Avustralya’da konut fiyatları ekimde %1,2 düştü; 3 aylık satış tahmini yıllık %23 geriledi

Avustralya genelinde konut fiyat endeksi ekimde bir önceki aya göre %1,2 geriledi ve düşüş serisini yedinci aya taşıdı. Ulusal endeks mart ayındaki zirvesinden bu yana %6,7, büyük şehirlerin toplam endeksi ise %8,1 düştü.

Cotality, 2 Kasım’da yayımladığı ekim verilerinde büyük şehirlerde son yedi aydaki konut fiyatı düşüş hızının son 40 yılın gerileme dönemleri arasındaki en yüksek seviyede olduğunu belirtti. Bu değerlendirme, düşüş oranının hızını geçmiş gerileme dönemleriyle karşılaştırıyor.

Şehirlere göre konut fiyatları ekimde Brisbane’de %2,0, Perth’te %1,7 ve Sidney’de %1,6 geriledi. Düşüş oranları farklılık gösterse de büyük şehirlerin tamamında fiyatlar aşağı yönlü seyretti.

Son üç aylık dönemdeki tahmini konut satış sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %23 azaldı. İlanın yayımlanmasından satışa kadar geçen medyan süre 39 güne çıktı; bu, Ağustos 2020’den bu yana görülen en uzun süre oldu.

Cotality araştırma direktörü Tim Lawless (Tim Lawless), “Konut satın alma gücü ve kredi geri ödeme kapasitesindeki kısıtlar önce talebi baskıladı; dört faiz artırımı, düşük tüketici güveni ve yaşam maliyeti yükü bu baskıyı artırdı” dedi. Lawless, talepteki zayıflamanın arkasında borçlanma kapasitesiyle hanehalkı harcamaları üzerindeki yükün bulunduğunu söyledi.

Avustralya Merkez Bankası (Reserve Bank of Australia, RBA), 30 Eylül’den itibaren politika faizini %4,60 olarak uyguluyor. Bir sonraki toplantıda faiz artırılıp artırılmayacağı henüz kararlaştırılmadı.

ASX RBA faiz takip aracı, 29 Ekim itibarıyla kasım toplantısında 25 baz puanlık artış olasılığını %80 olarak gösterdi. Bu oran vadeli işlem fiyatlarına yansıyan piyasa beklentisini ifade ediyor ve RBA’nın alacağı kararla aynı şey değil.

Avustralya İstatistik Bürosu (Australian Bureau of Statistics, ABS), eylül ayı tüketici fiyat endeksinin (CPI) yıllık bazda %4,3 arttığını açıkladı. Aylık kırpılmış ortalama enflasyonun yıllık artışı %3,6, çeyreklik kırpılmış ortalama enflasyon ise %1,0 oldu.

Kırpılmış ortalama enflasyon, temel fiyat eğilimini izlemek için fiyatı daha fazla değişen kalemlerin etkisini azaltan bir göstergedir. Aylık ve çeyreklik kırpılmış ortalama serileri farklı hesaplandığından, bu iki artış oranı aynı göstergeymiş gibi karşılaştırılamaz.

RBA, ağustos ayındaki ekonomik koşullar raporunda faiz beklentilerindeki değişim ve fiilî faiz artışlarının yanı sıra genel ekonomik koşulların ve yatırımcılara yönelik vergi değişikliklerinin de konut piyasasını etkilediğini değerlendirdi. Böylece konut fiyatlarındaki düşüşü yalnızca faiz artışlarına bağlamadı.

Avustralya hükümetinin vergi değişikliği de yatırım amaçlı konutlardaki zararların mahsup edilme biçimini etkiliyor. 12 Mayıs 2026 saat 12.30’dan (Türkiye saatiyle) sonra satın alınan mevcut konutlardan doğan zararlar, 1 Temmuz 2027’den itibaren yalnızca konut amaçlı gayrimenkul gelirlerinden mahsup edilebilecek. Koşulları karşılayan yeni konutlar değişikliğin dışında tutulacak.

RBA, ekim ayı Finansal İstikrar Raporu’ndaki hanehalkı dayanıklılığı değerlendirmesinde, borçluların çoğunun kredi ödemeleri için gerekli nakit akışına veya tasarruf kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Banka, 2026’nın ilk yarısında değişken faizli konut kredisi bulunan ve kendi evinde oturan borçluların yaklaşık %2’sinin zorunlu harcamalarını ve planlanan kredi ödemelerini gelirleriyle karşılamakta zorlanacağını tahmin etti.

RBA, ekim ayındaki finansal istikrar değerlendirmesinde Avustralya’daki mevcut ekonomik döngü koşullarının finansal sistem genelinde risk yaratmadığını bildirdi. Bu değerlendirme, konut fiyatlarındaki düşüşün finansal sistemin krizde olduğu anlamına gelmediğine işaret ediyor.

Konut edinme güçlüğünde faiz dışındaki etkenler Kanada’da da gündeme geldi. Kanada Merkez Bankası başkan yardımcısı, konut erişilebilirliğini artırmak için arzın genişletilmesiyle planlama ve altyapının iyileştirilmesinin birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Cotality, 2 Kasım’da yayımladığı ekim konut fiyatı verilerinde, açıklama tarihi itibarıyla piyasa yavaşlamasının 2026 sonuna ve 2027’ye kadar sürmesini beklediğini bildirdi. RBA’nın bir sonraki para politikası kararı 3 Kasım saat 06.30’da (Türkiye saatiyle) açıklanacak.