81 bin uyarı mektubu: İngiltere'de kripto vergi baskısı arttı

İngiltere Gelir ve Gümrük İdaresi (HMRC), geçtiğimiz mali yılda kripto para sahiplerine 81 bini aşkın vergi uyarı mektubu gönderdi. Mektuplar, kripto satışı, takası, ödemesi ya da hediye edilmesi sırasında oluşan vergiye tabi kazançları bildirmediğinden şüphelenilen kullanıcılara ulaştı.

Bilgi edinme hakkı başvurusuyla elde edilen verilere göre, HMRC'nin gönderdiği uyarı mektubu sayısı 2024'te 27 bin 714 iken yaklaşık üç katına çıktı. Kurum, ödenmemiş verginin büyük bölümünün 2022-2025 arasındaki kripto yükseliş döneminde elde edilen kazançlardan kaynaklandığını değerlendiriyor.

Uyarı mektupları, kripto paranın satılması, başka bir kripto paraya çevrilmesi, mal ya da hizmet ödemesinde kullanılması veya başkasına devredilmesi durumunda 'sermaye kazancı vergisi' doğabileceğini hatırlatıyor. Ödenmemiş verginin kendiliğinden bildirilmemesi halinde faiz ve ceza uygulanabileceği de mektuplarda belirtiliyor.

HMRC'nin resmi açıklamasına göre, ödenmemiş vergi tespit edilirse tutarın 'yüzde 100'üne varan' ceza ve faiz uygulanabiliyor. Yurt dışı işlemlerle bağlantılı durumlarda bu yük daha da artabiliyor.

UHY Hacker Young'dan Neela Chauhan(Neela Chauhan), BBC'ye yaptığı açıklamada "birçok yatırımcı genç ve HMRC ile daha önce hiç muhatap olmamış durumda; çoğu, HMRC'nin kendi işlemlerini sınırlı biçimde görebildiğini düşünüyor" dedi. Bu sözler, vergi otoritesinin veri erişimi genişledikçe bireysel yatırımcıların bildirilmemiş işlemlerinin de vergi ağına girebileceğine işaret ediyor.

Chauhan, yeni yetkilerin devreye girmesiyle varlıklı kripto kullanıcılarının ödenmemiş vergilerinin takibinin kolaylaşacağını da belirtti. Bu da HMRC'nin odağının bireysel bildirim teşvikinden borsa verisi toplamaya kaydığını gösteriyor.

HMRC, Ocak 2026'dan itibaren İngiltere merkezli kripto hizmet sağlayıcılarının kullanıcı ve işlem bilgilerini toplaması gerektiğini duyurdu. İlgili şirketler, gerekli görülmesi halinde 1 Ocak - 31 Mayıs 2027 arasında ilk raporlarını sunacak.

Bildirilecek bilgiler yalnızca hesap sahipliğiyle sınırlı değil. HMRC'nin iç kılavuzuna göre, İngiltere'de raporlama yapan kripto hizmet sağlayıcıları kullanıcıların adını, adresini, vergi mukimliğini, vergi kimlik numarasını, doğum tarihini ve işlem bilgilerini bildirmek zorunda.

Bu yapıda kullanıcıların yalnızca yurt dışı platform kullandıkları için vergi veri akışının dışında kalması zorlaşıyor. Çünkü yurt dışındaki kripto şirketlerinden de müşteri bilgisi talep edilebilecek yetkiler devreye girebiliyor.

Kripto vergilendirmesinde asıl belirleyici unsur varlığın elde tutulması değil, elden çıkarılması. Bir varlığın satılması ya da takas edilmesi sonucu kazanç oluşması genellikle vergiye tabi sayılırken, kripto paranın mal veya hizmet ödemesinde kullanılması ya da hediye edilmesi de vergi mevzuatında elden çıkarma işlemi olarak değerlendirilebiliyor.

Kripto varlıklar, blok zinciri gibi dağıtık defter teknolojisi üzerinden ihraç edilebilen, devredilebilen ve saklanabilen dijital varlıklar. İşlemler zincir üzerinde kayıtlı kalsa da, borsa hesabı, vergi mukimliği ve kişisel kimlik bilgileriyle eşleştirilmediği sürece vergi otoritelerinin kullanıcı bazında kâr-zarar tespiti yapması zordu.

İngiltere'deki bu adım, diğer ülkelerdeki yatırımcılar için de vergi bildirim standartlarının yeniden gözden geçirilmesi gereken bir örnek oluşturuyor. Güney Kore'de İngiltere vergi mevzuatı doğrudan uygulanmasa da, kripto işlemlerinin vergi verisi olarak kayda geçmesi ve borsaların bu bilgileri vergi otoritelerine iletmesi birçok ülkede yasal çerçeveye kavuşuyor.

Güney Kore'de de kripto vergilendirme yönü düzenleme çalışmalarıyla birlikte tartışılıyor. TokenPost, Güney Kore Ulusal Meclisi'nde kripto vergisinin kaldırılmasına ilişkin bir tasarının görüşüleceğini daha önce duyurmuştu.

İngiltere'de kripto vergi konuları banka erişimi sorunuyla da iç içe geçmiş durumda. İngiltere Parlamentosu'ndaki kripto ve dijital varlık milletvekilleri grubu, geçtiğimiz günlerde büyük bankaların CEO'larına kripto şirketlerinin hesap açma kısıtlamalarını sordu. TokenPost, İngiliz milletvekillerinin bankalara kripto hesap kısıtlama kriterlerini sorduğunu aktarmıştı.

HMRC, kripto raporlama sisteminin devreye girmesiyle 2030 yılına kadar '315 milyon sterlinlik' ek vergi geliri elde edilebileceğini öngörüyor. Uyarı mektuplarının sayısı şimdiden arttı, işlem verisi raporlaması ise ilk kez 2027'de sunulacak takvime bağlanmış durumda.

Doğrulanan kaynaklar: Protos, GOV.UK kripto varlıklarda ödenmemiş vergi bildirimi, GOV.UK kripto hizmet sağlayıcıları için raporlama rehberi, HMRC iç kılavuzu.