CCI, SEC'e zincir üstü kasalarda operatör kontrolünü ölçüt olarak önerdi

Kripto İnovasyon Konseyi (Crypto Council for Innovation, CCI), zincir üstü kasa operatörlerinin varlıklar üzerindeki kontrol düzeyinin menkul kıymetler mevzuatının uygulanmasında ölçüt alınmasını önerdi. CCI'ye göre operatörlerin yatırım tercihleri ve fon akışları üzerindeki takdir yetkisi arttıkça düzenleme gerekçesi de güçleniyor.

CCI, 29 Ekim'de ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) 238 sayfalık Under Control raporunu sundu. Menkul Kıymetler Kanunu, Yatırım Şirketleri Kanunu ve Yatırım Danışmanları Kanunu'nu ayrı ayrı inceleyen belge, sektörün önerisi niteliğinde; SEC'in kesinleştirdiği bir düzenleme değil.

Zincir üstü kasalar, kullanıcıların yatırdığı kripto varlıkları akıllı sözleşmelerde bir araya getirip kredi, elde tutma veya türev ürün stratejilerine dağıtıyor. Kullanıcılar, yatırdıkları varlıklardaki paylarını temsil eden tokenlar alıyor.

Aynı kasada varlık dağılımı önceden belirlenmiş kodla yapılabilir veya operatör bu dağılımı daha sonra değiştirebilir. CCI, değerlendirmede hem operatörün hem de varlık yatıranların yetkilerinin dikkate alınmasını önerdi.

Operatör açısından yatırım yapılacak varlıkları ve uygulama yöntemini seçme, çalışma kurallarını değiştirme ve varlıkları elden çıkarma yetkileri inceleniyor. Operatörün yatırma işleminden sonra faiz oranını ya da varlık dağılımını kendi takdiriyle değiştirip değiştiremediği de değerlendirme unsurları arasında.

Varlık yatıranlar açısından ise kullanıcıların işletim stratejisini anlayıp işlem kayıtlarını görebilmesi, değişikliklerden önceden haberdar edilmesi ve yeni koşulları kabul etmediğinde varlıklarını çekebilmesi önem taşıyor.

CCI, operatörün yatırma işleminden sonra faiz oranını veya varlık dağılımını değiştirebilmesi hâlinde menkul kıymetler mevzuatının uygulanması için daha güçlü bir gerekçe oluşacağını savundu. Buna karşılık kod değişiklikleri engelliyor ve kullanıcılar kasa faaliyetlerini inceleyip bağımsız olarak varlıklarını çekebiliyorsa, sistemin insan kararlarına bağımlılığının azalacağını belirtti.

Rapor, tüm kasaların düzenleme dışında tutulmasını önermiyor. Her bir kasanın, kodun operatör yetkilerini gerçekten sınırlayıp sınırlamadığı ve kullanıcıların bu yapıya karşılık verecek araçlara sahip olup olmadığı üzerinden değerlendirilmesini istiyor.

CCI, yatırım şirketi sayılabilecek kasalar için ETF'lere uygulanan düzenleme yolunun örnek alınabileceğini önerdi. Raporda, ETF'lerin de genel kurallar oluşturulmadan önce münferit muafiyet kararlarıyla faaliyet gösterdiği örnekler bulunduğu belirtildi.

Muafiyet başvurularının değerlendirilmesinde gerçek zamanlı zincir üstü açıklamalar, fazla teminatın korunması, kodla güvence altına alınmış para çekme hakkı, bağımsız kod denetimi ve sorumlu bir tarafın bulunması şartları sıralandı. Raporun özeti, yatırımcıları korumaya yönelik bu koşulları açıklıyor.

Yatırım danışmanı olarak kayıt gerekliliğinin incelenmesinde, kasayı oluşturan kişiyle varlıkların yönetimine ilişkin kararları alan kişinin rollerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Menkul kıymetler hakkında tavsiyenin ücret karşılığında ve meslek olarak sunulup sunulmadığı da ölçütler arasında yer aldı.

Rapor ayrıca, varlık saklama kurallarının uygulanmasında yalnızca özel anahtarın kimde olduğuna bakılmamasını önerdi. Operatörün yatırılan varlıkları izin verilen kapsamın dışına taşıma konusunda fiilî yetkisi olup olmadığı da incelenmeli.

Eski SEC komiseri Hester Peirce (Hester M. Peirce), 22 Temmuz'daki açıklamasında “Menkul kıymetler mevzuatına tabi bir faaliyeti zincir üstüne taşımak, genel olarak faaliyeti mevzuatın kapsamı dışına çıkarmaz” dedi. Peirce, kasalardaki varlık dağılımı yöntemlerinin değiştirilemez koddan tamamen insan kararlarına kadar çeşitlilik gösterdiğini belirtti.

TokenPost daha önce Plume'un zincir üstü kasalardaki rolleri ayırıp yalnızca operatörlerle token ihraççılarını düzenlemeye tabi tutması için SEC'e öneri sunduğunu aktarmıştı. CCI'nin raporu ise rolleri topluca sınıflandırmak yerine operatörlerin gerçek yetkilerine ve kullanıcıların başvurabileceği yollara göre her kasanın değerlendirilmesini öneriyor.

CCI, SEC'e kasa bazındaki muafiyet başvurularının incelenmesine yönelik bir rehber hazırlamasını ve ilerleyen dönemde ortak kuralları değerlendirmesini önerdi.