Günlük petrol akışı 13 milyon varile çıktı… Trump, İran’ın 7 günlük açılım teklifini reddetti

ABD ordusunun eskortu ve kontrolü altında Hürmüz Boğazı çevresinden çıkan petrol miktarının günlük 13 milyon varile kadar yükseldiği tahmin edildi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın boğazı 7 gün içinde yeniden açma ve ateşkes önerisini reddetti.

Tanker Trackers, 23 Eylül’de ABD’nin abluka hattının dışına çıkan petrol miktarının günlük 13 milyon varile yükseldiğini açıkladı. Şirket, miktarın bir aydan kısa sürede iki katına çıktığını belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, 25 Eylül’de Birleşmiş Milletler’de Hürmüz Boğazı’nın 7 gün içinde yeniden açılması ve nükleer müzakerelerin sürdürülmesi planını anlattı. İran’ın, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, İran petrol ihracatına yönelik yaptırımları hafifletmesi ve bölge genelinde ateşkes sağlanması şartlarını öne sürdüğü bildirildi. İran’ın 7 günlük açılım önerisi ve ABD’nin ret kararı daha önce TokenPost tarafından da haberleştirilmişti.

Başkan Trump, Beyaz Saray önünde İran’ın teklifinin kabul edilebilir olmadığını söyledi. İran’ın boğazın yeniden açılmasını ABD ablukasının kaldırılması ve yaptırımların hafifletilmesine bağlaması, taraflar arasındaki görüş ayrılığının sürdüğünü gösterdi.

Tanker Trackers’ın verileri, gemi konumları ve rotalarına dayanan özel bir tahmin niteliği taşıyor. Bu rakamın, Hürmüz Boğazı’ndan fiilen geçen petrol miktarını kapsayan ölçümlerle kapsamı farklı.

Commodity Context yöneticisi Rory Johnston, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarını son 7 gün ortalamasına göre günlük 13,5 milyon varil olarak tahmin etti. Bu rakamın, gemilerin geçmişe dönük konum verileri eklendikçe değişebileceği belirtildi.

ABD’nin açıklamasına göre, ABD ordusunun yönlendirmesi ve koruması altında boğazdan günde ortalama 40 gemi geçiyor. ABD, tanker geçişlerini ağırlıklı olarak gece saatlerinden gündüze genişletti ve boğazın orta güzergâhındaki mayın temizleme alanını da büyüttü.

Ancak günlük 40 gemilik rakamın yalnızca tankerleri mi ifade ettiği ve gemilerin petrol yükleme miktarıyla nasıl bir ilişki taşıdığı doğrulanmadı. Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) sinyalleri kapatılabildiği veya manipüle edilebildiği için gemi takip verilerindeki günlük rakamlarda da hata payı oluşabilir.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 2026’nın ikinci çeyreğinde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen toplam petrol akışını günlük 4,9 milyon varil olarak hesapladı. Bu rakam çeyrek dönem ortalamasını gösteriyor. Tanker Trackers’ın abluka hattı dışındaki petrol tahmini ile Johnston’ın 7 günlük hareketli ortalaması farklı kapsam ve referans zamanlarına dayandığı için doğrudan karşılaştırılamaz.

EIA, 2024’te Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarının günlük ortalama 20 milyon varile ulaştığını ve bunun küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine denk geldiğini açıkladı. Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı, kritik bir petrol taşıma rotası konumunda. Alternatif güzergâhların sınırlı olması nedeniyle geçişlerdeki aksaklıklar küresel petrol arzını etkileyebilir.

Son dönemdeki artışta, Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatının Kızıldeniz çevresindeki rotalardan kısmen Körfez güzergâhlarına dönmesinin de etkili olduğu öne sürüldü. Bununla birlikte, boğaz trafiğinin savaş öncesi seviyelerde normale döndüğünü kesin olarak gösteren bir veri bulunmuyor.

İran’ın yeniden açılma önerisinin duyulduğu 25 Eylül’de WTI ham petrolü gün içinde yüzde 3 düşerek varil başına 91,74 dolara geriledi. Bu tutar yaklaşık 124.491 won’a karşılık geliyor. Brent petrolü yaklaşık 105 dolara, yani yaklaşık 142.485 won’a düşerek yüzde 1 değer kaybetti. Bitcoin (BTC) ise 84.000 dolar, yaklaşık 113,99 milyon won seviyesini geri kazandı.

CoinDesk, o dönemde petrol fiyatlarındaki düşüş ve Bitcoin’deki toparlanmanın gerçek bir anlaşmadan değil, müzakere ihtimaline verilen kısa vadeli piyasa tepkisinden kaynaklandığını bildirdi. Kripto para piyasasında Hürmüz krizinin Bitcoin’e özgü bir gelişmeden çok petrol fiyatları, tahvil getirileri ve risk iştahı üzerinden etkili olan makroekonomik bir değişken olarak ele alındığı görüldü.

Daha önce ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları sırasında Brent petrolü yüzde 7 yükselerek 94,50 dolara çıkmış, Bitcoin ise yüzde 2,1 düşerek 77.200 dolara gerilemişti. Aynı olayda petrol ve riskli varlıkların hareketi, askeri gerilim ve müzakere beklentisine göre farklılaştı.

İran’ın 7 günlük açılım önerisi teklif aşamasında kaldı. Başkan Trump’ın reddinin ardından ABD ile İran arasında boğazın yeniden açılması veya ateşkes konusunda anlaşma sağlandığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.