Arrakis Raporu: 2025’te Token Başarısını Zamanlama Değil Lansman Mühendisliği Belirledi

Arrakis Finance’in 2025 yılı boyunca gerçekleşen 125 token üretim etkinliğini(TGE) analiz ettiği rapora göre, yeni token’ların kaderini belirleyen asıl etkenin ‘piyasa zamanı’ değil, ‘ilk günlerdeki işlem kurgusu’ olduğu ortaya çıktı. Özellikle listelemeden sonraki ilk bir hafta içinde düşen token’ların 10’da 9’unun yıl sonuna kadar hiçbir zaman halka arz fiyatını(çıkış fiyatını) geri alamaması, ‘ilk tasarım’ın ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Arrakis’in yayımladığı 80 sayfalık rapor, 125 TGE örneğini ve 25’ten fazla proje ekibiyle yapılan görüşmeleri baz alarak 2025’in token lansman performansını özetliyor. Şirkete göre incelenen token’ların yaklaşık %85’i, yıl sonu itibarıyla ilk listeleme fiyatının altına düşmüş durumda. Bu grubun önemli bir kısmında ise başlangıçtaki sert düşüş, zamanla daha da derinleşen bir kayba dönüşmüş. Yani listelemenin hemen ardından ‘dip seviyesi’ sağlıklı şekilde oluşmayan token’lar, sonraki piyasa toparlanmalarında bile güçlü bir geri dönüş yakalayamamış.

Arrakis’in detaylı verilerine bakıldığında, listelemeden sonraki ilk 7 gün adeta ‘kader haftası’ niteliğinde. Analiz edilen token’ların yaklaşık üçte ikisi, borsaya giriş yaptıktan sonraki ilk bir hafta içinde zaten negatif getirideydi. Daha çarpıcı olan kısım ise bu ilk düşüşten sonraki *toparlanma olasılığı*. İlk hafta fiyatı gerileyen token’lar arasında, daha sonraki herhangi bir tarihte çıkış fiyatını yeniden aşabilenlerin oranı yalnızca %9,4’te kaldı. Geri kalan %90’dan fazlası ise yıl bitene kadar halka arz fiyatını bir kez bile test edemedi.

Rapor, “ilk düşüşlerin büyük kısmı, ilerleyen dönemde bir ‘geri alım’ hareketine değil, ilave satış baskısına dönüştü” değerlendirmesini yapıyor. Bu da listeleme sonrası satış dalgasının nasıl emildiğinin, uzun vadeli performans üzerinde belirleyici rol oynadığını; bir kez kırılan yatırımcı güveninin istatistiksel olarak neredeyse hiç onarılamadığını gösteriyor.

Arrakis, 2025 token piyasasında ilk satış baskısını tetikleyen en güçlü unsurun ‘airdrop’ olduğunu vurguluyor. İncelenen birçok TGE’de, airdrop kazananların bazı örneklerde %80’e varan kısmının, token borsaya girer girmez ilk gün içinde satışa geçtiği tespit edildi. Rapor, “airdrop ile dağıtılan token’ların çok büyük bölümünün eninde sonunda piyasaya satılacağını varsaymak daha gerçekçi” tespitini yaparken, “kullanıcı açısından maliyet ‘0’ olduğu için, fiyatın daha fazla düşeceğini öngörüp hızlıca satış yapmak rasyonel bir davranış olarak algılanıyor” yorumunu ekliyor.

Yani airdrop, her ne kadar topluluğu büyütme ve dağıtımı tabana yayma aracı olarak görülse de, token ekonomisi ve kilit açılma(vesting) takvimi yeterince özenli kurgulanmadığında, istatistiksel olarak listeleme anında bir ‘satış bombası’na dönüşebiliyor. *Airdrop yapısı* ve *kilit/kademeli açılım* tasarımı bu nedenle 2025 verileri ışığında yeniden sorgulanıyor.

