Ethereum(ETH) ağının bir sonraki büyük güncellemesi olan Glamsterdam, temel ETH transferlerinde uzun süredir sabit kabul edilen '21.000 gas' kuralını değiştiriyor. Mevcut bir adrese yapılan ETH transferi yine 21.000 gas ile işlenecek, ancak daha önce hiç kullanılmamış yeni bir adrese gönderilen işlemlere 'önerilen durum gası' olarak 183.600 gas ekleniyor.
CoinDesk'e göre Ethereum geliştiricileri, cüzdan sağlayıcılarına, blok zinciri takip servislerine ve ücret hesaplama araçlarını işleten şirketlere 21.000 gas değerini sabit kabul eden yazılımlarını gözden geçirmeleri gerektiğini bildirdi. Ethereum'un resmi yol haritası Glamsterdam güncellemesini 2026'nın dördüncü çeyreğine konumlandırıyor ve ağın yeni hesap veya akıllı sözleşme oluştururken ortaya çıkan uzun vadeli depolama yükünü daha doğru yansıtacak şekilde 'durum oluşturma maliyeti'ni yeniden düzenlediğini açıklıyor.
Buradaki kritik nokta, görünüşte aynı olan bir ETH transferinde ağın yaptığı işin aslında farklı olması. Zaten var olan bir adrese gönderilen işlem, yalnızca bakiye güncellemesi anlamına geliyor. Buna karşılık daha önce hiç kullanılmamış bir adrese ETH gönderildiğinde ağ yeni bir hesap kaydı oluşturuyor ve bu kaydı kalıcı olarak saklamak zorunda kalıyor.
Şimdiye kadar bu iki durum aynı sabit değerle işlem görüyordu. Glamsterdam devreye girdiğinde yeni hesap oluşturma maliyeti ayrı hesaplanacağı için, 'basit bir transfer' olması tüm işlemlere aynı gas limitinin uygulanması için yeterli bir gerekçe olmaktan çıkıyor.
EIP-2780 teklifi, mevcut 21.000 gas'lık sabit maliyeti birkaç bileşene ayırıyor: gönderici işlem maliyeti 12.000, alıcıya erişim maliyeti 3.000 ve değer transfer maliyeti 6.000. Bu üç kalem toplandığında, mevcut bir adrese yapılan ETH transferi yine 21.000 gas'a denk geliyor.
Ancak alıcı adres ağda hiç bulunmuyorsa ve gönderilen miktar sıfırdan büyükse, yeni hesap kaydı oluşturmaya karşılık gelen 183.600 durum gası bu tutara ekleniyor. Bu yapı, işlemin yürütülmesi için harcanan 'normal gas' ile uzun vadeli veri depolama maliyetini yansıtan 'durum gası'nı birbirinden ayırıyor.
Gas, bir Ethereum işleminin ağdan talep ettiği işlem yükünü ölçen birim. Kullanıcılar bu yükün karşılığını ETH cinsinden ücret olarak ödüyor. 21.000 gas bugüne kadar temel ETH transferinin standart referans değeri olarak kullanıldı ve cüzdanlarla borsaların ücret tahmin mantığına da geniş ölçüde yerleşti.
Durum gası kavramının devreye girmesi, Ethereum'un veritabanı büyümesi sorunuyla doğrudan bağlantılı. EIP-8037 teklifi, yeni durum verisinin her bir baytı için maliyeti ifade eden 'CPSB' (durum baytı başına maliyet) kavramını tanımlıyor ve 150 milyon gas'lık blok limiti temelinde yıllık durum büyüme hedefini 120GiB olarak belirliyor.
Yeni bir hesap, bu hesaplamada 120 bayt olarak kabul ediliyor. Bu değer CPSB ile çarpıldığında yeni hesap için 183.600 durum gası ortaya çıkıyor. Yani yeni hesap sayısı arttıkça ağın uzun vadede saklamak zorunda kalacağı veri miktarı da büyüyor ve bu durum artık maliyet sistemine doğrudan yansıtılıyor.
Bu değişiklik sıradan kullanıcılardan önce cüzdan, borsa, köprü (bridge) ve blok gezgini işletmecilerini etkileyecek. Ücret hesaplama araçları tüm ETH transferlerini 21.000 gas varsayarak hesaplarsa, yeni adrese yapılan gönderimlerde ücreti olduğundan düşük gösterebilir.
Bir cüzdan hem minimum hem maksimum gas değerini 21.000 olarak sabitlerse, geçerli bir işlemi reddedebilir ya da yetersiz gas eklenmiş bir işlemin başarısız olmasına yol açabilir. Borsaların para yatırma/çekme sistemleri ve köprü izleme araçları da aynı varsayıma bağlıysa benzer hata riskiyle karşılaşabilir.
Glamsterdam yalnızca ücret hesaplamasını düzenleyen bir güncelleme değil. Ethereum'un resmi yol haritası, güncellemenin hedeflerini △birinci katman (Layer1) işlem yapısının yeniden tasarlanması △blok kapasitesinin genişletilmesi △veritabanı şişmesinin sınırlandırılması olarak sıralıyor.
TokenPost daha önce Ethereum geliştirici ekibinin Glamsterdam takvimini 2026'nın dördüncü çeyreğine ertelediğini aktarmıştı. Ayrıca Ethereum Vakfı'nın bazı cüzdan ve geliştirme araçlarında olası aksaklıklara karşı uyarıda bulunduğunu duyurmuştu.
CoinDesk, Glamsterdam'ın 20'sinde (yerel saatle) Platåberget test ağında etkinleştirileceğini bildirdi. Güncelleme ardından Sepolia ve Hoodi test ağlarından geçerek Ethereum ana ağına uygulanacak.
Bu düzenleme Ethereum kullanıcılarından şu an için ayrı bir işlem yapmalarını gerektirmiyor. Ancak Glamsterdam planlandığı gibi devreye girerse, 'basit bir ETH transferi her zaman 21.000 gas'tır' açıklaması artık her durum için geçerli olmaktan çıkacak.
Yorum 0