Tayvan PMI'ı 62,5'e geriledi; genişleme 13. ayında yavaşladı

Tayvan'ın imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) ekimde önceki aya göre 0,9 puan düşerek 62,5 oldu. Endeks 13 ay üst üste genişleme bölgesinde kalırken genişleme hızı yavaşladı; AI sunucularına yönelik talep sürse de temel ham madde ve parça sıkıntısı üretimle sevkiyatı kısıtladı.

Chung-Hua Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (Chung-Hua Institution for Economic Research), 2 Kasım tarihli ekim PMI açıklamasında imalat PMI'ının eylüldeki 63,4 seviyesinden 62,5'e gerilediğini bildirdi. İmalat dışı işletme endeksi (NMI) 1,5 puan düşerek 55,4 oldu ve 20. ay üst üste genişleme bölgesinde kaldı.

PMI, şirketlerin satın alma yöneticilerine sipariş ve üretim gibi faaliyetlerdeki değişimlerin sorulmasıyla hesaplanıyor. 50'nin üzerindeki değerler genişlemeye, altındaki değerler daralmaya işaret ediyor; 62,5 değeri üretimin yüzde 62,5 arttığı anlamına gelmiyor.

Alt göstergeler, talep artışıyla tedarik baskısının aynı anda sürdüğünü gösterdi. İmalatta yeni siparişler endeksi 60'ın üzerinde, 63,2 olarak ölçüldü ancak önceki aya göre 0,4 puan geriledi. Tamamlanmamış siparişler endeksi 53,9'a inerek Ocak 2026'dan bu yana en yavaş genişleme hızını kaydetti. Tedarikçi teslim süreleri ve ham madde fiyatlarıyla ilgili endeksler 70 civarında kaldı.

Mevsim etkilerinden arındırılmamış sektör PMI'ında elektronik ve optik ürünler 2,6 puan düşüşle 60,0 oldu. Bu sektörde yeni siparişler endeksi 4,0 puan gerileyerek 52,7'ye indi. Tamamlanmamış siparişler endeksi 53,7 ile Aralık 2025'ten bu yana en yavaş genişleme hızını gösterdi.

Enstitü, temel malzemelerdeki kıtlığın, maliyet artışlarının ve farklı parçaların tedarik zamanlarındaki uyumsuzluğun elektronik ve optik sektöründe siparişlerin teslimatını etkilediğini açıkladı. AI sunucuları ile üst segment elektronik ürünlere talep görece güçlü olsa da parça tedariki üretim ve sevkiyatın önünde engel oluşturdu.

Chain News ABMedia'nın 2 Kasım tarihli haberine göre Enstitü Başkanı Lien, son dönemde bellekten çok IC alt tabakalarında kıtlığın öne çıktığını belirtti. Lien, Tayvan'ın AI sunucusu tedarik zincirinde son üretim ve montaj aşamalarını üstlendiğini, alt tabakalar için gereken bazı temel girdilerde Japon tedarikçilere bağımlı olduğunu söyledi. Sunucu parçalarının herhangi bir aşamasındaki gecikme, montajı ve toplam sevkiyat takvimini etkileyebilir.

Aynı şekilde mevsim etkilerinden arındırılmamış verilerde elektrik ve makine ekipmanları PMI'ı 0,1 puan artarak 64,5'e çıktı. Yeni siparişler endeksi 4,6 puan yükselişle 71,3 oldu; bu, Haziran 2021'den beri görülen en hızlı genişleme hızıydı.

Enstitü, AI veri merkezlerinin kurulması, elektrik altyapısının iyileştirilmesi ve yarı iletken üretim ekipmanlarına yapılan yatırımların elektrik ve makine ekipmanları sektöründeki talebi desteklediğini açıkladı. Elektronik ve optik ürünlerde siparişler yavaşlarken bu sektörde yeni siparişler arttı.

Diğer imalat sektörleri de genişleme bölgesinde kaldı ancak hızları farklılık gösterdi. Ulaşım sektörü PMI'ı 56,3, kimya, biyoteknoloji ve tıp sektörü 55,1, temel ham maddeler 54,9, gıda ve tekstil sektörü 54,8 olarak ölçüldü.

Ekimde NMI 55,4 ile genişleme bölgesinde kaldı, ancak önceki aya göre yavaşladı. İş faaliyeti endeksi 3,0 puan düşerek 54,7 oldu; yeni siparişler endeksi ise 56,7 ile önceki ayla aynı seviyede kaldı.

Sektör bazında perakende NMI'ı 61,5, konaklama ve yiyecek hizmetleri 60,9 olarak genişleme gösterdi. Bilgi ve iletişim sektörü endeksi önceki ayki 62,0 seviyesinden 50,0'ye düşerek genişleme ile daralma sınırına geldi.

İmalat dışı sektörde de maliyet baskısı sürdü. Ekimde satın alma fiyatları endeksi 67,9, hizmet ücretleri endeksi ise önceki aya göre 1,7 puan artışla 57,8 oldu. Satın alma fiyatları endeksi 10 aydır 60'ın üzerinde seyrediyor.

Enstitü, 2 Kasım tarihli açıklamasında temel malzeme tedarikindeki iyileşmenin ve siparişlerin sorunsuz sevk edilmesinin 2027'de imalat sektöründeki genişleme ivmesini etkileyeceğini öngördü.