Token lansmanındaki ‘likidite mimarisi’ de belirleyici faktörler arasında sayılıyor. Arrakis, pek çok projede ilk likiditenin yanlış fiyatlandığını, bunun da kısa vadeli trader’lar için agresif bir kâr realizasyonu alanı yarattığını belirtiyor. Raporda, “likidite derinliği, satış baskısına karşı duran ‘alıcı’ gibidir” denilerek, airdrop, borsa tahsisi ve piyasa yapıcı(MM) kredilerinden gelen satışların, fiyat çöküşü yaratmadan emilebilmesi için yeterli derinliğe ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. Eğer likidite havuzu sığsa ya da piyasa değeriyle kıyaslandığında *aşırı yüksek* bir fiyat bandında belirlenmişse, ilk satış dalgası token fiyatını çok kısa sürede aşağı çekebiliyor.

Arrakis, 2025 yılı token performansını toparlarken “piyasa döngüsünden çok, lansman mekanizması sonucu belirledi” sonucuna varıyor. Yani makro koşullar ya da Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) yönünden bağımsız olarak; TGE yapısı, arz programı, likidite boyutu ve fiyatlandırma gibi ‘ilk mühendislik tercihleri’, sonraki 12 ayın getirisini büyük oranda kilitlemiş durumda.

Bu tespitler, girişim sermayesi şirketi Dragonfly Capital’in yaptığı ayrı bir çalışmayla da paralellik taşıyor. Dragonfly, yayımladığı son raporda, token’ların boğa ya da ayı piyasasında listelenmesinin uzun vadeli performans üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığını ortaya koydu. Şirketin yönetici ortağı Hasib Kureyşi(Hasib Qureshi), “listeleme zamanlamasından bağımsız olarak, çoğu token’ın getirisi zamanla zayıf kaldı” diyor. Boğa piyasasında borsaya giren token’ların yıllık medyan getirisi yaklaşık %1,3 seviyesinde kalırken, ayı trendinde çıkanların medyanı -%1,3 olarak ölçülmüş; istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışma görülmemiş.

İki rapor birlikte okunduğunda, 2025 token piyasasının ortak mesajı netleşiyor: Proje ekiplerinin yıllardır odaklandığı ‘ne zaman listeleyeceğiz?’ sorusu, ‘nasıl listeleyeceğiz?’ sorusunun gerisinde kalmış durumda. *Airdrop tasarımı*, *kilit/vesting kurgusu*, *ilk likidite büyüklüğü ve fiyatlandırma* ile *piyasa yapıcı stratejisi* yanlışsa, boğa koşullarında bile sürdürülebilir performans üretmek zorlaşıyor.

2025 birçok altcoin için “hatırlanmak istenmeyen bir yıl” olarak anılıyor. Arrakis Finance’in TGE analizi, bu hissiyatı veriyle destekliyor: Listelemeden sonraki bir hafta içinde başarı ya da başarısızlık belirginleşiyor; kaybedilen güven neredeyse hiç geri kazanılmıyor; airdrop ve likidite tasarımları ise çoğu durumda projenin ayağına dolanıyor.

Bu tablo, hem yeni token çıkarmaya hazırlanan projelere hem de yatırımcılara net mesajlar veriyor. Projeler için, kısa vadeli fiyat pompalamaya odaklanmak yerine, uzun vadeli likidite yönetimi ve zincir üstü katılım teşvikini ince ayarla kurgulamak adeta zorunluluk haline geliyor. Yatırımcılar içinse, “ilk sert düşüşler nasıl olsa zamanla toparlanır” şeklindeki yaygın beklentinin, 2025 verilerine göre ne kadar zayıf bir ihtimal olduğu netleşiyor.

Piyasa döngüleri er ya da geç değişiyor; ancak *başlangıç mekanizması* bir kez tanımlandıktan sonra geri dönüp düzeltmek çok güç. 2025 token piyasasının bıraktığı en önemli ders, *token lansman mühendisliğinin* artık doğrudan bir ‘hayatta kalma stratejisi’ olarak görülmesi gerektiği yönünde.