Vana veri erişim ücretini devreye aldı: Yakım mekanizması sunuldu

Vana Foundation, veri sorgulama ücretlerini staking ödülleri ile VANA geri alım ve yakım mekanizmasına bağlayan Vega yükseltmesini tamamladı. Veri kaydı ve yetkilendirme ücretleri şu anda 0 olarak belirlenirken veri sorgulama işlemleri kullanıma dayalı ücretlendirme kapsamına alındı.

Vana Foundation, 21 Eylül'de Vega yükseltmesini tamamladığını resmi blogunda açıkladı. Yetki doğrulamasından veri işlemeye kadar geçen sürenin üretim ortamında yaklaşık 50 milisaniye olduğu belirtildi.

Vega, kişisel verilerin hareketlerini ve erişim izinlerini zincir üzerinde kaydeden bir yapı sunuyor. Kullanıcılar veri erişim izinlerini ‘grant’ biçiminde tanımlıyor. Bu kayıtlarda izin veren taraf, erişim sağlayan taraf, erişim kapsamı, sona erme tarihi ve koşullar yer alıyor.

İzinlerin verilmesi, kullanılması ve iptal edilmesi ayrı ayrı kaydediliyor. Böylece veri sahibinin hangi tarafa hangi kapsamda erişim izni verdiği ve bu iznin ne zaman sona ereceği takip edilebiliyor.

Sistem, orijinal veriyi doğrudan paylaşmak yerine yalnızca özet, sınıflandırma ve tahmin sonuçlarının sunulduğu ‘transformation’ özelliğini de destekliyor. Kullanıcılar verinin tamamı yerine ihtiyaç duydukları dönüştürülmüş verilere erişim izni verebiliyor.

Resmi Vega eki, hem orijinal veri sorgularının hem de dönüştürülmüş veri sorgularının ücretlendirileceğini belirtiyor. Ücretler VANA veya USDC gibi izin verilen stablecoin'lerle ödenebiliyor. Ayrıca uygulamaların kullanıcı adına maliyeti üstlenmesini sağlayan ücret sponsorluğu da destekleniyor.

Vana Foundation, ücretlerin bir bölümünün ağ operatörlerine, staker'lara, ekosistem fonuna ve yakım mekanizmasına dağıtılacağını açıkladı. Ancak resmi ekte dağıtım oranlarına ilişkin ayrıntı bulunmuyor.

Blockmedia, ayrı bir ekonomi belgesine dayanarak 1 dolarlık ücretin 57 sentinin staker'lara, 3 sentinin operatörlere, 20 sentinin VANA geri alım ve yakımına, 20 sentinin ise ekosistem fonuna ayrıldığını bildirdi. Haberde ayrıca sorgu başına ücretin 0,01 dolar olduğu aktarıldı. Ancak bu oranlar ve ücret seviyesi resmi Vega ekinde doğrulanmadı.

Blockmedia, VANA'nın yıllık yeni arzını yaklaşık 440.700 token olarak açıkladı. VANA fiyatının 1 dolar olduğu varsayımıyla, yeni arzı dengelemek için yıllık yaklaşık 2,2 milyon dolar (yaklaşık 2,99 milyar won) ücret ve yaklaşık 220 milyon veri sorgusu gerektiği hesaplandı.

Bu hesaplama VANA fiyatı ile ücret dağıtım oranlarına ilişkin varsayımlara dayanıyor. Gerçek sorgu hacmi, birikmiş ücretler ve geri alım-yakım miktarı açıklanmadı.

Vana'nın resmi staking sayfasında, kontrol anında toplam staking miktarı 729.718,142 VANA, tahmini yıllık getiri oranı yüzde 10,00 ve yaklaşık 5 günlük bonding süresi gösterildi. Bu getirinin ücret tabanlı bir ödül mü yoksa ayrı bir ihraç ödülü mü olduğu kamuya açık bilgilerle belirlenemiyor.

Token kullanım ücretlerini arz yönetimiyle ilişkilendiren yapı, daha önce AI agent projelerinin gelirlerini token geri alım ve yakımında kullanması örneğinde de gündeme gelmişti. Vega yapısında da ağ kullanımının artması halinde ücretler ile token ekonomisinin birbirine bağlanması hedefleniyor.

Ancak gerçek ücret gelirinin ne kadar olacağı, veri sorgularının tekrarlanma hacmine bağlı. Vana Foundation tarafından açıklanan yapı, gelecekteki geri alım ve yakım işlemlerinin hangi seviyede gerçekleşeceğini hesaplamak için yeterli değil.

Vega yükseltmesi, veri izinlerinin yönetiminin yanı sıra AI uygulamalarının ihtiyaç duyduğu veriyi sorgulayıp bunun için ödeme yapabileceği bir kullanım ortamı sunuyor. Orijinal ve dönüştürülmüş verilere farklı erişim izinleri verilebilmesi de yapının temel özellikleri arasında yer alıyor.

Mevcut kamuya açık kaynaklarda Vega'nın kullanıma alınmasından sonra gerçekleşen VANA geri alım ve yakım işlemleri ile birikmiş ücretler açıklanmadı. Bu nedenle token ekonomisinin pratikte nasıl işlediğini yalnızca mevcut bilgilerle değerlendirmek mümkün değil.