ABD'nin ithal drone ve kritik parçalarına yüzde 100'e varan tarife uygulama kararı almasının ardından, ABD'li drone şirketlerinin hisseleri seans öncesi işlemlerde yükseldi. Adım, Çin'e bağımlılığı azaltmayı hedefleyen bir tedarik zinciri düzenlemesi olarak tasarlandı; ancak Kore menşeli ürünler için menşe ve kritik parça koşullarının nasıl uygulanacağı henüz netleşmedi.
Başkan Trump, 13'ünde (yerel saatle) 'İnsansız Hava Aracı Sistemleri ve Parçalarının ABD'ye İthalatının Düzenlenmesi' başlıklı bildiriyi imzaladı. Beyaz Saray, bildiride Ticareti Genişletme Yasası'nın 232. maddesi kapsamındaki soruşturma sonuçlarına dayanarak, insansız hava aracı sistemleri (UAS) ve parçalarının ithalatının ABD ulusal güvenliğine zarar verebileceğini belirtti.
Tarife oranı ürün ve menşe ülkeye göre değişiyor. Azami kalkış ağırlığı 25 kilogramın üzerindeki UAS'lar, termal görüntüleme donanımı entegre UAS'lar, UAS docking istasyonları ve bazı kritik parçalar için yüzde 100 oranında değer üzerinden tarife uygulanacak.
Azami kalkış ağırlığı 25 kilogram ve altındaki UAS'lara yüzde 25 tarife uygulanıyor. Bazı UAS parçalarına da yüzde 25 tarife getirildi; bu parçalara yönelik tarife, bildirinin imza tarihinden 180 gün sonra yürürlüğe girecek.
Barron's'a göre, Unusual Machines(UMAC) seans öncesi işlemlerde yüzde 14 değer kazandı. AeroVironment(AVAV) yüzde 3,4, Ondas(ONDS) yüzde 3,9, Kratos(KTOS) yüzde 4 ve Red Cat(RCAT) yüzde 7,5 yükseldi.
Bu rakamlar, tarife açıklamasının hemen ardından seans öncesi işlemlerde görülen tepkiyi yansıtıyor. Gelecekteki fiyat hareketlerine ya da bir yatırım tavsiyesine işaret etmiyor.
Unusual Machines, drone parçaları üreten ABD merkezli halka açık bir şirket. Şirket, 2026 yılı 10-K raporunda tarifelerin hem envanter alım fiyatlarını hem de satış fiyatlarını yükselttiğini belirtti.
Aynı raporda şirket, ABD menşeli parça tedarikine yönelik talebin politika değişiklikleriyle birlikte artabileceğini yazdı. Ancak gerçek etkinin piyasa koşullarına ve politikanın nasıl uygulanacağına bağlı olarak değişeceğini de ekledi.
UAS terimi yalnızca drone gövdesini kapsamıyor. Genellikle hava aracıyla birlikte operasyon ekipmanlarını, bazı parça ve sistemleri de kapsayan bir düzenleme kavramı olarak kullanılıyor.
Bu adım, yalnızca Çin menşeli bitmiş ürünleri değil, kritik parça ve teknolojilerin menşeini de mercek altına alan bir yaklaşım. Fiyat rekabetinde geride kalan ABD menşeli parça tedarik zinciri için bu bir fırsat olabilir; ithal parçalara bağımlı şirketler içinse maliyet baskısı artabilir.
Düzenlemede öne çıkan bir nokta da tarife tavanı koşulu. Bildiri, Japonya, Güney Kore, Tayvan, İsviçre, Lihtenştayn ve Avrupa Birliği(AB) üyesi ülkelerden gelen ürünlerde tarife oranının yüzde 15'in altında tutulabileceğini belirtiyor.
İngiltere menşeli ürünlerde tavan yüzde 10 olarak belirlendi. Ancak kritik parça ve teknolojinin ABD veya ilgili anlaşma kapsamındaki ülkelerden geldiğinin ithalatçı tarafından belgelenmesi gerekiyor; tavan uygulaması otomatik bir ayrıcalık değil.
TokenPost daha önce, Kore menşeli drone ürünlerinin yüzde 15'lik tavandan yararlanabilmesi için menşe ve kritik parça bileşiminin belgelenmesi gerektiğini aktarmıştı. Bu düzenlemeyle birlikte Koreli üreticiler için ABD'ye ihraç edilen ürünlerin HS kodu, menşe ve parça bileşimine ilişkin kanıtların sunulması öncelikli bir konu haline geldi.
Drone tedarik zinciri düzenlemesi yalnızca tarifelerden ibaret değil. TokenPost daha önce, ABD ve Çin'in drone tedarik zinciri düzenlemelerinin birbirini tetikleyerek yayıldığını aktarmıştı.
Sektörden gelen tepkiler karışık. Commercial Drone Alliance, yabancı menşeli drone ve kritik parçalara geniş kapsamlı kısıtlama getirilmesinin temel operasyonları sarsabileceğini ve inovasyonu yavaşlatabileceğini belirtti. AUVSI ise otonom ve insansız sistemlerde yurt içi üretimin artırılmasının ve güvenliğin güçlendirilmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Beyaz Saray bildirisi, Ticaret Bakanı'na ilave UAS parçalarını da kademeli olarak tarife kapsamına alma yetkisi tanıdı. ABD içinde UAS ve parça üretim tesisi kurmayı ya da genişletmeyi taahhüt eden şirketler için ise 'onshoring' programı kapsamında, inşaat süresince üretim ekipmanı ve tedarik zinciri ürünlerini tarifesiz getirebilecekleri bir prosedür açıldı.
Ana tarife, Kore saatiyle 3 Eylül 2026 13.01'den itibaren yürürlüğe girecek. Bazı UAS parçalarına uygulanacak yüzde 25 tarife ise Kore saatiyle 9 Şubat 2027 14.01'den itibaren geçerli olacak.
Yorum 0