Cardano(ADA) için kuantuma dayanıklı cüzdan önerisi kamuya açık incelemeye alındı

Cardano(ADA) cüzdanlarını kuantum bilgisayar tehdidine karşı korumayı hedefleyen bir iyileştirme önerisi kamuya açık inceleme aşamasına alındı. 2026 araştırma gündeminde yer alan kuantuma dayanıklı güvenlik konusu, böylece standart belge tartışmasına taşınmış oldu.

Cardano Foundation'ın CIPs deposuna 7 Ağustos'ta 'CIP-0197? | Post-Quantum ZK Signatures for HD Wallets' başlıklı bir pull request eklendi. Öneri, Cardano HD cüzdanlarına isteğe bağlı ve ek nitelikte bir kuantuma dayanıklı imza katmanı eklenmesini içeriyor.

Önerinin özünde, mevcut anahtar, adres ve türetme yapısı korunurken, mevcut açık anahtarın üzerine sıfır bilgi kanıtı ('ZK') eklenmesi yer alıyor. Yani cüzdan yapısını baştan değiştirmek yerine, mevcut sisteme bir güvenlik katmanı ekleniyor.

Belgede, Cardano anahtarlarının Ed25519 kullandığı ve Shor algoritmasını çalıştıran bir kuantum saldırganın bu yöntemi kırabileceği belirtildi. Ayrıca CIP-1852 cüzdanlarının tek bir kök tohumdan (root seed) anahtar hiyerarşisi türettiği, bu yüzden tek bir imza skalerinin ele geçirilmesi durumunda işlem sahteciliği riski doğduğu açıklandı.

CIP-0197, mevcut imzaları tamamen değiştirmek yerine mevcut imza ve kanıtları paralel şekilde kullanan bir yol öneriyor. Birinci aşamada mevcut imzalar zincir üzerinde kalıyor; cüzdanlar, borsalar ve indeksleyiciler kanıtları zincir dışında doğruluyor.

İkinci aşamada ise ileride düğüm (node) içine yerel bir STARK doğrulayıcı yerleştirilmesi ve kanıtın zincir üstü tanık olarak kullanılması planlanıyor. Ancak bu aşama konsensüs değişikliği ve kanıt boyutunun küçültülmesini gerektirdiği için şu an uygulanabilir bir adım olarak sunulmuyor.

Önerideki referans rakamlara göre kanıt boyutu yaklaşık 219 KB, doğrulama süresi yaklaşık 9-10 milisaniye, imzalama süresi yaklaşık 12,5 saniye ve tek seferlik türetme süresi yaklaşık 156 saniye. Yazar yorumlarda bu rakamların kendi prototip ölçümleri değil, ilgili akademik makaledeki referans donanım verileri olduğunu belirterek, kendi uygulamalarını devreye almadan önce yeniden ölçüm yapacaklarını açıkladı.

İncelemeciler kanıt boyutu, tepe bellek kullanımı ile tarayıcı ve WASM ortamlarında çalışabilirlik konusunda sorular yöneltti. Kamuoyu tepkisi, fiyat beklentisinden çok gerçek uygulama maliyeti ve işletilebilirliğini sorgulayan teknik bir incelemeye yakın seyretti.

Cardano'nun resmi sitesi 19 Haziran'da yayımladığı 'Cardano Vision 2026' belgesinde 15 temel görevi 6 teknik eksende topladı. Belge, uzun vadeli savunma hattı olarak aşağıdan yukarıya kuantuma dayanıklı kriptografi çerçevesi öneriyordu.

Vizyon belgesinde kuantuma dayanıklı güvenlik; Leios, Peras, ZK araçları, dağıtık kimlik ve doğrulanmış yönetişimle birlikte ayrı bir eksen olarak ele alınmıştı. Bu öneri, söz konusu yönün araştırma gündeminden kamuya açık standart belge incelemesine indiği bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Aynı depoya 12 Ağustos'ta 'CPS-0034? | Extending Plutus Core conformance testing' başlıklı bir pull request de eklendi. Bu madde, kuantuma dayanıklı cüzdandan bağımsız olarak Plutus Core uygunluk testlerinin genişletilmesini içeriyor.

CPS-0034'ün amacı, alternatif Cardano düğüm uygulamalarının referans uygulamayla aynı şekilde çalışıp çalışmadığını doğrulayan test sistemini genişletmek. Aynı dönemde gündeme gelse de, CIP-0197 gibi kuantuma dayanıklı imza katmanını ele alan bir öneri değil.

CIP, Cardano iyileştirme önerisi anlamına gelirken, CPS çözümden önce problemi tanımlayan bir belge türü. Blok zinciri standart önerileri genellikle taslak hazırlama, kamuya açık inceleme, revizyon ve kabul kararı aşamalarından geçtiği için, depoya eklenmiş olması tek başına fiili devreye almanın kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Cardano daha önce öneri ve oylama verilerini harici bir gösterge panelinden görüntülemeye açarak yönetişim erişilebilirliğini genişletmişti. Bu tartışma da, iyileştirme önerileri ve problem tanımı belgelerinin kamuya açık depoda ele alındığı yapının devamı niteliğinde.

Şu an kamuya açık belgelerden doğrulanabilen aşama, hem CIP-0197 hem de CPS-0034 için inceleme başlangıcı. Ana ağa yansıma, kullanıcı geçiş takvimi ve adres taşımanın zorunlu olup olmayacağı henüz belirlenmiş bir aşama değil.