Destek oranı yüzde 2,53'te kaldı: BIP-110 ayrıldı, editörlük tartışması büyüdü

Bitcoin (BTC) için geliştirilen BIP-110 iyileştirme önerisi, madencilerden yalnızca yüzde 2,53 destek alarak azınlık bir zincire ayrıldı. Tartışmanın odağı ise şimdi BIP editörlerinin yetkisi ve görevden alınma süreci üzerine kaydı. Blok alanı kullanımı etrafındaki teknik anlaşmazlık, Bitcoin geliştirme sürecinin meşruiyetiyle ilgili bir soruna dönüşmüş görünüyor.

Crypto Briefing'in haberine göre BIP editörü Mark Erhardt, BIP-110 tartışmasının ardından diğer BIP editörü Luke Dashjr'ın yetkisinin elinden alınmasını istedi. Ancak Erhardt'ın kamuya açık yazısında, yetki iptalini doğrudan talep eden bir ifade tespit edilemedi.

Erhardt'ın açıkça gündeme getirdiği sorun, BIP-110'un zincir ayrılığına yol açma riski. Erhardt, 6 Temmuz'da zorunlu sinyal döneminin başlamasıyla birlikte BIP-110 çalıştıran düğümlerin destek sinyali taşımayan ilk bloğu reddedeceğini, bu durumun düğümleri daha yavaş çalışan azınlık zincirinde bırakabileceğini belirterek uyarıda bulundu.

BIP-110, Dathon Ohm tarafından yazılan ve 'Veri Azaltmalı Geçici Soft Fork' (Reduced Data Temporary Softfork, kısaca RDTS) adı verilen bir öneri. Resmi BIP belgesi, bu öneriyi işlemler içindeki bazı veri alanlarının boyutunu bir yıl boyunca sınırlayarak Ordinals, büyük OP_RETURN kayıtları ve Taproot tanık verisi gibi finansal olmayan veri kullanımını azaltmayı amaçlayan bir düzenleme olarak tanımlıyor.

Etkinleşme koşulu, 2016 bloktan 1109'unda, yani yüzde 55 oranında madenci sinyali gerektiriyor. Zorunlu sinyal dönemi 961.632'nci bloktan 963.647'nci bloğa kadar sürüyor, kural kesinleşme noktası 963.648'inci blok, etkinleşme noktası ise 965.664'üncü blok olarak belirlendi.

Madenci desteği etkinleşme eşiğinin oldukça altında kaldı. 27 Temmuz'da ölçülen sinyal oranı yüzde 2,64 olarak kaydedildi ve Antpool, ViaBTC, F2Pool gibi büyük madencilik havuzları destek sinyali göndermedi.

Zorunlu sinyal dönemine girilmeden hemen önceki son ölçümde, 2016 bloktan yalnızca 51'i sinyal gönderdi ve destek oranı yüzde 2,53'te kaldı. BIP-110'un zorunlu sinyal dönemi, Türkiye saatiyle 8 Temmuz akşamı 22.35'te (Güney Kore saatiyle 9 Temmuz sabahı 04.35) başladı ve BIP-110 çalıştıran düğümler destek sinyali taşımayan blokları reddetmeye başladı.

Bunun ardından BIP-110 zinciri, Bitcoin ana zincirinden ayrılarak azınlık bir zincir oluşturdu. Elde edilen bilgilere göre bu zincirde 8 saat içinde yalnızca 2 blok üretilebildi, ardından blok üretimi fiilen durma noktasına geldi. Ayrıca ayrılan zincirin ana zincirin 18 blok gerisinde kaldığı da tespit edildi.

Tartışmanın geliştirme yönetişimine sıçramasının arkasında BIP editörlerinin rolü yatıyor. BIP 3 belgesi, mevcut editörler olarak Bryan Bishop, Jon Atack, Luke Dashjr, Mark Erhardt, Olaoluwa Osuntokun ve Ruben Somsen'i belirtiyor.

BIP editörleri, bir önerinin teknik geçerliliğine ya da kabul edilip edilmeyeceğine karar veren bir makam değil. Görevleri, önerilere numara vermek, biçimsel açıdan gözden geçirmek ve belgeleri birleştirmek gibi idari-editöryal işlerle sınırlı. Ancak tartışmalı bir öneriye numara verilmesinin fiilen bir onay gibi algılanabilmesi, yetki ile sorumluluk arasındaki sınırı tartışmalı hale getirdi.

Editörlerin görevden alınma süreci de net değil. 2024 yılında Bitcoin geliştirici e-posta listesinde Ava Chow, bir editörü görevden almak için tanımlanmış bir prosedür bulunmadığını açıklamıştı; Luke Dashjr ise uygun süreci atlatma girişimlerine karşı tepki göstermişti.

BIP-110'u destekleyenler, Bitcoin'in blok alanının para birimi işlevine odaklanması gerektiğini savunuyor. Karşı çıkanlar ise bu düzenlemenin normal şekilde işlem ücreti ödenen işlemleri bile kısıtlayabileceğini, replay koruması yeterince güçlü olmadığı sürece zincir ayrılığı riskini artırabileceğini öne sürüyor.

Michael Saylor ve Blockstream CEO'su Adam Back, veri kullanımı etrafındaki anlaşmazlığın bir konsensüs kuralı değişikliğine dönüştürülmesine karşı çıktı. Madenci desteği yüzde 55 eşiğinin altında kalırken, BIP-110 zincirinin kuralı kesinleştirebilmesi için 963.648'inci bloğa ulaşması gerekiyor; sınırlama kuralının planlanan etkinleşme noktası ise 965.664'üncü blok olarak belirlendi.