Venezuela’da 17 saha için 100 milyar dolara kadar yatırım planı; NABEP dış finansman öngörmüyor

Venezuela’daki 17 petrol sahasının 100 yıllık geliştirme hakkı için 100 milyar dolara (yaklaşık 133,3 trilyon won) kadar yatırım planı gündeme geldi. Projeyi yürüten North American Blue Energy Partners (NABEP) ise mevcut iş planında dış finansmana yer vermediğini açıkladı.

Beyaz Saray (White House), 31 Ağustos tarihli açıklamasında ABD’nin desteklediği Venezuela geçici yönetiminin 17 sahanın geliştirme haklarını NABEP’e verdiğini duyurdu. Anlaşma, ABD Savaş Bakanlığına bağlı Stratejik Sermaye Ofisine (Office of Strategic Capital) NABEP’in ana şirketinde yüzde 35 hisse verilmesini, ABD Dışişleri Bakanlığının üretimin yüzde 20’sini satın alma hakkını ve kalan üretim için ön alım hakkını içeriyor.

Anlaşma, Nicolás Maduro’nun (Nicolás Maduro) bu yıl ocak ayında yakalanmasının ardından geçici yönetimin yasal ve düzenleyici çerçeveyi değiştirdiği dönemde yapıldı. Venezuela Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan 29 Ağustos tarihli açıklama aynı projeyi “25 yıllık ikili proje” olarak tanımladı. Böylece Venezuela tarafının 25 yıl açıklamasıyla Beyaz Saray’ın 100 yıl duyurusu arasında fark oluştu. Sözleşmenin tamamı yayımlanmadığı için iki sürenin aynı hakları kapsayıp kapsamadığı belirlenemiyor.

NABEP, anlaşma kapsamında gönderilen ilk 1 milyon varil ham petrolün 27 Ekim’de Teksas eyaletinin Corpus Christi kentine ulaştığını açıkladı. Bu ilk sevkiyat, 17 sahayı kapsayan uzun vadeli geliştirme planından ayrı, tek seferlik bir miktar.

Kanıtlanmış rezerv miktarı açıklamayı yapan kaynağa göre değişiyor. Beyaz Saray, sahaların kanıtlanmış rezervini yaklaşık 65 milyar varil olarak verirken Reuters, 30 Ekim tarihli haberinde bu miktarı yaklaşık 64 milyar varil olarak aktardı. Kamuya açık açıklamalarda iki rakamın hesaplama yöntemleri arasındaki fark belirtilmedi.

Üretim rakamlarında kullanılan birimler de farklı. NABEP, 31 Ekim tarihli açıklamasında 19 Ekim itibarıyla toplam hidrokarbon üretiminin günde 223.509 petrol eşdeğeri varil (boe/d) olduğunu bildirdi. Reuters ise ekim ortası itibarıyla üretimi günde yaklaşık 224.000 varil olarak verdi. Boe, ham petrol dışındaki yakıtların enerji miktarını bir varil ham petrole eşdeğer biçimde ifade ediyor; bu nedenle iki rakamın aynı kapsamı ölçtüğü söylenemez.

Rystad Energy, 24 Eylül’de yayımladığı analizde 100 milyar doları kısa vadede kesinleşmiş finansman olarak değil, uzun vadeli bir sermaye ihtiyacı olarak değerlendirdi. Analizde NABEP’in ayrıntılı finansman yapısını açıklamadığı da belirtildi.

Beyaz Saray, NABEP’in ABD’den özel sermaye bulabileceğini söyledi. NABEP ise 30 Ekim’de yayımladığı yanıtında mevcut iş planında dış finansman veya yeni hisse ihracının bulunmadığını, üretim gelirlerini yeniden yatıracağını açıkladı.

Ekipman planlanan miktarıyla sahada çalışan ekipman sayısı da birbirinden ayrılmalı. NABEP, 31 Ekim tarihli açıklamasında toplam 60 ekipmanlık bir plan sundu ve kasım içinde sahip olduğu ekipman sayısını 41’e çıkarmayı hedeflediğini bildirdi. O sırada Venezuela’da 9 sondaj kulesi bulunuyordu; bunların 3’ü Orinoco Kuşağı’ndaki Junín 10 sahasında çalışıyordu. Kuyu bakımı için kullanılan 20 workover kulesinden 15’i ise sahaya gönderilmek üzere bakımdan geçiyordu.

Orinoco Kuşağı’ndaki Suata 2 tesisinin fırını 31 Ekim’de yeniden çalıştırıldı. NABEP, 2 Kasım tarihli açıklamasında önümüzdeki birkaç hafta içinde üretimin günde 8.000 ila 10.000 varil artmasını beklediğini bildirdi. Şirket, günlük 1 milyon varilin üzerinde üretim hedefi de açıkladı ancak bu hedef için tarih vermedi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) 2024 tarihli Venezuela ülke analizine göre, 2023 itibarıyla kanıtlanmış rezervlerin büyük bölümü Orinoco Kuşağı’ndaki ekstra ağır petrolden oluşuyordu. Taşıma boru hatlarının çoğu 50 yılı aşkın süredir kullanılıyordu. EIA, ekstra ağır petrol üretimi ve taşınması için teknoloji ile ekipman gerektiğini, seyreltici madde tedarikinin de üretimi etkileyebileceğini belirtti. Analiz 2023’teki sektör koşullarını ele aldığı için anlaşmaya konu sahaların bugünkü durumunun tamamını göstermiyor.

EIA, Venezuela’nın 2023 ham petrol üretimini günde 742.000 varil olarak hesapladı. Bu, 2013’e kıyasla yüzde 70 düşüş anlamına geliyor. Bu gerileme, rezerv miktarının kısa vadeli üretim düzeyini tek başına göstermediğine işaret ediyor.

Chevron ($CVX), 2 Eylül tarihli açıklamasında önümüzdeki beş yılda 7 milyar dolardan (yaklaşık 9,33 trilyon won) fazla yatırım yaparak üretimi 2026 seviyesinin iki katından fazlasına, günde yaklaşık 600.000 varile çıkarma planını duyurdu. Venezuela’daki üretim artışı planları yalnızca NABEP’le sınırlı değil.

Rystad Energy, 24 Eylül’de yayımladığı analizde finansmanın, sondaj ekipmanı ve petrol sahası hizmetlerinin planlandığı gibi artması koşuluyla Venezuela’nın toplam ham petrol üretiminin 2028’de günde yaklaşık 1,6 milyon varile, 2030’da ise yaklaşık 1,8 milyon varile ulaşabileceğini öngördü. Bu tahmin ülke genelindeki üretimi kapsıyor ve NABEP’in üretim hedefinden ayrı değerlendiriliyor.