Bitcoin’de sözleşme durumunu işlemler arasında taşıyan OP_CCV için BIP 443 taslağı

Bitcoin (BTC) işlemi tamamlandıktan sonra sözleşme durumunu bir sonraki işleme aktarmayı amaçlayan OP_CCV önerisi, BIP 443 taslağı kapsamında tartışılıyor. Tasarım, fonlar taşınırken sözleşme durumunun belirlenen kurallara göre değişip değişmediğinin doğrulanmasını sağlıyor.

Cointelegraph Research, 11’inde yayımladığı Bitcoin covenant analizinin beşinci bölümünde MATT ile OP_CHECKCONTRACTVERIFY’nin (OP_CCV) nasıl çalıştığını açıkladı. MATT (Merkleize All The Things), durumu işlemler arasında aktarmayı amaçlayan bir tasarım çerçevesi; OP_CCV ise bunu uygulama yöntemlerinden biri.

Salvatore Ingala, MATT’ı ilk kez 8 Kasım 2022’de Bitcoin geliştiricilerinin e-posta listesinde önerdi. OP_CCV spesifikasyonu, 8 Mayıs 2025’te numara verilen BIP 443 taslağında yer alıyor.

Bitcoin Script, her işlemde koşulları denetliyor ancak önceki işlemde sözleşmenin hangi durumda olduğunu kendi başına hatırlamıyor. Covenant, UTXO’nun nasıl harcanacağını veya sonraki işlemin çıktısına hangi koşulların uygulanacağını belirleyen kuralları ifade ediyor. UTXO, henüz harcanmamış işlem çıktısıdır ve Bitcoin bakiyesini oluşturur.

MATT, sözleşme durumuna ilişkin kriptografik taahhüdü Taproot çıktı anahtarına yerleştiriyor. UTXO harcanıp yeni bir çıktı oluşturulduğunda durum verisi de yeni duruma uygun biçimde aktarılıyor.

Kullanıcı UTXO’yu harcadığında durum verisi, işlemin tanık verisi (witness) içinde sunuluyor. Script, bu verileri kullanarak belirlenmiş hesaplamayı gerçekleştiriyor.

OP_CCV bu hesaplamayı kendisi yapmıyor. Girdinin ve yeni çıktının sözleşme kurallarının (script) ve durum taahhütlerinin koşullara uyup uymadığını denetliyor. Koşullar karşılanmazsa işlem doğrulaması başarısız oluyor.

BIP 443, girdi tutarının belirli bir çıktıda tamamen korunması veya tutarın birden fazla çıktıya bölüştürülüp kalan miktarın doğrulanması gibi yöntemleri tanımlıyor. Böylece yalnızca durum değişiklikleri değil, sözleşmeye bağlı fonların akışı da sınırlandırılabiliyor.

Bu tutarı koruma yapısında, işlem ücretini doğrudan Vault UTXO’sundan kesmek zor. MIT Digital Currency Initiative, raporunda para çekme sürecini başlatan işlemin ücretinin Vault UTXO’sundan, kurtarma işleminin ücretinin ise çekilmiş UTXO’dan karşılanamayacağını değerlendirdi. Ayrı bir ücret ödeme girdisi gibi seçeneklerin ele alınması gerekiyor.

Vault, yetkisiz çekim girişimlerine karşı koymak için para çekme işlemlerine koşullar ve gecikme aşamaları ekleyen bir saklama yapısıdır. Çekim süreci başladıktan sonra bir sorun tespit edilirse fonların daha güvenli bir adrese yönlendirilmesi için bir yol oluşturulabilir.

MIT Digital Currency Initiative, 8 Eylül’de yayımladığı Vault tasarımlarını karşılaştıran raporda, CCV kullanan bir tasarımın kısmi çekimi ve çekim sürecini başlatırken hedef adres seçimini desteklediğini değerlendirdi. Kısmi çekim, fonların bir bölümünü çekerken kalanını yeniden Vault’ta tutma yöntemidir.

OP_CAT, yığında bulunan iki veri parçasını birleştiren ayrı bir öneridir. MATT ile birlikte kullanıldığında Merkle kanıtlarını doğrulamak gibi daha geniş yapıların kurulabileceği öne sürülüyor.

Bu tasarımda uzun hesaplamalar zincir dışında yürütülebilir; hesaplamanın bir aşamasına itiraz edilirse yalnızca o aşama Merkle kanıtıyla birlikte zincir üzerinde doğrulanabilir. Bu, MATT ile OP_CAT’ı birleştirmeye yönelik bir kullanım önerisidir ve mevcut Bitcoin ana ağında bulunan bir özellik anlamına gelmez.

Bitcoin Inquisition, BIP 443’e BIN-2026-0002 tanımlayıcısını verdi ancak tanımlayıcı atanması test ağına dağıtımın tamamlandığı anlamına gelmiyor. Uygulama PR #102 kamuya açık inceleme aşamasında; BIP 443’ün etkinleştirme yöntemi ve takvimi henüz belirlenmedi.

OP_CAT’ı ele alan BIP 347’nin spesifikasyon durumu “Complete” olarak gösteriliyor. Spesifikasyonun tamamlanması ile ana ağda benimsenmesi ayrı aşamalar.