7.000 km'lik denizaltı kablosu: Google Atlantik'te AI altyapısını genişletiyor

Google, ABD ile Portekiz’i birbirine bağlayan yaklaşık 7.000 km uzunluğundaki Atlantik denizaltı kablosu ‘Nuvem’i devreye aldı. Bu adım, bulut ve yapay zeka (AI) hizmetlerindeki büyümeye yanıt vermeyi amaçlayan küresel bir veri altyapısı yatırımı olarak öne çıkıyor.

Reuters’a göre ‘Nuvem’ kablosu 21 Temmuz’da (yerel saatle) Portekiz’in Sines kentine ulaştı. Hat, ABD’nin South Carolina eyaletindeki Myrtle Beach’ten başlayıp Bermuda ve Azor Adaları üzerinden ilerliyor.

Hattın uzunluğu kaynağa göre farklı şekilde belirtiliyor; yaklaşık 6.900 km veya yaklaşık 7.000 km olarak kaydedildi. Tasarım kapasitesi ise 16 fiber optik çift baz alındığında yaklaşık 384 Tbps olarak açıklandı.

Google, ‘Nuvem’ inşa planını ilk kez Eylül 2023’te duyurmuştu. Şirket o dönemde, Portekiz, Bermuda ve ABD’yi birbirine bağlayan yeni hattın Atlantik ağının dayanıklılığını artıracağını ve dijital hizmetlere yönelik artan talebe yanıt vereceğini belirtmişti.

Google, ‘Nuvem’in hizmete gireceği tarihi 2026 olarak açıklamıştı. Sines’teki bu bağlantı, söz konusu hattın fiilen çalışan bir iletişim ağına dönüştürülmesi sürecinin bir aşaması niteliğinde.

Denizaltı kabloları, kıtalar arasında veri taşıyan fiber optik tabanlı iletişim ağlarıdır. Uluslararası iletişim, finans, bulut hizmetleri ve devlet iletişimini destekleyen temel altyapı olarak kabul ediliyor; belirli bir hatta arıza yaşandığında alternatif güzergâhlar ve onarım kapasitesi hizmet sürekliliğini belirleyen ana etken haline geliyor.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Temmuz ayında yayımladığı raporda denizaltı iletişim kablolarının küresel veri trafiğinin yüzde 99’undan fazlasını taşıdığını belirtti. Rapor, fiziksel hasar ve onarım gecikmelerini başlıca riskler olarak işaret ederken, uluslararası düzeyde dayanıklılığın güçlendirilmesi gerektiğine de dikkat çekti. Yorum olarak bakıldığında bu veri, küresel veri iletişim sisteminin sınırlı sayıda denizaltı kablo hattına ne denli bağımlı olduğunu gösteriyor; geniş çaplı bir arızanın etkisi de buna paralel olarak büyük olabilir.

‘Nuvem’, Google’ın sürdürdüğü Atlantik iletişim ağı genişleme stratejisinin bir parçası. Google Cloud, 2025 yılında ayrı bir hat olan ‘Sol’u duyururken ‘Nuvem’ ve ‘Sol’u birlikte Atlantik ağının dayanıklılığına yönelik bir yatırım olarak tanımladı.

‘Sol’, ABD, Bermuda, Azor Adaları ve İspanya’yı birbirine bağlayacak şekilde tasarlandı. İki hat, ABD, İber Yarımadası, Bermuda ve Azor Adaları’nda birbirine bağlanarak bulut ve AI hizmetleri için gereken veri iletim güzergâhlarını dağıtıyor.

Google Cloud, 2025 yılında yayımladığı ağ tanıtım verilerinde küresel ağının 202 erişim noktasından ve 2 milyon milden fazla fiber optik kablodan oluştuğunu açıkladı. Şirket, yatırım yaptığı denizaltı kablo sayısını ise 33 olarak bildirdi.

Denizaltı kablo yatırımları, daha önce veri merkezleri ve sunuculara odaklanan AI altyapı rekabetinin artık uzun mesafeli iletişim ağlarına doğru genişlediğini gösteriyor. Sitemiz daha önce Alphabet’in AI yatırımlarını artırmasını ve nakit akışı üzerindeki baskıyı ele almıştı.

Portekiz telekomünikasyon düzenleyicisi ANACOM, ‘Nuvem’i uluslararası bağlanabilirlik, jeopolitik ve operasyonel zorlukların iç içe geçtiği bir proje olarak tanımladı. Bermuda hükümeti yetkilileri de kamuya açık bir paylaşımda, kablo bağlantısının uzun süredir yürütülen bir çalışmanın sonucu olduğunu değerlendirdi.

Öte yandan Google Cloud’un 2023 yılında yayımladığı bir yazıda, iletişim altyapısının büyük platform şirketlerinde yoğunlaşabileceğine dair endişeler de dile getirilmişti. Kendi kablosuna sahip olan şirketler iletim güzergâhını ve kapasiteyi doğrudan tasarlayabiliyor; ancak bu durum, iletişim altyapısı üzerindeki etkilerinin de aynı ölçüde büyümesi anlamına geliyor. Yorum olarak, büyük teknoloji şirketlerinin altyapı alanına daha derinden nüfuz etmesiyle birlikte bu iki yönlü meselenin sektör tarafından yakından izlenmeye devam edeceği söylenebilir.

Denizaltı kablolarına özel bir veri tabanının kamuya açık bilgilerine göre ‘Nuvem’in mülkiyeti ve kontrolü, Google’ın dolaylı olarak tam sahibi olduğu bağlı şirketlere ait. Kablo tedarikçisi ise SubCom olarak kayıtlara geçti.

Bu proje kapsamında kripto varlıklarla doğrudan bir bağlantı tespit edilmedi. ‘Nuvem’, ABD, Bermuda, Azor Adaları ve Portekiz anakarasını doğrudan birbirine bağlayan, bulut ve AI odaklı bir veri altyapısı projesi olarak öne çıkıyor.