Nvidia, Nükleer Tasarım ve İzin Süreçlerinde Yapay Zekâyı Kullanmayı Hedefliyor

ABD’de yapay zekânın reaktör tasarımı, izin süreçleri ve işletmede kullanılması için çalışmalar yürütülüyor. Nvidia (NVDA), kamu Ar-Ge projelerine ve özel sektör iş birliklerine katılırken, deney reaktöründen yapay zekâ çiplerine elektrik sağlandığı bir gösterim de gerçekleştirildi.

ABD Enerji Bakanlığı, Genesis Misyonu’nun nükleer enerji projesi Prometheus kapsamında yapay zekâ ajanlarının mühendislik, izin, üretim ve inşaat çalışmalarını koordine etmesini önerdi. Projenin hedefleri arasında tasarım ve izin çalışmalarını 10 kata kadar, üretim takvimini 3 kata kadar hızlandırmak ve nükleer santral kurulum süresini yarıya indirmek yer alıyor. İşletme maliyetlerini yüzde 50 azaltma hedefi de bulunuyor. Bunlar gerçekleşmiş sonuçlar değil, proje hedefleri. Enerji Bakanlığı’nın proje açıklaması, reaktör geliştirme sürecinde yapay zekâ kullanımını ele alıyor.

Idaho Ulusal Laboratuvarı’nın (INL) yürüttüğü Prometheus, Temmuz 2026’da Enerji Bakanlığı’nın ikinci aşama desteği için seçildi. Üç yıl için ayrılan 60 milyon dolar (yaklaşık 807 milyar won) tutarındaki destek, bütçe tahsisine bağlı olarak değişebilir. Projede 32 kurum yer alıyor. Yapay zekânın reaktör geliştirmenin yanı sıra nükleer yakıt üretiminde ve eski santral belgelerinin yönetiminde de kullanılması planlanıyor; iş akışlarında insan incelemesi de bulunuyor. Bu bilgiler INL’nin duyurusunda yer aldı.

Özel sektörde Nvidia ve Microsoft (MSFT), izin belgelerinin hazırlanması, reaktör tasarım simülasyonları ve işletmenin iyileştirilmesini kapsayan “AI for Nuclear” iş birliğini duyurdu. Microsoft, dijital ikizler ve üretken yapay zekâ kullanarak tasarım değişikliklerini sanal ortamda değerlendirme ve izin belgelerinin taslaklarını hazırlama yaklaşımını paylaştı. Dijital ikiz, gerçek bir tesisin sanal ortamda modellenerek sınanmasını sağlayan bir modeldir.

Microsoft, müşterisi Aalo Atomics’in izin süresini dört yıldan dört aya indirebileceğini öngördüğünü aktardı. Yılda 80 milyon dolar (yaklaşık 1,076 milyar won) tasarruf da şirketin tahmini. Bu rakamlar sektör genelinde doğrulanmış sonuçlar anlamına gelmiyor. Yapay zekâ araçları belge hazırlama ve incelemeye yardımcı olsa da izin kararlarının veya güvenlik doğrulamasının yerini almıyor. Microsoft’un iş birliği açıklamasında yapay zekâ, düzenleyici kurumların güvenlik değerlendirmelerini destekleyen bir araç olarak tanımlandı.

Bir deney reaktörünün yapay zekâ hesaplama ekipmanına elektrik sağladığı bir test de yapıldı. Valar Atomics, Utah’ın Ward bölgesindeki 250 kW’lık deney reaktörünün 1 Temmuz 2026’da ilk kez elektrik ürettiğini ve bu elektriğin Nvidia çiplerine verildiğini açıkladı. Şirket, tesisin ticari bir santral değil, araştırma amaçlı bir deney reaktörü olduğunu belirtti. Nvidia ile Valar’ın birlikte yürüttüğünü açıkladığı yaklaşık 30 MW’lık veri merkezi pilot projesi ise planlama aşamasında. Valar’ın proje açıklamasında deney reaktörünün ilk elektrik üretimi ve kullanım amacı yer aldı.

Nvidia’nın nükleer enerji çalışmaları, yapay zekâ hesaplama ekipmanı tedarikinden enerji altyapısı yazılımlarına ve saha denemelerine doğru genişliyor. Şu ana kadar doğrulanan aşamalar; Ar-Ge projesine seçilme, şirketler arası yazılım iş birliği ve deney reaktöründen çiplere elektrik sağlanması oldu. Prometheus’un süre ve maliyet azaltma hedefleri ile 30 MW’lık veri merkezi projesi, elde edilmiş sonuç ya da ticari işletmeye geçiş anlamına gelmiyor. TokenPost daha önce Nvidia ve Microsoft’un nükleer enerji alanında yapay zekâ kaynaklı belge darboğazlarını hedefleyen iş birliğini ele almıştı.