WTI yüzde 2,35 geriledi: 7 işlem gününün ardından ilk düşüş

New York'ta petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni yaptırım paketini açıklamasının ardından gelen 'kâr satışıyla' 7 işlem gününün ardından ilk kez geriledi. West Texas Intermediate (WTI) ve Brent ham petrolü aynı oranda, yüzde 2,35 düşerek son altı işlem gününde biriken kazancın bir bölümünü sildi.

Reuters kaynaklı verilere göre, New York Ticaret Borsası'nda Ekim vadeli WTI ham petrolü, 24'ünde (yerel saatle) bir önceki kapanışa göre 2,05 dolar (yüzde 2,35) değer kaybederek varil başına 85,01 dolardan işlem gördü. Bu işlem, Türkiye saatiyle 25'inde sabah saatlerinde kapandı.

Ekim vadeli Brent petrolü ise bir önceki seansa kıyasla 2,22 dolar (yüzde 2,35) düşerek varil başına 92,17 dolardan günü tamamladı. Her iki ham petrol türü de ayın 13'ünden bu yana ilk kez düşüşle kapandı.

Fiyatlardaki geri çekilmenin, ABD'nin İran'a yönelik yeni yaptırım açıklamasının ardından gelen kâr satışlarından kaynaklandığı değerlendiriliyor. Piyasa, açıklama öncesinde de olası yaptırımı fiyatlara yansıtmıştı; duyuru gelince ise son dönemki kazançları realize etmek isteyen satış baskısı arttı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent(Scott Bessent), İran'a karşı 'ekonomik izolasyon operasyonu' başlattıklarını duyurdu. Yaptırım kapsamına dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve denizcilik alanlarındaki İran bağlantılı işlemler dahil edildi.

ABD, bu tür işlemleri sürdüren ülke ve şirketlere ikincil yaptırım uygulayabileceği uyarısında bulundu. İkincil yaptırım, hedef ülkeyle doğrudan iş yapan üçüncü ülke şirket ya da kurumların ABD finans sistemine erişiminin kısıtlanması gibi sonuçlar doğurabiliyor.

Açıklama, petrol piyasası açısından çift yönlü bir etki yarattı. İran'ın petrol ihracat kanallarının daha da daralması arz endişesini büyütebilecek bir gelişme olsa da, kısa vadede baskın olan eğilim duyurunun hemen ardından gelen kâr satışı oldu.

Gün içinde fiyatlar, Bessent'ın açıklamasının ardından düşüşünü bir miktar derinleştirdi. Açıklamanın yaptırımların gevşetildiğine dair bir sinyal taşımaması nedeniyle piyasa, bundan sonra petrol sevkiyatı, ödeme ve deniz taşımacılığı sigortası kanallarına olası etkileri hesaplamaya çalışıyor.

Bessent, "İran adına para aklanmasını kolaylaştıran her kim olursa olsun ABD dolar sisteminden dışlanacak" dedi. Ülkelere ilgili faaliyetleri durdurmaları için net bir süre tanındığını belirtti ancak bu sürenin somut detayını açıklamadı.

Çinli finans kuruluşlarının yaptırım kapsamına girip girmeyeceği sorusuna ise "ABD yaptırımlarının kapsamının dışında kalabilecek kimse yok" yanıtını verdi. Bununla birlikte Çin dahil belirli bir ülkeyi doğrudan hedef göstermedi.

Dijital varlıkların yaptırım kapsamına alınması, kripto para piyasası açısından da izlenmesi gereken bir ayrıntı. ABD, daha önce İran bağlantılı para aklama ve yaptırım kaçakçılığında kripto varlık işlem kanallarının kullanıldığını gerekçe göstererek bazı borsa ve ağları yaptırım listesine almıştı.

Yayın organımız, ABD'nin İrana yönelik ek mali yaptırımlara ilişkin detaylı açıklamanın Türkiye saatiyle 25'inde başladığını daha önce bildirmişti. O tarihte açıklamanın kapsamı ve somut hedefleri duyurunun ardından netleşecek bir konu olarak kalmıştı; yeni açıklamayla birlikte dijital varlık kanalı, yaptırım uygulamasının unsurlarından biri olarak yeniden öne çıktı.

Avustralya Commonwealth Bankası(CBA), yayımladığı raporda "ABD'nin İran'ı ekonomik olarak izole etme politikasının etkili olup olmayacağı belirsizliğini koruyor" değerlendirmesinde bulundu. Rapor, ABD'nin adımlarının hedeflenen etkiyi yaratması halinde İran'ın vereceği tepkinin enerji piyasası için risk unsurunu büyütebileceğini de vurguladı.

Global Risk Management baş analisti Arne Lohmann Rasmussen(Arne Lohmann Rasmussen), "Bessent'ın İran rejimini çökertecek bir hamle yapacağına inanan piyasa katılımcısı neredeyse yok" dedi. Bu değerlendirme, yaptırımın etkinliği ve petrol piyasasına yansımasına dair görüşlerin hâlâ ayrıştığını gösteriyor.

WTI ve Brent, altı işlem günü süren yükselişin ardından aynı oranda düzeltme yaşadı. İran'a yönelik yaptırımların petrol sevkiyatı, ödeme ve deniz taşımacılığı sigortası kanallarını ne ölçüde etkileyeceği, uygulamanın ilerleyen aşamalarında netleşecek.