Orta Doğu petrol ihracatı 12,8 milyon varile toparlandı, Hürmüz geçişi düşük kaldı

Orta Doğu petrol ihracatı eylülde günlük 12,8 milyon varile toparlanırken Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kaldı. Arz artmasına rağmen ana taşıma güzergâhındaki belirsizlik sürüyor.

Kpler'ın ön verileri, toparlanmaya Suudi Arabistan'ın öncülük ettiğini gösterdi. Suudi Arabistan'ın eylül ayındaki petrol ihracatı günlük 5,4 milyon varil, Ras Tanura Limanı'ndaki yükleme miktarı ise günlük 3,6 milyon varil olarak hesaplandı. Ras Tanura'daki hacim, 2025 yılındaki günlük ortalama seviyeye yakın gerçekleşti.

Kpler, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'ndaki işletim aksaklığının ardından Suudi Arabistan'ın bazı petrol hacimlerini doğudaki limanlara yönlendirmesiyle petrol akışının değiştiğini belirtti. Körfez'den yüklenen petrol, Umman Denizi yakınlarında gemiden gemiye aktarma yöntemiyle taşınıyor.

Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan'ın doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu ihracat terminaline bağlıyor. Boru hattı kullanıldığında petrol Hürmüz Boğazı'ndan geçmeden taşınabiliyor ancak hattın tamamen onarılıp onarılmadığı doğrulanmadı.

Kpler, boru hattındaki aksaklığın yalnızca petrol akışını değil, deniz taşımacılığı navlunlarını ve gaz piyasasını da etkilediğini açıkladı. Boru hattı, limanlar ve gemi rotalarının aynı anda değişmesi, ihracat hacmiyle fiilî taşımacılık güvenilirliğinin farklı yönde hareket ettiği bir tablo oluşturdu.

Kpler Emtia Araştırma Direktörü Matt Smith(Matt Smith), ihracattaki artışın boru hattındaki işletim aksaklığı nedeniyle güzergâh değişikliğinin sonucu olabileceğini söyledi. Smith ayrıca bunun Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin artacağına dair güvenin güçlendiğine işaret edebileceğini belirtti.

TokenPost'un daha önce Suudi Arabistan petrol ihracatının eylül ayındaki geçici verilere göre toparlandığını bildirdiği haberde de aylık geçici verilerle tedarik zincirinin normale döndüğü sonucuna varmanın zor olduğu vurgulanmıştı. Kpler'ın son verileri de toplam ihracat, liman bazındaki yükleme miktarı ve fiilî gemi rotalarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışı toparlanmaya rağmen savaş öncesi seviyeye ulaşmadı. Kpler verilerine göre geçen çarşambaya kadar yedi günlük ortalama petrol taşıma hacmi günlük 13,2 milyon varil oldu. Bu miktar, savaş öncesindeki yaklaşık 17 milyon varillik ortalamanın altında kaldı.

Aynı dönemde Orta Doğu'nun önde gelen petrol üreticilerinin toplam ihracatı da günlük 13,2 milyon varile yükseldi. Ancak bu veri, eylül ayındaki aylık geçici tahmin olan günlük 12,8 milyon varille aynı dönemi kapsamıyor. 12,8 milyon varil aylık geçici tahmini, 13,2 milyon varil ise belirli bir tarihe kadar hesaplanan yedi günlük ortalamayı ifade ediyor; bu nedenle iki rakam aynı dönemin hacmi olarak karşılaştırılamaz.

Gemi trafiği göstergeleri, arz toparlanmasının hâlâ kırılgan olduğunu ortaya koyuyor. Kpler, eylül ayının başında Hürmüz Boğazı'ndan geçen hammadde taşıyan gemilerin 10 günlük ortalamaya göre günlük 10 gemiye kadar gerilediğini hesapladı. Bu, mayıs ayından bu yana görülen en düşük seviye oldu.

Gemilerin Otomatik Tanımlama Sistemi'ni(AIS) kapattığı ve 'karanlık' sefer olarak adlandırılan bazı taşımaların bu rakama dâhil edilmemiş olabileceği belirtildi. Ancak AIS'i kapalı gemilerin gerçek sayısı ve taşıdığı hacim doğrulanmadığı için yalnızca kamuya açık gemi sayısına bakarak Orta Doğu petrol arzının normale döndüğü sonucuna varılamaz.

Hürmüz Boğazı, Orta Doğu petrol üreticilerinin ham petrolünü uluslararası piyasalara taşıdığı başlıca deniz güzergâhlarından biri. TokenPost daha önce Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş aksaklıklarını ve yeniden açılma ihtimalini ele aldığı haberinde, boğazdaki seyrüsefer normale dönmezse petrol ve deniz taşımacılığı piyasalarındaki belirsizliğin sürebileceğini bildirmişti.

Son veriler, Orta Doğu petrol ihracatının savaş öncesi seviyeye tamamen döndüğünü değil, üretici ülkelerin boru hatlarını ve deniz taşıma güzergâhlarını değiştirerek ihracatın bir bölümünü yeniden sağladığını gösteriyor. İhracat hacmi ile gemi trafiği arasındaki fark sürdüğü için arz güvenilirliğini yalnızca toplam ihracat miktarıyla değerlendirmek mümkün değil.

Orta Doğu petrol arzının normale dönüp dönmediğini değerlendirmek için Hürmüz Boğazı'ndaki gerçek gemi trafiği, Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'ndaki onarım durumu ve liman bazındaki yükleme akışının birlikte izlenmesi gerekecek.