Tiger Research: Hisse tokenizasyonunda vadeli süresiz işlem pazarı öne çıkıyor

Kripto para piyasasında süren düzeltmelere rağmen ‘hisse tokenizasyonu’ pazarı, özellikle de ‘vadeli süresiz işlem’ tarafında daha görünür hale geliyor. Tiger Research’ün yayımladığı rapora göre bu pazar, gerçek hisselerin bire bir teminat gösterildiği spot temelli yapı ile teminat bazlı ‘vadeli süresiz işlem’ modeli olarak ikiye ayrılıyor. Son dönemde ise 24 saat işlem, yüksek kaldıraç ve hızlı listeleme avantajı sunan ‘vadeli süresiz işlem’ ürünleri para girişini daha fazla çekiyor. Geleneksel borsalar ile kripto para piyasasının farklı yönlere savrulduğu bu dönemde ‘hisse tokenizasyonu’, yeni bir likidite kanalı ve fiyat keşif alanı olarak öne çıkıyor.

Raporun işaret ettiği ana dönem 2026’nın ilk çeyreği. Bu süreçte toplam kripto para piyasa değeri yüzde 20,4 gerilerken, merkezi borsalardaki spot işlem hacmi de yüzde 39,1 düştü. Buna karşılık ABD’de S&P 500 endeksi yıllık hedeflerin üzerine çıktı. Türkiye’de de borsa, özellikle yarı iletken ve teknoloji bağlantılı hisselerin etkisiyle güçlü bir seyir izledi. Bitcoin(BTC) ve diğer dijital varlıklar baskı altında kalırken, büyük borsalarda yeni zirveler görülmesi yatırımcı ilgisinin ‘hisse tokenizasyonu’ tarafına kaymasına yol açtı.

20 Haziran’da yayımlanan Tiger Research raporuna göre ‘hisse tokenizasyonu’ iki temel yapıda ilerliyor. Tam teminatlı spot modelde, gerçek hisse saklanıyor ve buna karşılık gelen token üretiliyor. ‘Vadeli süresiz işlem’ modelinde ise fiziksel hisse tutulmuyor; bunun yerine stabil kripto paralar gibi teminatlarla belirli bir hissenin fiyatını izleyen sözleşmeler işlem görüyor. Bu yapı yatırımcıya doğrudan hisse üzerinde hak vermese de, daha esnek işlem imkanı sunuyor. Rapora göre sistemin cazibesi, bazı piyasalarda erişimi zor hisselerin günün her saati alınıp satılabilmesi ve bazı ürünlerde 20 kata kadar kaldıraç sunulmasından kaynaklanıyor.

Pazarın bugünkü büyüklüğü ise halen erken aşamada. ABD hisse piyasalarının günlük ortalama işlem hacmi yaklaşık 1,1 trilyon dolar seviyesindeyken, hisse tokenizasyonuna dayalı ‘vadeli süresiz işlem’ ürünlerinde açık pozisyon büyüklüğü 2,25 milyar dolar civarında kalıyor. Doğrudan karşılaştırma sınırlı olsa da ölçek farkı belirgin. Buna rağmen çeyreklik bazda açık pozisyon artışı dikkat çekiyor. Raporda, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’nun da bu alanı yeni bir finansal ürün kategorisi olarak ele almaya başladığı belirtiliyor.

Piyasadaki en dikkat çekici alanlardan biri, kapalı spot piyasa ile açık ‘vadeli süresiz işlem’ piyasası arasındaki ilişki. Yerel borsalar gece ve hafta sonu kapalıyken, yurt dışı platformlarda Türkiye ve Asya hisselerine dayalı ‘vadeli süresiz işlem’ sözleşmeleri işlem görmeye devam ediyor. Bu sırada fiyatlar yalnızca son kapanışı tekrar etmiyor; ABD piyasalarındaki hareketleri, kur etkisini, küresel haber akışını ve şirket bazlı gelişmeleri de yansıtarak yeniden oluşuyor. Bu nedenle bu ürünlerdeki fiyatlama, ertesi gün spot piyasadaki açılış için öncü sinyal işlevi görebiliyor.

Rapordaki verilere göre, piyasa kapandıktan sonra Kore hisselerine dayalı ‘vadeli süresiz işlem’ sözleşmeleri yükseldiğinde, sonraki işlem gününde spot açılışın yukarı yönlü olma oranı Samsung Electronics için yüzde 82, SK Hynix için yüzde 95 oldu. Tersi yönde, sözleşmeler düştüğünde spot açılışın da aşağı yönlü gerçekleşme oranı Samsung Electronics’te yüzde 96, SK Hynix’te yüzde 78 olarak hesaplandı. Genel yön uyumu her iki hissede de yaklaşık yüzde 85 düzeyinde seyrederken, korelasyon katsayısı 0,85 ile 0,89 arasında ölçüldü. Fiyatın büyüklüğü açısından da benzer bir tablo görüldü. Gece işlemlerinde ‘vadeli süresiz işlem’ fiyatı yüzde 3 yükseldiğinde, ertesi gün spot açılışın da buna yakın oranda yukarıdan başladığı gözlendi.

Hafta sonu etkisi daha da belirgin. Cuma kapanışı ile pazartesi açılışı arasındaki hareket incelendiğinde, ‘vadeli süresiz işlem’ piyasasının işaret ettiği yön ile gerçek açılış yönünün eşleşme oranı Samsung Electronics’te yüzde 93, SK Hynix’te yüzde 87 seviyesine çıktı. Rapora göre bunun temel nedeni, hafta sonu biriken küresel gelişmelerin önce ‘vadeli süresiz işlem’ fiyatlarına yansıması. Bu durum, ‘hisse tokenizasyonu’ ürünlerinin yalnızca türev araç olmanın ötesine geçip işlem dışı saatlerde fiyat keşfi işlevi gördüğünü ortaya koyuyor.

