Avustralya'da 3.106 kripto para dolandırıcılığı engellendi

Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu (ASIC), geçen mali yılda 3.106 kripto para yatırım dolandırıcılığının da aralarında bulunduğu 19.400'den fazla çevrimiçi dolandırıcılık girişimini engelledi. Yapay zeka ile üretilmiş 'derin sahte' (deepfake) videolar, sahte haber sayfaları, uydurma kullanıcı yorumları ve sahte yatırım platformlarının bir araya geldiği bu dolandırıcılık ağları, kişisel birikimleri hedef alıyor.

ASIC'in açıklamasına göre, işleme alınan çevrimiçi dolandırıcılık vakası sayısı geçen yıla kıyasla yüzde 182 arttı. Kimlik avı (phishing) bağlantıları 5.476 adede ulaşarak bir önceki yılın yaklaşık dört katına çıkarken, sahte yatırım platformu sayısı 7.051'e yükselerek yaklaşık 2,5 kat büyüdü. Engellenen kripto para dolandırıcılığı sayısı ise 3.106 ile yaklaşık yüzde 30 artış gösterdi.

The Guardian'ın 17'sinde (yerel saatle) verdiği habere göre, deepfake yatırım dolandırıcılıklarında en sık istismar edilen kamu figürü Avustralya Başbakanı Anthony Albanese(Anthony Albanese) oldu. Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nin Scamwatch platformuna yapılan bildirimlere dayanan verilere göre, en çok istismar edilen ilk 10 kamu figürünün taklit edilmesiyle bildirilen toplam zarar 7,4 milyon Avustralya doları oldu.

Dolandırıcılık yöntemi tek bir sahte site açmakla sınırlı kalmadı. Gerçek görüntülere sahte ses eklenen deepfake videolar, devlet garantisi izlenimi veren ifadeler, ünlü isimlerin tavsiyesi gibi gösterilen reklamlar ile sahte yorumlar ve haber sayfaları birlikte kullanıldı.

Kurbanlar mesajlaşma uygulamaları veya web siteleri üzerinden yönlendirildikleri sahte kripto para alım satım platformlarında, sanki kâr etmişler gibi görünen ekranlarla karşılaşıyor. Para çekmeye çalıştıklarında ek ücret talep ediliyor; ancak ASIC, ortada gerçek bir işlem bulunmadığını ve yatırılan tutarların doğrudan dolandırıcılara aktarıldığını belirtti.

ASIC üst düzey yetkilisi Sarah Court(Sarah Court), “karmaşık içerikler, tanıdık markalar ve ikna edici yorumlar bir yatırım fırsatının meşru olduğu anlamına gelmiyor” dedi. Court'un bu açıklaması, yapay zekanın yatırım dolandırıcılıklarını daha inandırıcı ve tespit edilmesi daha zor hale getirdiği, dolayısıyla basit bir internet aramasının artık yeterli doğrulama olmadığı anlamına geliyor.

Bu uyarı, ASIC'in yıl boyunca sürdürdüğü denetim çalışmalarıyla örtüşüyor. Kurum 8 Nisan'da yapay zeka destekli yatırım dolandırıcılığı reklamlarına karşı uyarıda bulunmuş, 25 Mayıs'ta ise yatırımcıları sahte kripto para alım satım platformlarına çeken yöntemleri kamuoyuyla paylaşmıştı.

ASIC, 17 Haziran'da finansal hizmet lisansına sahip kuruluşların web sitesi adreslerini 'Profesyonel Kayıt Arama' (PRS) sisteminde toplayarak gerçek siteler ile sahte siteleri ayırt etmeyi mümkün kılacağını duyurdu. Bu adım, resmi lisans numaralarının ve şirket adlarının kopyalanarak kullanıldığı taklit vakalarının artmasının ardından geldi.

PRS, Avustralya'da finansal hizmet lisansına sahip kuruluşların kayıt bilgilerini doğrulamaya yarayan bir arama sistemi. ASIC'e göre yatırımcıların yalnızca şirket adı ve lisans numarasını kontrol etmesi yeterli değil; sahte siteleri ayıklamak için resmi web sitesi adresinin de karşılaştırılması gerekiyor.

Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nin 2025 raporuna göre, Avustralyalıların dolandırıcılık kaynaklı toplam kaybı 2,18 milyar Avustralya doları olarak hesaplandı. Bu tutarın 837,7 milyon Avustralya dolarını yatırım dolandırıcılığı kaynaklı kayıplar oluşturdu.

ASIC, 2026 yılının ilk çeyreğinde Scamwatch ve ReportCyber'a yapılan bildirim sayısının 60.657, bildirilen zararın ise 248,3 milyon Avustralya doları olduğunu açıkladı. Yatırım dolandırıcılığının toplam dolandırıcılık kayıpları içinde büyük bir pay tutmaya devam ettiği görülüyor.

Avrupa'da MiCA düzenlemesine geçişi istismar eden dolandırıcılık vakalarının gündeme gelmesine benzer şekilde, düzenleme değişikliğini veya resmi kayıt sürecini öne çıkaran taklit sitelerin de yatırımcılar tarafından yalnızca orijinal kayıt kaydıyla karşılaştırılarak ayırt edilebileceği görülüyor.

ASIC, finansal hizmet lisans numaralarının ve şirket adlarının kopyalanma vakalarının arttığını belirterek yatırımcıları PRS ile birlikte yatırımcı uyarı listelerini de kontrol etmeye çağırdı. Kripto para hizmetlerinde ise AUSTRAC (Avustralya Mali İşlemler ve Analiz Merkezi) kaydının da ayrıca doğrulanması gerekiyor.

Bu gelişmenin kripto para piyasası fiyatları üzerindeki etkisi için ek doğrulama gerekiyor. Ancak doğrulanan veriler bir arada değerlendirildiğinde, yapay zeka destekli dolandırıcılık reklamlarının, ünlü isim taklitlerinin ve sahte kripto para platformlarının birbirinden bağımsız vakalar değil, tek bir yönlendirme yapısının parçaları olarak işlediği ASIC uyarısının temelini oluşturuyor.

Doğrulama için kullanılan kaynaklar: The Guardian, ASIC Nisan açıklaması, ASIC sahte kripto platform uyarısı, ASIC PRS açıklaması, Scamwatch 2025 raporu