11 Android işlevi açılıyor: AB ile Google arasında yapay zekâ yetkisi anlaşmazlığı

Avrupa Birliği (AB), Google’dan (GOOGL) Android’in 11 temel işlevini rakip yapay zekâ (AI) hizmetlerine açmasını istedi. Google ise harici AI hizmetlerine sistem yetkilerinin genişletilmesinin güvenlik ve gizlilik korumasını zayıflatabileceğini savundu.

Avrupa Komisyonu, 16 Temmuz 2026’da Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında Google’a iki bağlayıcı tedbir getirdiğini açıkladı. Buna göre rakip AI hizmetleri, Google’ın kendi AI hizmeti Gemini ile aynı düzeyde Android işlevlerine erişebilecek. Ayrıca rakip arama motorları ve arama işlevi sunan AI sohbet botlarına anonimleştirilmiş Google arama verileri sağlanacak.

Açılacak işlevler arasında ana ekran düğmesi veya navigasyon düğmesiyle AI çağırma, sesli etkinleştirme, uygulama, ekran ve sensör bilgilerine bağlamsal erişim, diğer uygulamalarda işlem yapma, cihaz içi AI modellerini ve donanım kaynaklarını kullanma yer alıyor. Komisyon, kapsamı birlikte çalışabilirlik soru-cevap belgelerinde açıkladı.

Tedbirler yürürlüğe girdiğinde Avrupa’daki Android kullanıcıları ChatGPT, Claude ve Perplexity gibi rakip AI hizmetlerini sesle çalıştırabilecek. Kullanıcılar AI hizmetlerine e-posta yazma, mesaj gönderme ve taksi rezerve etme gibi uygulama tabanlı görevler de verebilecek.

Ancak işlevler hemen kullanıma açılmayacak. İşlevlerin çoğunun Android 18’de 1 Ağustos 2027’ye kadar uygulanması gerekiyor. Birden fazla AI hizmetinin aynı anda sesli çağrıya yanıt vermesini sağlayan işlev ise Android 19’da 1 Ağustos 2028’e kadar uygulanacak.

Arama verilerinin paylaşımı ayrı bir takvimle yürütülecek. Google arama optimizasyonunda kullanılan türdeki veriler anonimleştirilerek rakip arama motorları ve arama işlevi sunan AI sohbet botlarıyla paylaşılacak. Veri paylaşımının Ocak 2027’de başlaması planlanıyor.

DMA, büyük platformların pazar gücünü kötüye kullanmasını önlemeyi ve rakip hizmetlerin erişimini güvence altına almayı amaçlayan AB düzenlemesi. Son karar, rekabet politikasının yalnızca arama hizmetlerini değil, mobil işletim sistemlerinin işlevlerine ve verilerine erişim koşullarını da kapsadığını gösteriyor.

Google, Komisyonun uygulama biçimine karşı çıktı. Google Android güvenlik ve gizlilikten sorumlu başkan yardımcısı Dave Kleidermacher ile Android güvenlik ve gizlilik direktörü Eugene Liderman, 5 Ağustos 2026’da yayımladıkları resmi blog yazısında Komisyonun tedbirlerinin “Android’in temel güvenlik modelini zayıflattığını” savundu. Google, dışarıdan indirilen AI ajanlarına sistem yetkisi verilmesinin kişisel verileri ve cihaz güvenliğini riske atabileceğini belirtti.

Google, rakip AI hizmetlerinin Android’de hâlihazırda sınırlı biçimde çalıştığını ve erişim izinlerinin akıllı telefon üreticileri tarafından doğrulanması gerektiğini söyledi. Şirket, harici AI hizmetleri uygulamalara ve sensör bilgilerine eriştiğinde yalnızca kullanıcı onayının yeterli olmayabileceğini savundu.

Google-Alphabet küresel ilişkilerden sorumlu başkanı Kent Walker, 16 Temmuz’daki ayrı açıklamasında rakip AI hizmetlerinin Android işlevlerine güvenli biçimde eriştiğini söyledi. Harici uygulamalara hassas yetkiler verilmesinin Avrupa’daki kullanıcıların gizliliğini ve cihaz güvenliğini tehdit edebileceğini belirten Walker, daha esnek bir uygulama süreci talep etti. Açıklama Google’ın resmi blogunda yayımlandı.

Komisyon ise kullanıcı onayı ve çok katmanlı anonimleştirme süreçleriyle gizlilik ve güvenlik önlemlerinin korunabileceğini açıkladı. Avrupa’daki mobil kullanıcıların yaklaşık yüzde 60’ının Android cihaz kullandığını belirten Komisyon, Android erişiminin AI hizmetleri arasındaki rekabette önemli bir dağıtım kanalı olduğunu değerlendirdi.

Komisyon, Gemini’nin sesli çağırma ve uygulamalar arası işlem yapma gibi temel işlevlere fiilen öncelikli erişim sağladığını belirtti. Tedbirlerin temelinde, rakip hizmetlerin de aynı düzeyde işletim sistemi işlevlerini kullanabilmesi gerektiği görüşü bulunuyor.

Karar, AI hizmetleri arasındaki işlev rekabetini işletim sistemi yetkileri rekabetine taşıdı. AI ajanlarının e-posta yazma veya rezervasyon yapma gibi gerçek görevleri yerine getirebilmesi için işletim sistemine ve diğer uygulamalara erişmesi gerekiyor. Bu nedenle yetki kapsamı ve kullanıcı onay süreçleri temel tartışma başlıkları olacak.

Avrupa’daki kullanıcılar için rakip AI hizmetleri arasındaki seçenekler genişleyebilir. Bununla birlikte birden fazla hizmetin aynı işlevlere ve hassas bilgilere erişmesi, yetki talepleri ile güvenlik yönetimini karmaşıklaştırabilir. Uygulama sürecinde hizmetlere göre kimlik doğrulama ölçütlerinin ve kullanıcı onay yöntemlerinin nasıl belirleneceği önem taşıyor.

Android işlevlerinin 1 Ağustos 2027’ye kadar, birden fazla AI hizmetinin eş zamanlı sesli çağrılabilmesinin ise 1 Ağustos 2028’e kadar uygulanması gerekiyor.