Kurumların %77’si 2026’da tokenize teminat kullanmayı bekliyor

Kurumların en fazla %77’sinin 2026’da nakit, para piyasası fonları (MMF) ve hazine tahvilleri gibi tokenize edilmiş teminatları kullanması bekleniyor.

Citi(Citi) ve The ValueExchange, 24’ünde yayımladığı ‘Digital Collateral: A Practical Reality’ başlıklı raporda, tokenize teminatın pilot uygulamaları aşarak finans piyasalarında gerçek kullanım aşamasına ilerlediğini belirtti.

Tokenize teminat, finansal varlıkların mülkiyetini veya değerini blokzincir tabanlı dijital tokenlarla temsil ederek teminat olarak kullanma yöntemidir. Bu yapı, teminatın dijital ortamda kaydedilip transfer edilmesini ve geleneksel finans kuruluşlarının takas ve saklama süreçleriyle bağlantı kurulmasını sağlar.

Geleneksel teminat işlemleri, finans kuruluşlarının çalışma saatleri ve takas takvimlerinden etkileniyor. Rapora göre tokenizasyon, teminat transferlerinin 24 saate yakın bir süre boyunca yürütülmesini sağlayarak farklı zaman dilimleri arasındaki takas boşluklarını ve operasyonel sorunları azaltabilir.

Teminatların tek bir yerde kilitli kalması ve zamanında kullanılamaması da uygulamanın arka planındaki nedenler arasında gösterildi. Araştırmaya göre küresel sistem açısından önemli bankalar, günlük ortalama yaklaşık 74 milyar dolarlık teminatı yaklaşık 65 saklama noktasında bulunduruyor.

Raporda, mevcut takas süreleri ve operasyonel sorunlar nedeniyle teminatların yaklaşık %25’inin atıl kaldığı belirtildi. Ortalama Tier 1 kurum için bu miktar yaklaşık 15 milyar dolarlık verimsiz varlığa karşılık gelirken, yıllık potansiyel gelir kaybı yaklaşık 346 milyon dolar olarak hesaplandı.

Bu verimsizlik, finans kuruluşlarının teminatları zamanında transfer edebilmek için gereğinden fazla varlık yatırması veya önceden fon ayırması uygulamasıyla bağlantılı. Tokenize teminatın yaygınlaşması, teminat transferi süreçlerini basitleştirerek sermayenin kullanım verimliliğini artırabilir.

Tokenizasyon yöntemi, bazı repo işlemlerinde hâlihazırda kullanılıyor. Rapora göre mevcut repo işlem hacminin yaklaşık %5’i her ay tokenize yöntemle gerçekleştiriliyor.

ABD hazine tahvillerinin tokenizasyonuna ilişkin takvim de raporda yer aldı. ABD hazine tahvillerinin, Ekim 2026’da ABD’nin takas ve ödeme altyapısı kuruluşu DTCC üzerinden tokenize biçimde sunulması bekleniyor.

Bununla birlikte kurumların bu yöndeki beklentisi, sistemlerin tamamen dönüşeceği anlamına gelmiyor. Raporda, mevcut sistemleri ve iş süreçlerini değiştirmenin getireceği yük ile yeni risklere ilişkin temkinli yaklaşımın benimsenmenin önündeki engeller arasında bulunduğu ifade edildi.

Kurumların değerlendirdiği varlıklar, nakit, MMF ve hazine tahvilleri gibi finans piyasalarında teminat olarak kullanılan varlıklarda yoğunlaşıyor. Bu durum, tokenizasyonun yalnızca yeni yatırım ürünleri oluşturmayı değil, mevcut teminatların daha hızlı transfer edilmesini ve takas edilmesini de hedeflediğini gösteriyor.

Finans piyasalarında gerçek kullanım alanını teminatın ihraç edilmesinden çok saklama, transfer ve takas süreçleri belirliyor. Tokenize teminatın da yalnızca blokzincir teknolojisiyle değil, mevcut finansal altyapı ve iş süreçleriyle bağlantı kurularak tamamlanması gerekiyor.

Tokenize teminat, tek tek kripto paraların fiyat hareketlerinden farklı bir konu. Temel mesele, finansal varlıkların dijital tokenlarla temsil edilmesinin ardından kurumlar arası teminat transferi ve teminat tamamlama süreçlerinde kullanılıp kullanılamayacağı.

TokenPost daha önce ‘CCP’ler tokenize teminat deneyine başladı: Takasın merkezileşmesi riski’ başlıklı haberinde, hangi varlıkların teminat olarak kabul edileceği ve üçüncü taraf teknoloji bağımlılığının nasıl denetleneceğinin piyasanın gerçek kullanım alanını belirleyebileceğini aktarmıştı.

Raporda verilen %77 oranı, kurumların beklentisini ifade ediyor; fiili benimseme ölçeği ve hızına ilişkin gerçekleşmiş bir performans verisi değil. Önümüzdeki dönemde, Ekim 2026’da planlanan DTCC ABD hazine tahvili tokenizasyon hizmetinin mevcut finansal altyapıyla nasıl bağlantı kuracağı takip edilecek.