıt haline gelebileceği yönünde endişeler de dile getirildi.

Güneydoğu Asya’nın gaz altyapısını genişletme planları şimdilik korunuyor. Ancak LNG ithalat kapasitesi tek başına tedarik istikrarını garanti etmiyor. Ülkelerin nihai yatırım kararları ve inşaat başlangıçları; LNG fiyatlarına, tedarik güzergâhlarına, yerli gaz üretimine ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hızına bağlı olarak değişebilir.