Navarro, Fed’in eylül faiz artışını ‘seçime müdahale’ olarak niteledi

Peter Navarro, Federal Reserve’in (Fed) eylül ayında faiz artırmasının ara seçimlere müdahale amacı taşıdığını öne sürdü. Eylül ayında tarım dışı istihdam 29 bin kişi arttı; Fed ise karar metninde enflasyonun hâlâ yüksek seviyede olduğunu belirtti.

Navarro, 2 Ekim’de RealClearMarkets’ta yayımlanan yazısında, 16 Eylül’deki faiz artışının seçime 48 gün kala yapıldığına dikkat çekti. 2024 başkanlık seçiminden 48 gün önceki faiz indiriminin de seçimi etkileme amacı taşıdığını iddia etti. Ancak kararın seçime yakın bir tarihte alınmış olması tek başına siyasi niyeti kanıtlamıyor.

Fed, eylül ayında politika faizi hedef aralığını 0,25 puan artırarak yüzde 3,75-4,00 seviyesine çıkardı. Karar metninde enflasyonun hâlâ yüksek olduğu ifade edildi. Eylül 2024’te ise faiz hedef aralığı 0,50 puan düşürülmüştü. O dönemin karar metninde indirim gerekçesi olarak enflasyondaki ilerleme ve risk dengesi gösterilmişti.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), 2 Ekim’de yayımladığı istihdam raporunda eylül ayında tarım dışı istihdamın 29 bin arttığını, işsizlik oranının ise yüzde 4,2 olduğunu açıkladı. Her iki göstergede de eylül ayında kayda değer bir değişim olmadı. İşsizlik oranı mart ayından bu yana yüzde 4,1 ile yüzde 4,3 arasında seyrederken iş gücüne katılım oranı yüzde 61,8 ile önceki aya yakın kaldı.

Önceki aylara ilişkin istihdam verileri aşağı yönlü revize edildi. BLS, temmuz ayındaki istihdam artışını 21 binden 10 binlik düşüşe; ağustos ayındaki artışı ise 162 binden 133 bine çekti. Böylece iki ayın toplam istihdam artışı önceki açıklamalara kıyasla 60 bin azaldı.

Navarro, iş gücü piyasasının güçlü olduğunu ve ek sıkılaşmayı destekleyecek yeterli gerekçe bulunmadığını savunarak eylül faiz artışını eleştirdi. Özel sektör istihdamı, ücretler ve yatırımla ilgili bazı veriler de sundu ancak bunların bir kısmı söz konusu istihdam raporuyla doğrulanmıyor. BLS raporu istihdam koşullarını kayda geçiriyor; faiz kararının siyasi amacını değerlendiren bir kaynak niteliği taşımıyor.

Navarro’nun seçime müdahale iddiası kendi yorumudur. Fed’in karar metni faiz artışının gerekçesi olarak enflasyon değerlendirmesini gösterdi. Yayımlanan istihdam verileri ve karar metni, faiz kararının seçim amacı taşıdığını doğrulamıyor.