Avrupa’nın Yapay Zekâ Hesaplama Kapasitesindeki Payı Yüzde 5’te Kaldı

Avrupa, küresel yapay zekâ hesaplama kapasitesinin yalnızca yüzde 5’ine sahip. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yabancı yapay zekâ modellerine bağımlılığın temel hizmetler ve finansal istikrar açısından risk oluşturabileceğini belirterek Avrupa’nın kendi altyapısını ve tedarik kapasitesini geliştirmesi çağrısında bulundu.

Lagarde, 14 Eylül’de Avusturya’nın başkenti Viyana’da yaptığı konuşmada, küresel yapay zekâ hesaplama kapasitesinin yaklaşık yüzde 75’inin ABD’de bulunduğunu söyledi. Geçen yıl kayda değer yapay zekâ modellerinden 59’u ABD’de, 35’i Çin’de geliştirildi. Fransa ve Birleşik Krallık ise birer model geliştirdi. Bu veriler ECB’nin konuşma metninde yer aldı.

Lagarde’ın dikkat çektiği riskler, yapay zekâ modellerine erişim ve veriler üzerindeki kontrolle ilgili. Gümrük incelemeleri, vergi beyannamelerinin değerlendirilmesi, ulaşım, hastaneler ve banka ödemeleri gibi temel hizmetlerde yapay zekâ kullanımı arttıkça, dış tedarikçilerin erişim koşullarını değiştirmesi ya da hizmeti durdurması birçok sektörü etkileyebilir. Şirket verilerinin başka ülkelerin hukuk kurallarına tabi sistemlerde işlenmesi de yapay zekâ kullanımını zorlaştıran unsurlar arasında gösterildi.

Lagarde, Avrupa’nın yapay zekâ kullanımını geciktirmesi hâlinde verimlilik artışı fırsatını kaçırabileceğini söyledi. ECB, yapay zekâ kullanımının hızla yayılması durumunda verimlilik seviyesinin 10 yıl içinde yüzde 4’e kadar artabileceğini tahmin ediyor. Bu, koşullara bağlı bir tahmin; gerçekleşmesi kesinleşmiş bir etki değil.

ECB, avro bölgesindeki şirketlerin 2026 yılı toplam yatırımlarının yaklaşık yüzde 10’unu yapay zekâya ayırmasını bekliyor. Banka, bu yılın ilk çeyreğinde şirket kredilerindeki artışın yaklaşık dörtte birinin yapay zekâ bağlantılı borçlanmadan kaynaklandığını da bildirdi.

Finansal istikrar konusu, Lagarde’ın 1 Ekim’de Avrupa Sistemik Risk Kurulu’nun (ESRB) yıllık toplantısında yaptığı konuşmada da ele alındı. Lagarde, avro bölgesindeki en büyük 10 bankadan yaklaşık 9’unun üretken yapay zekâ kullandığını söyledi.

Yapay zekâ büyük miktarda veriyi hızla analiz edebilir ve risk değerlendirmelerini iyileştirebilir. Ancak finans kuruluşlarının az sayıda, benzer modele dayanması piyasa hareketlerini büyütebilir veya siber saldırıların birçok kuruma yayılmasına yol açabilir. Lagarde bu risklere karşı uyarıda bulundu. ESRB’nin konuşma metninde piyasa işlemleri, siber dayanıklılık ve jeopolitik gelişmeler inceleme alanları arasında sayıldı.

İki konuşmada, yapay zekânın verimlilik sağlayabilecek etkileriyle dış tedarik zincirlerine bağımlılıktan doğan riskler birlikte ele alındı. Kripto varlıklar ve blokzincir piyasaları üzerindeki doğrudan bir etkiden ise söz edilmedi.