Kaliforniya’nın 1,86 milyar dolarlık geniş bant hibesi: CPUC’den net tarafsızlık itirazı

Kaliforniya Kamu Hizmetleri Komisyonu (California Public Utilities Commission, CPUC), federal geniş bant hibesi için ödül bildirimini imzaladı ancak hibe alan işletmecilere eyaletin net tarafsızlık kurallarını uygulamasını sınırlama talebine itiraz etti. CPUC, koşulların nasıl yorumlanacağı konusundaki anlaşmazlık çözülene kadar alt hibe sözleşmeleri imzalamayacağını açıkladı.

CPUC, 2 Kasım’da (yerel saatle) imzaladığı bildirimi ABD Ulusal Telekomünikasyon ve Bilgi İdaresi (National Telecommunications and Information Administration, NTIA) ile Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’ne (National Institute of Standards and Technology, NIST) sundu. Bildirimle birlikte iletilen mektupta, imzanın eyalet yasalarını uygulama yükümlülüğünden veya hukuki itiraz hakkından feragat anlamına gelmediği belirtildi.

Anlaşmazlığın merkezinde NTIA’nın Geniş Bant Eşitliği, Erişim ve Yaygınlaştırma (Broadband Equity, Access, and Deployment, BEAD) hibesi için belirlediği genel şartlardaki 50. koşul yer alıyor. Bu koşul, eyalet yönetimlerinden hibe alan işletmecilere ve bağlı kuruluşlarına tarife ve hizmet koşulları konusunda düzenleme getirmemeyi, net tarafsızlık veya açık erişim kurallarını uygulamamayı taahhüt etmelerini istiyor.

50. koşul yalnızca hibe kullanılan bölgelerle sınırlı değil. Hibe alan işletmecilerin ve bağlı kuruluşlarının eyalette hizmet verdiği, hibe kapsamı dışındaki bölgeleri de kapsıyor. Koşul, alt hibe projesinin yürütüldüğü ve uzatıldığı süre boyunca, ayrıca federal hükümetin varlıklar üzerindeki menfaati devam ettiği müddetçe geçerli olacak.

BEAD, 2021 ABD Altyapı Yasası kapsamında oluşturulan federal geniş bant şebekesi genişletme programı. Programın toplam bütçesi 42,45 milyar dolar (yaklaşık 56 trilyon 925 milyar 400 milyon won). NTIA, Kaliforniya’nın nihai teklifini 17 Temmuz 2026’da onayladı; CPUC ise değiştirilmiş teklifi 17 Eylül’de kabul etti.

Kaliforniya’ya ayrılan bütçe 1,86 milyar dolar (yaklaşık 2 trilyon 500 milyar won). CPUC’nin onayladığı planda işletmecilere sağlanacak destek 1.415.047.585 dolar (yaklaşık 1 trilyon 897 milyar 600 milyon won) olarak belirlendi; bu tutar eyalete ayrılan toplam bütçeden farklı.

Onaylı plan, karasal ağlar üzerinden 196.385 nokta ile alçak yörünge uydu hizmetleri için 72.937 noktayı, toplamda 269.322 noktayı destek kapsamına alıyor. Ayrıntılı tutarlar ve hedef noktalar CPUC’nin 17 Eylül’deki onay kararında yer aldı.

Net tarafsızlık, internet sağlayıcılarının yasal içeriklere erişimi engellemesini veya hızını düşürmesini ve belirli hizmetlere ücret karşılığında öncelik vermesini önleyen ilke olarak tanımlanıyor. NTIA’nın genel şartları eyalet yasalarının kaldırılmasını istemiyor; bunun yerine ilgili kuralların hibe alan işletmecilere uygulanmasını sınırlandırıyor.

NTIA, eyaletlerin tarife ve net tarafsızlık düzenlemelerinin işletmecilerin maliyetlerini artırabileceğini ve geniş bant altyapısı kurulumunu zorlaştırabileceğini savunuyor. Bu görüş, 50. koşulun politika gerekçesini oluşturuyor; eyalet yasalarının uygulanmasına ilişkin hukuki anlaşmazlıktan ayrı bir konu.

CPUC, 50. koşulun kapsamının ve federal yasalarla ilişkisinin “muğlak ve belirsiz” olduğunu ileri sürdü. Komisyona göre BEAD yasası, eyaletlerin alt hibe alanların yürürlükteki federal, eyalet ve yerel yasalara uyma kapasitesini doğrulamasını gerektiriyor.

CPUC, Kaliforniya Medeni Kanunu’ndaki bir hükme de dayandı. Bu hüküm, eyaletin net tarafsızlık yasalarındaki maddelerden feragat etmeyi öngören anlaşmaları geçersiz sayıyor. CPUC ayrıca diğer eyalet kurumlarının yasa uygulama yetkilerini kendisinin sınırlayamayacağını belirtti.

Tüketici ve dijital haklar kuruluşu Public Knowledge, 3 Kasım’da (yerel saatle) yayımladığı açıklamada CPUC’nin tutumunu destekledi. Kuruluş, federal hibe koşulları aracılığıyla eyaletlerin tüketici koruma kurallarını uygulamasını engellemek için yasal bir dayanak bulunmadığını savundu.

TokenPost daha önce Kaliforniya’ya ayrılan 1,86 milyar dolarlık hibe ve net tarafsızlık kurallarının uygulanmasına ilişkin tartışmayı ele almıştı. Önceki haberde, hibe koşulunun işletmecilerin hizmet bölgelerinin tamamını etkileyebilmesi tartışılmıştı. Bu kez CPUC’nin ödül bildirimini imzalaması ve alt hibe sözleşmelerini bekletme kararı yeni gelişme oldu.

CPUC, NTIA ile yorum farkını gidermeleri ve diğer koşulları karşılamaları halinde alt hibe sözleşmelerini imzalayacağını bildirdi. CPUC Başkanı John Reynolds mektubunda, “CPUC ile NTIA anlaşmazlığı çözebildiğinde alt hibe sözleşmelerini imzalayacağız” dedi.