Yatırım stratejileri açısından da kullanım alanı netleşiyor. En bilinen yöntemlerden biri ‘delta nötr’ yaklaşım. ‘Vadeli süresiz işlem’ sözleşmelerinde vade bulunmadığı için, fiyat spot seviyeden uzaklaştığında bu farkı dengelemek amacıyla fonlama oranı devreye giriyor. Genellikle vadeli fiyat spot fiyatın üzerine çıktığında, uzun pozisyon taşıyan taraf kısa pozisyon taşıyana ödeme yapıyor. Raporda incelenen gün içi ortalamalara göre Samsung Electronics sözleşmeleri spot fiyata göre yüzde 0,15, SK Hynix sözleşmeleri ise yüzde 0,23 primli işlem gördü. Bu yapı teoride yatırımcıya spot piyasada alım yapıp aynı büyüklükte ‘vadeli süresiz işlem’ tarafında satış açarak yön riskini azaltma ve fonlama getirisi elde etme imkanı sunuyor.

Ancak bu fırsat uzun süre açık kalmıyor. Rapora göre spot ile vadeli fiyat arasındaki fark, ortalama 40 dakika içinde yarıya iniyor. Başka bir deyişle primli yapı kalıcı bir arbitraj alanı değil; daha çok oynaklığın arttığı anlarda kısa sürede değerlendirilmesi gereken bir fırsat. Bu nedenle piyasa takibi ve hızlı uygulama büyük önem taşıyor.

Borsalar arası fiyat farkı da ayrı bir fırsat alanı oluşturuyor. Aynı anda, aynı hisseyi izleyen ‘vadeli süresiz işlem’ sözleşmeleri farklı platformlarda aynı fiyattan işlem görmeyebiliyor. Haziran 2026 verilerine göre Binance’te Samsung Electronics sözleşmeleri Hyperliquid’e kıyasla ortalama yüzde 0,93 daha yüksek seviyede işlem gördü. SK Hynix tarafında bu fark yüzde 1,03’e ulaştı. Bazı anlarda farkın yüzde 2,3’e kadar açıldığı da görüldü. Pozisyonların doğrudan platformlar arasında taşınamaması bir sınırlama yaratsa da, daha pahalı platformda kısa, daha ucuz platformda uzun pozisyon açarak yön riskini azaltan arbitraj stratejileri teorik olarak mümkün görünüyor. Üstelik pahalı taraftaki kısa pozisyonun fonlama geliri üretme ihtimali ek kazanç sağlayabiliyor.

Bu tür fiyat farkları özellikle gece ve hafta sonu saatlerinde büyüme eğilimi gösteriyor. Bunun nedeni, platformların kullanıcı tabanlarının ve fiyat keşif mekanizmalarının birbirinden farklı olması. Ayrıca pazarın henüz erken aşamada olması nedeniyle arbitraj sermayesi tam anlamıyla yerleşmiş değil. Raporda, piyasaya sonradan giren platformlarda yüksek fiyat seviyelerinin daha uzun süre korunabildiği de vurgulanıyor.

Pazar büyüdükçe iş modelleri de şekilleniyor. Platformlar arasındaki fiyat farkı ve sınırlı likidite, profesyonel ‘piyasa yapıcı’ ihtiyacını artırıyor. Asya saatlerindeki varlık fiyatlarını daha hassas yansıtabilecek bölgesel oracle altyapıları da umut veren alanlardan biri olarak görülüyor. Bugün tokenlaştırılmış Asya hisselerinin sayısı sınırlı olduğundan, yeni varlıkların eklenmesi ve bunların operasyonel altyapısının kurulması da ayrı bir iş fırsatı yaratıyor. Raporda ayrıca spot piyasaya göre oluşan prim ile platformlar arası fonlama farkını birlikte hedefleyen ‘baz hedge fonu’ benzeri modellerin de orta vadede gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Bununla birlikte yapısal riskler göz ardı edilmiyor. Aynı varlığın yerel spot piyasa ile birden fazla yurt dışı platform arasında dağılması, likiditenin parçalanmasına neden olabiliyor. Bu da hangi fiyatın gerçek referans kabul edileceği sorusunu zorlaştırıyor. Sınırlı likidite üzerine yüksek kaldıraç eklendiğinde ise sert fiyat hareketlerinin zincirleme tasfiyelere dönüşme riski artıyor. Kısacası burada hem fırsat hem de kırılganlık birlikte bulunuyor.

Yine de Tiger Research’e göre ‘hisse tokenizasyonu’ ve özellikle ‘vadeli süresiz işlem’ pazarı artık sadece deneysel bir alan değil. Ölçek olarak geleneksel hisse piyasalarının gerisinde olsa da, 24 saat işlem özelliği, erken fiyat keşfi kapasitesi ve düzenleyici ilginin artması bu alanı giderek daha önemli hale getiriyor. Rapora göre pazar, yatırım stratejilerinin ve yeni iş modellerinin aynı anda oluştuğu bir erken büyüme evresine girmiş durumda. ‘Yorum’ olarak, piyasa olgunlaştıkça bireysel yatırımcıların yanı sıra likidite sağlayıcıları, altyapı şirketleri ve kurumsal strateji sermayesinin de bu alana daha güçlü şekilde yönelmesi sürpriz olmayabilir.