100'den fazla kripto projesi kapandı: Fonlar altyapıya kaydı

Kripto piyasasında toplanan fon büyüklüğünün tek başına bir büyüme göstergesi sayıldığı dönem geride kaldı; sektör artık kârlılığı ve sürdürülebilirliği sorguladığı bir ayıklanma evresine girdi. 2026 yılı başından bu yana 100'den fazla proje kapandı ya da iflas başvurusunda bulundu; bu tablo fon bulma ortamındaki değişimi net biçimde ortaya koyuyor.

CoinDesk, RootData verilerine dayanarak bu yıl 100'den fazla kripto projesinin kapandığını, iflas başvurusunda bulunduğunu ya da fiilen ortadan kalktığını aktardı. Global Settlement Network CEO'su Ryan Kirkley(Ryan Kirkley), CoinDesk'e verdiği röportajda “Çok yüksek değerlemelerle fon toplamak, olumsuz bir sonucu baştan garanti etmek demek” dedi. Kirkley'nin bu sözleri, dönemin fonlama anlayışına yönelik doğrudan bir eleştiri niteliği taşıyor.

Kirkley'e göre 2020-2021 döneminde yaşanan fon toplama yarışı, bugünkü başarısızlıkların tohumlarını zaten içinde barındırıyordu. Geliri düşük, kâra geçiş yolu belirsiz projeler bile büyük turlar duyurdu; token fiyatları ve bireysel yatırımcı ilgisi bu duyurulara tepki verince, toplanan fon miktarı iş modelinin yerini almış oldu.

Kripto sektöründe büyük turlar ve yüksek şirket değerlemeleri genellikle piyasa güveninin göstergesi olarak okunuyordu. Ne var ki token ihracına ve erken yatırım sermayesine dayanan iş modelleri, piyasa likiditesi daraldığında operasyon giderlerini ve kullanıcı kazanma maliyetlerini karşılamakta zorlanıyor. Bu tasfiye dalgası, geçmişteki fonlama yarışının gecikmiş faturasının ortaya çıkması olarak yorumlanıyor.

Fon akışı tamamen kesilmiş değil. Galaxy Research, 2026'nın ilk çeyreğinde kripto ve blockchain girişimlerine yönelen yatırımı 4 milyar dolar, işlem sayısını ise 355 olarak kaydetti. Yatırım tutarı bir önceki çeyreğe göre yaklaşık yüzde 50 gerilerken, işlem sayısındaki düşüş yüzde 16'da kaldı.

Galaxy Research, büyük turlardaki azalmanın toplam yatırım düşüşünü büyüttüğünü belirtti. Aynı raporda yeni kurulan kripto girişim sermayesi fonu sayısı 8, toplanan tutar ise yaklaşık 1,1 milyar dolar olarak açıklandı. Bu rakam, 2020'nin üçüncü çeyreğinden bu yana görülen en düşük seviyeyi işaret ediyor.

Buradaki asıl mesele yatırımın tükenmesi değil, fonun dağılım biçiminin değişmesi. İşlem sayısındaki düşüşten daha sert bir yatırım tutarı düşüşü, birkaç büyük turun devre dışı kaldığını ve yatırımcıların proje bazında hayatta kalma ihtimalini artık daha seçici değerlendirdiğini gösteriyor. Erken aşama yatırım ortadan kalkmadı; fon koşulları sıkılaştı.

Fonun yönü de değişiyor. CoinDesk'in aktardığına göre Kirkley, stabilcoin, neobank ve kurumsal cüzdan-ödeme altyapısını görece güçlü alanlar olarak görürken, sosyal token, meme coin ve bazı Web3 oyun projelerinin daha fazla baskı altında kalabileceğini söyledi. Bu değerlendirme bir fiyat tahmini değil, iş modelleri arasındaki farka işaret eden bir yorum.

Stabilcoin, dolar gibi itibari paralara ya da belirli varlıklara değeri sabitlenecek şekilde tasarlanan bir kripto para türü. Kurumsal cüzdan-ödeme altyapısı ise token alım satımından çok saklama, mutabakat, kimlik doğrulama ve kara para aklamayı önleme süreçlerini birlikte yürüten arka ofis sistemlerine karşılık geliyor.

Global Settlement Network'ün iş modeli de bu eğilimle bağlantılı. Şirket, resmi internet sitesinde kendisini düzenlemeye tabi kurumlara yönelik dijital para, sınır ötesi ödeme ve tokenizasyon altyapısı sağlayan bir firma olarak tanıtıyor. Şirket, 6 Mayıs'ta (yerel saatle) yayımladığı basın açıklamasında 11 milyon dolarlık ön tohum (pre-seed) yatırım ile 125 milyon dolarlık taahhütlü mutabakat likiditesi duyurdu.

Ancak bu likidite, fiilen kullanılan tutardan ayrı tutulmalı. crypto.news, 21 Mayıs'ta (yerel saatle) yayımlanan bir röportajda Kirkley'nin, 125 milyon dolarlık taahhütlü likiditenin hiçbir kısmının henüz fiilen hareket etmediğini söylediğini aktardı. Şirketin zincir üzerinde şimdiye kadar gerçekleştirdiği mutabakat tutarı 350 milyon doları aşmış olsa da, söz konusu taahhüt ileride devreye girecek fonlara işaret ediyor.

Düzenleyici altyapı tarafında da hareketlilik var. Global Settlement Network, 30 Nisan'da (yerel saatle) Canton Network doğrulayıcısı olarak katıldığını ve GSX ID adlı hizmeti devreye aldığını duyurdu. Şirket, bu hizmetin KYC, kara para aklamayı önleme ve yatırımcı uygunluk kontrollerinin zincir üzerinde yeniden kullanılmasını sağlayarak kurumlar arasındaki tekrarlanan doğrulama yükünü azaltmayı hedeflediğini açıkladı.

Kurumsal katılım arttıkça düzenleyici uyum, yardımcı bir işlev olmaktan çıkıp iş modelinin doğrudan bir parçası haline geliyor. Finans kurumları, kimlik doğrulama, kara para aklamayı önleme ve yatırımcı uygunluk kontrollerini ayrı ayrı tekrarlamak yerine standartlaştırılmış bir yöntemle yürütmek istiyor.

Kirkley, CoinDesk röportajında Bitcoin(BTC) için 'zayıf bir düşüş trendi' değerlendirmesi yaptı ve 61.200 doları kritik destek noktası olarak gösterdi. Bu seviyenin altına sarkması durumunda fiyatın 41.000 dolar yönünde hareket edebileceğini de sözlerine ekledi. Ancak bu değerlendirme Kirkley'nin kişisel senaryosu; piyasanın genel görüşünü yansıttığı söylenemez.

Bu ayıklanma sürecinin özü kriptonun yok olup olmayacağı değil. Hangi projenin nakit akışını, düzenleyici uyumu ve gerçek ödeme talebini kanıtlayabileceği şimdi test ediliyor. Sadece fiyat ya da token anlatısıyla fon toplama dönemi ise artık daha dar bir alana sıkıştı.