KOSPI temmuzda yüzde 22 düştü, bireysel yatırımcı tepkisi büyüdü

KOSPI(KOSPI), temmuzda yüzde 22 düştükten sonra cuma günü yüzde 18 toparlanarak sert bir oynaklık sergiledi ve bireysel yatırımcıların tepkisi büyüdü. Tek hisseli kaldıraçlı ETF’ler ile büyük yarı iletken hisselerine yoğunlaşmanın, zarar algısını ve politika güvenine ilişkin tartışmaları artırdığı değerlendiriliyor.

BlockBeats, 2’sinde Güney Kore borsasındaki sert düşüş ve hızlı toparlanma sürecinde zarar eden bazı bireysel yatırımcıların hisse alımını durdurmayı düşündüğünü bildirdi. Bazı yatırımcılar, hükümetin borsayı canlandırma ve reform söylemiyle yüksek riskli ürünlerin yayılmasının birleşerek piyasayı ‘casino’ gibi bir yapıya dönüştürdüğünü savundu.

Haberde KOSPI’nin temmuzda toplam yüzde 22 gerileyerek küresel finans krizinden bu yana en büyük aylık düşüşünü kaydettiği aktarıldı. Endeks cuma günü yüzde 18 toparlansa da bireysel yatırımcıların aynı gün KOSPI hisselerinde rekor düzeyde net satış yaptığı bildirildi. Güney Kore hisse piyasasının toplam piyasa değeri 3,9 trilyon dolar (yaklaşık 5.610 trilyon won) olarak verildi.

Bireysel yatırımcı parası daha önce hızlı biçimde piyasaya girmişti. Yatırımcıların, Başkan Lee Jae-myung(Lee Jae-myung) tarafından yürütülen borsa reformu süreci ve tek hisseli kaldıraçlı ETF listelemelerinin etkisiyle mayıstan hazirana kadar 54,2 milyar dolar (yaklaşık 78 trilyon won) tutarında KOSPI hissesi aldığı belirtildi. Kaldıraçlı ETF’ler, dayanak varlığın fiyat hareketinden daha yüksek getiri ya da zarar yaratacak şekilde tasarlanıyor; yükselişte kazancı artırabilirken ters yönde hareketlerde kayıpları da hızla büyütebiliyor.

Sosyal medyada hükümete yönelik eleştiriler de yayıldı. Seul’de yaşayan 30’lu yaşlarında bir yatırımcı, mayısta ilk kez Güney Kore borsasına girdiğini belirterek “Artık Güney Kore hisse piyasasına yatırım yapmayacağım” dedi. 40’lı yaşlarında başka bir yatırımcı ise evini teminat göstererek 50 milyon won borç alıp hisse senedi aldığını, hükümetin kaldıraçlı ETF’lere izin vererek piyasayı “casino”ya çevirdiğini söyledi.

Oynaklık özellikle büyük yarı iletken hisselerinde yoğunlaştı. KOSPI’de temmuz boyunca dört kez devre kesici uygulandı ve bireysel yatırımcıların tedirginliği arttı. Samsung Electronics ve SK Hynix, KOSPI içindeki toplam ağırlığı yüzde 50’yi aşan hisseler olarak anıldı; temmuzda bu hisselerin sırasıyla yüzde 21 ve yüzde 35 gerilediği aktarıldı. Buna karşın 2025 başından bu yana Samsung Electronics’in dört kattan fazla, SK Hynix’in ise 10 kata yakın yükseldiği bilgisi de paylaşıldı.

Bu tablo, Güney Kore hisse piyasasındaki yoğunlaşma sorununu görünür kılıyor. KOSPI’nin yarı iletken ve yapay zeka(AI) bağlantılı büyük hisselere yüksek ölçüde bağlı olduğu bir ortamda, bireysel yatırımcı parası ve kaldıraçlı ürünler aynı yöne yığıldığında yükseliş dönemlerinde beklenen getiri büyüyebiliyor. Ancak fiyatlar tersine döndüğünde satış baskısı ve zarar korkusu aynı anda artabiliyor.

Haberde görüşlerine yer verilen analistler, son hareketi ‘kalabalık işlem’ ile kaldıraç kullanımının birleşimi olarak yorumladı. Çok sayıda yatırımcının benzer hisselere ve ürünlere yöneldiği bir piyasada fiyatlar düşmeye başladığında, zararı sınırlama amaçlı satışların düşüşü daha da derinleştirebileceği belirtildi. Buna rağmen analistler, bu düzeltmenin yapay zeka yatırım tezinin tamamen çöktüğü anlamına gelmediğini değerlendirdi.

Hükümetin temmuz ortasında yeni tek hisseli kaldıraçlı ETF listelemelerini durdurduğu, borsa istikrarı ve bireysel yatırımcıların yüksek riskli ürünlere erişimini sınırlamak için ek adımlar vadettiği bildirildi. Siyaset tarafında da 2 kat kaldıraçlı tek hisse ETF’leri üzerinden ‘piyasanın casinolaşması’ ve politika hatası eleştirileri gündeme gelmişti. Kore Hissedarlar Birliği(Korea Shareholders Alliance) yetkilisi, bireysel yatırımcıların öfke ve eleştirilerinin zirveye ulaştığını, çok sayıda yatırımcının hükümetin geç kaldığını düşündüğünü söyledi.

Son tartışma, yalnızca endeksteki düşüşten çok bireysel yatırımcı güveniyle ilgili görünüyor. Borsa reformu beklentisi bireysel parayı piyasaya çekerken, kaldıraçlı ETF gibi yüksek riskli ürünlerin hissedilen zararı büyüttüğü algısı yayıldı. Bundan sonra hükümetin ek düzenlemeleri ve bireysel yatırımcı psikolojisinin Güney Kore borsasının istikrarını nasıl etkileyeceği izlenecek.