Körfez'deki 6 ülke İran gerginliğinde ABD ile güvenlik ilişkisini yeniden gözden geçiriyor

Körfez İşbirliği Konseyi(GCC) üyesi ülkeler, İran ile süregelen gerginlik ortamında ABD ile güvenlik iş birliği biçimini yeniden değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı ve Körfez'deki enerji tesisleri etrafındaki belirsizliğin sürmesi, petrol fiyatları ile riskli varlıkları birlikte izleyen yerli yatırımcılar için de Orta Doğu diplomasisini yeniden bir değişken haline getirdi.

Kyiv Post, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman, Kuveyt ve Bahreyn gibi GCC ülkelerinin İran'a yönelik gerginlik ortamında ABD ile stratejik ilişkilerini yeniden gözden geçirdiğini bildirdi. CryptoBriefing ise bu yeniden değerlendirmenin arka planında ABD'nin politika değişikliklerini, güvenlik konuşlanmasını ve gecikmeli İran diplomasi görüşmelerini gösterdi.

GCC, Körfez bölgesindeki altı monarşik ülkenin katıldığı bölgesel bir iş birliği örgütü. Güvenlik açısından bu ülkeler uzun süredir ABD'nin askeri varlığına, hava savunma ve deniz gözetim sistemlerine bağımlı; ekonomik açıdan ise ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat rotalarının istikrarı temel çıkar alanı olarak öne çıkıyor.

Asıl kritik nokta, Körfez bölgesindeki güvenlik belirsizliğinin doğrudan enerji nakil hattı sorununa dönüşmesi. Hürmüz Boğazı, Körfez'deki petrol üreticisi ülkelerin ham petrol ve LNG taşımacılığının geçtiği kilit güzergah konumunda ve askeri gerginlik her arttığında enerji piyasasındaki fiyat dalgalanmalarının bir nedeni olarak gündeme geliyor.

LNG taşımacılığı da aynı boğaza bağlı. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin LNG ihracatı, Körfez'deki deniz güzergahının istikrarıyla doğrudan bağlantılı.

Bu tablo yerli piyasaları da doğrudan etkiliyor. Orta Doğu'daki gerginlik her tırmandığında petrol fiyatları, dolar, ABD tahvil faizleri ve riskli varlıklara olan iştah aynı anda dalgalanabiliyor.

TokenPost daha önce, Hürmüz'deki gemi saldırılarının tekrarlanmasının ardından Körfez müttefiklerinin hoşnutsuzluğunun arttığını aktarmıştı. Bu yeni değerlendirme, o gelişmenin devamı niteliğinde olup ABD'nin güvenlik taahhütlerinin güvenilirliğini ve Körfez ülkelerinin elindeki seçenekleri yeniden gündeme getiriyor.

ABD'nin askeri üsleri meselesi de Körfez ülkelerinin hesaplarında yer alıyor. CryptoBriefing, Körfez müttefiklerinin ABD'nin önemli askeri varlıklarına ev sahipliği yaptığını, bu nedenle yeniden değerlendirmenin hem bölgesel güvenlik dengesini hem de ABD askeri tesisleri konusunu etkileyebileceğini aktardı.

Ancak İran ile yaşanan çatışmanın ardından ABD ve Körfez ortaklarının üs, hava sahası, deniz alanı ve askeri tesis kullanımını yeniden gözden geçirebileceğine dair gözlemler de var. Bu durum, ittifakların kopması yerine, kriz anında her ülkenin üstleneceği güvenlik maliyeti ve siyasi riskin yeniden hesaplandığı bir süreç olarak yorumlanıyor.

ABD-İran diplomasi takvimine ilişkin tahmin piyasası fiyatları da düştü. CryptoBriefing, Polymarket'te '31 Ağustos'a kadar bir sonraki ABD-İran barış görüşmesinin yapılıp yapılmayacağı' üzerine işlem gören olasılığın yüzde 11,5'e gerilediğini, bir hafta önce bu oranın yüzde 34 olduğunu aktardı.

Tahmin piyasası fiyatları gerçek diplomatik sonucu değil, işlem yapan katılımcıların olasılık değerlendirmesini yansıtıyor. Aynı konuda diplomatik makamların açıklamaları, arabulucu ülkelerin hareketleri ya da askeri çatışma yaşanıp yaşanmadığına göre fiyatlar zaman içinde değişebiliyor.

CryptoBriefing, GCC ülkelerinin ABD politika değişiklikleri, güvenlik konuşlanması ve gecikmeli İran diplomasi görüşmeleri nedeniyle ABD ile ilişkilerini yeniden gözden geçirdiğini aktardı. ABD ile İran arasında görüşmelerin yeniden başlayıp başlamayacağına dair açıklamalar da birbiriyle çelişiyor; TokenPost daha önce İran Dışişleri Bakanı'nın ABD-İran arasında resmi görüşmelerin yeniden başlayacağı iddialarını yalanladığını aktarmıştı.

Kripto para piyasasıyla bağlantı doğrudan fiyat hareketinden çok makro değişkenler üzerinden kuruluyor. Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH), Orta Doğu'daki askeri çatışma, petrol fiyatları ve dolar likiditesindeki değişimlerin çakıştığı dönemlerde riskli varlık akışından etkilenebiliyor.

Ancak bu gelişmenin belirli bir kripto paranın fiyatına etkisi ayrı piyasa verileriyle doğrulanmalı. Şu an için doğrulanabilen değişim, ABD, İran ve GCC ülkelerinin diplomasi ve güvenlik iş birliğinin koşullarını yeniden hesaplıyor olması.

Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesi, tek bir olaydan çok birikmiş güvenlik maliyeti sorununa yakın bir mesele. Şu ana kadar resmi bir liderler zirvesi anlaşması ya da askeri konuşlanma değişikliği açıklanmış değil.