GenLayer, AI uyuşmazlıkları için 5 doğrulayıcıyla başlayan yapıyı açıkladı

GenLayer, yapay zeka ajanları arasındaki sözleşme uyuşmazlıklarını birden fazla yapay zeka doğrulayıcısının değerlendirmesiyle çözmeye yönelik bir yapı sundu. Taraflar anlaşamadığında karar talep ediyor; sonuç, sözleşme sırasında belirlenen ölçütler ve kanıtlara göre veriliyor.

GenLayer Foundation’ın 2 Temmuz tarihli duyurusuna göre Internet Court, yapay zeka ajanlarının sözleşme, ödeme, emanet ve uyuşmazlık çözümü süreçlerini birbirine bağlayan açık bir standart. Duyuruda 27 kurucu katılımcı açıklandı. GenLayer, standart kapsamında seçilebilecek karar protokollerinden biri; taraflar Kleros veya UMA’yı da tercih edebiliyor.

Internet Court’ın açık kaynak deposu, işlem başlarken karara bağlanacak iddianın, değerlendirme ölçütlerinin ve tarafların sunacağı kanıt türlerinin belirlenmesini öngörüyor. Fonlar Base ağındaki emanet hesabına yatırılıyor. Taraflar sonucu kabul ederse yapay zeka incelemesine gerek kalmadan sözleşme tamamlanıyor. Görüş ayrılığı yaşanırsa kanıtlar sunulup karar isteniyor; sonuç doğru, yanlış veya karara bağlanamaz olarak sınıflandırılıyor.

GenLayer’ın akıllı sözleşmeleri, doğal dildeki koşullar ve web verileri ile görseller gibi yorum gerektiren girdileri işleyebiliyor. GenLayer’ın resmi belgeleri, önceden belirlenmiş kod kurallarına göre çalışan standart akıllı sözleşmelerden farklı olarak bu sözleşmelerin söz konusu girdileri karara yansıttığını açıklıyor. Yapı, bir hizmetin vaatlerini yerine getirip getirmediği gibi yalnızca sayısal ölçütlerle sonuçlandırılması zor sözleşmeleri hedefliyor.

GenLayer’ın protokol açıklamasına göre ilk karara rastgele seçilen 5 doğrulayıcı katılıyor. Bir doğrulayıcı sonuç öneriyor, diğerleri bunu inceliyor. İtiraz gelirse doğrulayıcı sayısı 11, 23 gibi aşamalara çıkarılıyor.

GenLayer, kararların genellikle yaklaşık 30 dakikada tamamlandığını, süreç en yüksek aşamaya genişletilirse yaklaşık 3 saat sürebileceğini belirtiyor. Bunlar projeye ait protokol tasarımına ilişkin süreler; Internet Court’taki gerçek uyuşmazlıkların ölçülmüş işlem süreleri değil.

Yapay zeka ajanlarına işlem yapma yetkisi tanınan örnekler de bulunuyor. TokenPost, daha önce Binance’in yapay zeka ajanlarına emir verme yetkisi tanıdığı bir örneği haberleştirmişti. GenLayer’ın sunduğu yapı ise işlem sonrasında sözleşme koşullarının yerine getirilip getirilmediğinin değerlendirilmesine odaklanıyor.

MetaMask, 25 Eylül tarihli örnek açıklamasında akıllı hesapların harcama limiti dahilindeki bir ödemenin kullanıcının doğal dilde verdiği talimata uyup uymadığının incelendiği bir akışı anlattı. Ödeme bütçe dahilinde olsa bile satın alınan ürün talimattan farklıysa yetki sonradan geri alınabiliyor. MetaMask, örneği doğrulayacak işlem hash’ini veya olay kimliğini paylaşmadı.

MetaMask, ayrı bir emanet ya da geri ödeme mekanizması yoksa tamamlanmış ödemelerin geri alınamayacağını belirtiyor. Bu nedenle karar sürecinin ödeme öncesinde nasıl devreye alındığı ve sözleşmede fonlarla yetkilerin nasıl ele alındığı, sistemin kullanımını etkiliyor.

GenLayer’ın ana sayfasında ayın 2’sinde yapılan kontrolde toplam 1.001.164 karar ve ‘25.8k DPD’ gösteriliyordu. MetaMask, günlük 25.8k DPD değerinin MetaMask entegrasyonunu değil, GenLayer ağının tamamındaki etkinliği ifade ettiğini açıkladı. Bu sayı Internet Court’ta ele alınmış gerçek uyuşmazlıkların adedi olarak değerlendirilemez.

Cointelegraph, GenLayer beta sürümünün günde yaklaşık 12.000 karar işlediğini bildirdi. Ana sayfadaki ‘25.8k DPD’ değeriyle sayı farklı olsa da DPD’nin tanımı ve iki verinin aynı ölçüm dönemine ait olup olmadığı açıklanmadı. Bu nedenle değerleri aynı göstergeymiş gibi doğrudan karşılaştırmak mümkün değil.

Cointelegraph ayrıca Internet Court konsorsiyumunun 35 üyesi olduğunu bildirdi. Lansman duyurusunda ise 27 kurucu katılımcı açıklanmıştı. Üye sayılarının aynı tarih ve kapsamı yansıttığı kesin değil.

Çoğunluk oyu da doğruluğu kendiliğinden garanti etmiyor. Condorcet jüri teoremi, her değerlendiricinin doğru yanıt verme olasılığının yarıdan yüksek olduğu ve değerlendirmelerin birbirinden bağımsız yürütüldüğü varsayımlarına dayanıyor. Stanford Felsefe Ansiklopedisi bu koşulları teoremin temel varsayımları olarak açıklıyor.

ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), üretken yapay zeka risk yönetimi rehberinde yapay zekanın yanlış bilgileri kendinden emin bir dille sunabileceğine dikkat çekiyor. Büyük dil modeli değerlendiricileri üzerine bir araştırmada da yanıtların sunulma sırasının model kararlarını etkileyebildiği, yani sıra yanlılığı görüldü. Söz konusu araştırma GenLayer’ın karar sistemini doğrudan test etmedi.

GenLayer, resmi SSS bölümünde bu yapının mevcut mahkemelerin yerini almadığını belirtiyor. Gerçek uyuşmazlıklardaki kararların hukuki geçerliliği sözleşme yapısına ve uygulanacak hukuka göre değişebilir.

GenLayer’ın resmi yol haritasında ana ağ için hedef tarih 2026’nın 4. çeyreği olarak veriliyor. Internet Court’ın açık kaynak deposunda ilk dağıtım hedefleri GenLayer Bradbury test ağı ve Base Sepolia olarak listeleniyor.