Tek toplantı yapılmadan kripto vakfı AB Foundation feshediliyor

Eski İrlanda Başbakanı Bertie Ahern(Bertie Ahern)'in başkanlığını yürüttüğü kripto odaklı kâr amacı gütmeyen kuruluş AB Foundation (AB Foundation Company Limited by Guarantee), kuruluşundan bu yana tek bir resmi yönetim toplantısı bile yapamadan İrlanda'da gönüllü fesih (voluntary strike-off) sürecine girdi.

Bitcoin.com News'e göre, AB Foundation 11'inde (yerel saatle) İrlanda Şirketler Sicil Ofisi'ne (Companies Registration Office - CRO) gönüllü fesih başvurusunda bulundu. Resmi kayıtlara göre vakıf, kuruluşundan bu yana herhangi bir ticari faaliyette bulunmadı.

AB Foundation, kripto şirketi AB tarafından 2025 yılı başında hayata geçirilen, İrlanda'da tescilli bir kâr amacı gütmeyen yapı. Blockchain ve yapay zeka teknolojileri kullanılarak dünya genelinde hayır fonlarının şeffaf biçimde toplanıp dağıtılması hedeflenmişti.

Vakıf, lansman etkinliğinin ardından resmi bir yönetim toplantısı düzenleyemedi. Bu da projelerin değerlendirildiği ya da bağışların onaylandığı fiili işletme aşamasına hiç geçilemediği anlamına geliyor.

İrlanda'da gönüllü fesih, faaliyetini durdurmuş ya da hiç faaliyet göstermemiş şirketlerin sicilden silinmesini talep ettiği bir prosedür. Başvuru koşulları karşılandığında resmi gazetede ilan ve itiraz süresinin ardından fesih kararı veriliyor.

Gönüllü fesih başvurusu tek başına yasa dışı bir eylem ya da yaptırım anlamına gelmiyor. Ancak fesih tamamlandığında ilgili tüzel kişilik artık İrlanda'da tescilli bir kuruluş olarak varlığını sürdürmeyecek.

Vakıf, lansmanında eski devlet başkanları ve uluslararası liderlerden oluşan bir danışma ağını öne çıkarmıştı. İsmi geçen kişi sayısının 30'a yakın olduğu belirtiliyor.

Bertie Ahern(Bertie Ahern)'in yanı sıra Doğu Timor Cumhurbaşkanı José Ramos-Horta(José Ramos-Horta), eski Nijerya Cumhurbaşkanı Olusegun Obasanjo(Olusegun Obasanjo) ve eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Victor Yushchenko(Victor Yushchenko) da isimler arasında yer aldı. Eski devlet başkanlarının katılımı, hayır işinin dış dünyadaki güvenilirliğini artıran bir unsur olarak sunulmuştu.

Tartışma, AB ile Doğu Timor'daki kripto temalı tatil beldesi projesinin bağlantılı görülmesiyle büyüdü. Organize Suç ve Yolsuzluk Bildirme Projesi (Organized Crime and Corruption Reporting Project - OCCRP), AB'nin Doğu Timor'da blockchain temalı bir tatil köyü projesini tanıttığını duyurdu.

OCCRP, bu projede ABD tarafından yaptırım listesine alınmış 3 kişinin yer aldığını aktardı. Ancak bu kişilerin daha sonra projeden çıkarıldığını ve haklarında herhangi bir suçlama yöneltilmediğini de ekledi.

Ahern, İrlanda merkezli vakıf ile Doğu Timor projesi arasında bağlantı olduğu iddialarını reddetti. The Irish Times'a verdiği demeçte "İrlanda hayır kurumunun bununla hiçbir ilgisi yok" dedi. Açıklama, iki yapının hukuken ve fiilen ayrı olduğu savını öne çıkarıyor.

Ahern, vakıf adına yapıldığı belirtilen bağış faaliyetleriyle ilgili olarak da İrlanda tüzel kişiliğinin banka hesabı bulunmadığını söyledi. Bu açıklama, fonların gerçekte hangi tüzel kişilik ya da hesap üzerinden aktarıldığının ayrıca netleştirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Vakfın internet sitesinde, 2025 yılı sonunda Hong Kong'un Tai Po bölgesinde yaşanan yangının mağdurlarına destek amacıyla 1,9 milyon doları aşan bir bağış yapıldığı bilgisinin yer aldığı aktarılıyor. İrlanda tüzel kişiliğinin banka hesabı yoksa, söz konusu bağışın bu şirket üzerinden mi yapıldığı ayrıca teyit edilmesi gereken bir nokta olarak duruyor.

Kripto projeleri kâr amacı gütmeyen ya da hayırsever faaliyetler öne sürdüğünde, yalnızca tüzel kişilik adı ya da katılımcı isimleri değil, fiili yönetim yapısı ve fonların hangi kanaldan aktarıldığı da ayrıca doğrulanmalı. Yönetim kurulu toplantı kayıtları, banka hesabı varlığı ve bağışların hangi kişi ya da kurum tarafından yürütüldüğü, bir organizasyonun fiili faaliyetini ayırt etmede genel olarak kullanılan ölçütler arasında.

AB Foundation'ın gönüllü fesih başvurusu, resmi gazete ilanı ve itiraz sürecinden geçecek. İtiraz gelmezse fesih tamamlanacak ve vakıf İrlanda'da tescilli bir kâr amacı gütmeyen kuruluş olarak faaliyetini sona erdirecek.

Doğrulama kaynakları: Bitcoin.com News, The Irish Times, OCCRP, İrlanda Şirketler Sicil Ofisi