Hürmüz’ün yeniden açılması gündemdeyken dizel fiyatı 6,51 dolara çıktı

ABD ile İran, Hürmüz Boğazı’nı yedi gün içinde yeniden açma seçeneğini görüşürken ABD’de dizel fiyatı galon başına 6,51 dolara yükseldi. Enerji kaynaklı enflasyon baskısı sürüyor.

ABD ve İran temsilcileri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında kademeli ateşkes seçeneğini ele aldı. BlockBeats, görüşme planında Hürmüz Boğazı’nın yedi gün içinde yeniden açılması karşılığında ABD’nin ekonomik yaptırımları hafifletmesinin yer aldığını bildirdi.

Görüşme haberinin ardından uluslararası petrol fiyatları gün içinde yaklaşık yüzde 2 geriledi. Piyasanın, boğazdan geçişin yeniden başlaması ve enerji arzının toparlanması ihtimalini kısmen fiyatladığı değerlendirildi.

Bununla birlikte boğazın yetki alanı ve yaptırımların ne ölçüde hafifletileceği konusunda görüş ayrılıkları sürüyor. Diplomatik sinyallerin tek başına gerçek bir arz toparlanması anlamına gelmediği de vurgulandı.

Bitunix analisti, enerji riskinin tek bir güzergâh sorununu aşarak tedarik zincirinin geneline yayıldığını söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler iyileşse bile diğer nakliye güzergâhları ve enerji tesislerindeki riskler devam ederse arz şokunun sürebileceği belirtildi.

Kızıldeniz üzerinden yapılan alternatif ihracat güzergâhı da belirsizliğini koruyor. BlockBeats, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’ın Yanbu kentindeki enerji tesisleri de dahil olmak üzere hedeflere altı balistik füze fırlattığını bildirdi.

Bu nedenle piyasa, yalnızca Hürmüz Boğazı’nı değil, Suudi Arabistan’ın alternatif ihracat kapasitesini, Kızıldeniz güzergâhını ve enerji altyapısının güvenliğini de değerlendiriyor. Boğazın yeniden açılacağı beklentisi, tedarik zinciri risklerini tek başına ortadan kaldırmıyor.

Bu görüşme sinyali, TokenPost’un daha önce aktardığı ABD-İran Hürmüz görüşmeleri sinyali sonrası riskli varlıklarda görülen toparlanmayla da bağlantılı. O dönemde enerji nakliye güzergâhlarının yeniden açılacağı beklentisi risk iştahını etkilerken, gerçek geçiş ve yaptırım adımları ayrı başlıklar olarak kalmıştı.

ABD dizel piyasasında politika adımlarının sınırları da ortaya çıktı. Ülkedeki perakende dizel fiyatı galon başına 6,51 dolara kadar yükselirken Beyaz Saray, fiyatları istikrara kavuşturmak için dizel ihracatını sınırlamayı değerlendiriyor.

Ancak ABD’nin ağustos ayındaki deniz yoluyla dizel ihracatı günde yaklaşık 1,6 milyon varile ulaştı. İhracatın aniden azaltılması, Meksika Körfezi kıyısındaki rafinerilerde stok birikmesine ve kârlılığın düşmesine yol açabilir.

Rafineri kapasite kullanımının düşmesi, benzin, dizel ve jet yakıtı üretiminin de azalmasına neden olabilir. İdari tedbirler yakıtın hareket güzergâhını değiştirebilse de arzı kısa sürede artırmayabilir.

Bitunix analisti, 25’inde piyasanın petrol fiyatlarındaki kısa vadeli düşüşten çok enerji arzının birden fazla darboğazdan toparlanıp toparlanmadığına odaklanması gerektiğini söyledi. ABD-İran görüşmeleri, Hürmüz geçişlerinin yeniden başlaması ve Kızıldeniz ile Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik risklerin aynı anda azalması halinde arz şokunun hafifleyebileceği belirtildi.

Buna karşılık diplomatik ilerleme ile gerçek arz toparlanması arasında gecikme yaşanırsa dizel fiyatları, taşımacılık ve tarım maliyetleri üzerinden enflasyon baskısı sürebilir. Enerji politikasının yakıt fiyatlarının ötesinde küresel enflasyonu ve para politikası koşullarını etkileyebilmesinin nedeni de bu.

ABD’nin ihracat kısıtlaması değerlendirmesi, Türkiye piyasası için de dolaylı bir değişken olabilir. Uluslararası enerji fiyatları ile taşımacılık maliyetlerinin aynı anda hareket etmesi, yerel enflasyonu ve şirketlerin maliyetlerini etkileyebileceğinden Hürmüz Boğazı geçişleriyle Kızıldeniz güzergâhındaki gelişmeler birlikte izlenecek.

ABD-İran görüşmeleri, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve yaptırımların hafifletilmesine ilişkin ayrıntılı anlaşmazlıklar sürerken devam ediyor. Önümüzdeki dönemde diplomatik uzlaşmanın gerçek geçişlerin yeniden başlamasına ve enerji arzının toparlanmasına dönüşüp dönüşmediği takip edilecek.