Avustralya NEM’de gaz üretimi yüzde 34 düştü: Üçüncü çeyrekte 2000’den beri en düşük seviye

Avustralya Ulusal Elektrik Piyasası’nda (NEM) gazdan elektrik üretimi, üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34 azalarak bu çeyrek için 2000’den bu yana en düşük seviyeye indi. Aynı dönemde elektrik talebi yüzde 1,3 artarken yenilenebilir kaynakların payı yüzde 44,3’e yükseldi ve üçüncü çeyrek rekoru kırdı.

Avustralya Enerji Piyasası İşletmecisi (AEMO), 23 Ekim’de yayımladığı ‘2026 Üçüncü Çeyrek Enerji Dinamikleri Raporu’nda temmuz-eylül dönemine ait üretim verilerini paylaştı. NEM, Avustralya’nın doğu ve güney bölgelerini birbirine bağlayan elektrik piyasasıdır. Yenilenebilir kaynakların yüzde 44,3’lük payı, tüm Avustralya’daki elektrik üretimini değil NEM’deki üretimi ifade ediyor.

Kaynaklara göre büyük ölçekli güneş enerjisi üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30, hidroelektrik üretimi ise yüzde 15 arttı. Şebeke ölçeğindeki batarya kapasitesi de bir yılda üç kattan fazla büyüdü.

Bataryaların artan katkısı akşam talep zirvesinde belirginleşti. Büyük ölçekli bataryalar saat 16.00 ile 21.00 arasında toplam üretimin yüzde 8’ini sağladı; bu oran gazın yüzde 5,1’lik payını aştı. Bataryaların bu saat aralığındaki arzda gazı geride bırakması, çeyrek bazında ilk kez gerçekleşti. Bu bulgu, bataryaların günün tamamındaki üretimde gazı geçtiği anlamına gelmiyor.

Isınma talebi azalmasına rağmen elektrik tüketimi yükseldi. AEMO, artışı elektrifikasyonun yaygınlaşması, sanayi talebindeki büyüme ve veri merkezlerinin daha fazla enerji tüketmesiyle ilişkilendirdi. Talep artarken yenilenebilir enerji üretimi ve depolama kapasitesi de genişledi.

Evlerden alınan örneklem verilerinde, güneş paneli ve bataryayı birlikte kullanan hanelerin akşam zirve saatlerinde şebekeden çektiği elektrik, yalnızca güneş paneli bulunan hanelere kıyasla yaklaşık dörtte üç daha az oldu. Bu sonuç, örneklemdeki hanelerin karşılaştırmasına dayanıyor.

Bataryaların şarj ve deşarjı toptan elektrik fiyatlarını da etkiledi. Fiyatı bataryaların belirlediği arz dönemi oranı, bir yıl önceki yüzde 18’den toplamın neredeyse yarısına yükseldi. Arz dönemi, piyasada elektrik miktarı ve fiyatının belirlendiği işletme birimidir. AEMO, batarya kullanımındaki artışın akşam zirvesinde fiyatların düşmesine de katkı sağladığını belirtti.

NEM’de ortalama toptan elektrik fiyatı megavat saat başına 63 Avustralya doları (A$) oldu. Fiyat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27, önceki çeyreğe göre yüzde 15 geriledi ve üçüncü çeyrekler arasında 2021’den bu yana en düşük seviyeye indi. Bu, üreticiler ile perakendeciler arasındaki toptan fiyatı gösteriyor; hane elektrik faturalarının aynı oranda düştüğü anlamına gelmiyor.

Çeyrekte elektrik talebi artarken yenilenebilir üretim büyüdü, gazdan üretim azaldı. AEMO, gazın Avustralya’nın enerji ve elektrik sisteminde önemini koruduğunu bildirdi.