Tokenleştirilmiş emtia hacminin yüzde 96,1'i Uniswap(UNI) ve PancakeSwap(CAKE)'te toplandı

Uniswap(UNI) ve PancakeSwap(CAKE), son 30 günde tokenleştirilmiş emtia alanında merkeziyetsiz borsalarda (DEX) gerçekleşen 678,2 milyon dolarlık işlem hacminin yüzde 96,1'ini tek başına gerçekleştirdi.

Crypto Briefing, 24'ünde (yerel saatle) bu iki DEX'in tokenleştirilmiş emtia işlemlerinin büyük bölümünü işlediğini bildirdi. Açık web üzerinde aynı rakamı birebir yeniden üretebilen bir gösterge paneli şu an için bulunmuyor; bu nedenle söz konusu veri, haberin yayımlandığı ana ve ilgili panelin o anki görüntüsüne dayanan bir anlık kesit olarak değerlendirilmeli.

Bu yoğunlaşma, emtia genelinde bir yayılmadan çok tokenleştirilmiş altın işlemlerindeki büyümenin sonucu gibi görünüyor. CoinGecko, '2026 RWA Raporu'nda tokenleştirilmiş emtia piyasa değerinin 2026'nın ilk çeyreğinde 1,43 milyar dolardan 5,55 milyar dolara, yani yüzde 289,1 arttığını açıkladı.

Bu artışın yüzde 89,1'ini Tether Gold(XAUT) ve PAX Gold(PAXG) oluşturdu. Bu da 'tokenleştirilmiş emtia' adlandırmasına rağmen piyasanın ağırlık merkezinin, altın fiyatına bağlı bu iki token etrafında şekillendiğini gösteriyor.

İşlem hacmi de altın token'larında toplandı. CoinGecko aynı raporda, 2026'nın ilk çeyreğinde tokenleştirilmiş altın spot işlem hacminin 90,7 milyar dolara ulaştığını ve bu rakamın 2025'in tamamındaki 84,64 milyar dolarlık hacmi geride bıraktığını belirtti.

DefiLlama Research ise on-chain altının birikimli DEX işlem hacminin bir yılda yaklaşık 1,4 milyar dolardan 8,4 milyar doların üzerine çıktığını yazdı. PAXG işlemleri içinde DEX akıllı kontratları üzerinden gerçekleşen payın da geçmişte yaklaşık yüzde 5 iken şimdi yaklaşık yüzde 20'ye yükseldiği belirtildi.

DEX, merkezi borsalardaki emir defteri olmadan akıllı kontratlar ve likidite havuzları aracılığıyla token takası yapılan bir borsa türü. Tokenleştirilmiş emtia ise altın gibi fiziksel emtialar üzerindeki talep hakkının veya fiyat maruziyetinin blok zinciri token'ı biçiminde ifade edilmiş hali.

Bu yapı, 7/24 işlem imkanı, bölünebilir sahiplik, teminat olarak kullanım ve diğer DeFi hizmetleriyle entegrasyonu kolaylaştırıyor. Buna karşılık gerçek emtianın saklanması, geri ödemesi, kimlik doğrulaması ve fiyatlaması, geleneksel finans ve emtia piyasası altyapısıyla bağlantılı biçimde işlemeye devam ediyor.

Uniswap Labs, 12 Haziran'da tokenleştirilmiş menkul kıymetleri Uniswap web uygulaması, cüzdanı ve API'sine eklediğini duyurdu. Şirket, RWA havuzlarında toplam 9,1 milyar dolarlık takas gerçekleştiğini, sürece 2,6 milyon işlem ve 140 bin cüzdanın dahil olduğunu açıkladı.

PancakeSwap ise 17 Temmuz ve 6 Ağustos'ta yayımladığı resmi paylaşımlarda tokenleştirilmiş varlık işlem hacminin 1 milyar doları aştığını duyurdu. PancakeSwap bu paylaşımlarda Robinhood Chain'e yapılan dağıtımı ve RWA alanındaki genişlemeyi birlikte gündeme getirdi.

İki platformun attığı adımlar, tokenleştirilmiş varlık işlemlerinin artık tek seferlik bir deneyin ötesine geçip ürün alanına girdiğini gösteriyor. TokenPost daha önce, DEX işlem hacminin merkezi borsalardaki spot verileriyle doğrudan toplanamayacağını veya basitçe kıyaslanamayacağını aktarmıştı.

Ancak bu yoğunlaşma aynı anda hem güçlü hem zayıf bir yapı ortaya çıkarıyor. İşlemlerin iki DEX'te toplanması likiditeyi derinleştirebilirken, belirli bir DEX veya belirli bir altın token'ında yaşanacak bir aksaklık ya da geri ödeme sorunu işlem sürtünmesini de artırabilir.

DefiLlama ve Aave(AAVE) yönetişim belgeleri, altın token'larında DEX likiditesinin iyileştiğine dikkat çekerken geri ödeme koşullarını ve likidite yoğunlaşmasını risk olarak sıraladı. XAUT ve PAXG'nin emtia TVL'sinin yaklaşık yüzde 95'ini oluşturması da aynı yapıyı doğruluyor.

Dune, 23 Haziran'da yayımladığı 'Digital Asset Brief #2' raporunda tokenleştirilmiş emtiadaki yönetilen varlık büyüklüğünü (AUM) yaklaşık 8 milyar dolar olarak hesapladı. Bu tutarın yüzde 60'ından fazlasını altının oluşturduğu belirtildi.

Bu veriler, tokenleştirilmiş emtia piyasasının genişlediğinden çok altın temelli token işlemlerinin az sayıda DEX'te yoğunlaştığı bir tabloya işaret ediyor. Emtia token işlemlerinde bundan sonraki önemli soru, hacmin altın dışındaki varlıklara yayılıp yayılmayacağı ve mevcut likidite yoğunlaşmasının gevşeyip gevşemeyeceği.