Cardano CIP-113: Token Dondurma ve Ayrıştırma Kuralları Önerisi

Cardano’nun token standardı önerisi CIP-113, ihraççıların transfer kısıtlamaları veya dondurma kuralları belirlemesine ve kısıtlanan tokenı aynı işlem çıktısındaki diğer varlıklardan ayırmasına yönelik bir süreç tanımlıyor. Ayrıştırma için hem sahibin onayı hem de ilgili tokena kayıtlı ayrıştırma mantığı gerekiyor.

Cardano Vakfı (Cardano Foundation), 9 Mart 2026’da yayımladığı açıklamada CIP-113’ü tokenların ihraç, yakım ve transfer koşullarını belirleyen ortak bir standart olarak tanıttı. Amaç, düzenlemeye tabi varlıkların transfer koşullarını zincir üzerinde uygulamak ve cüzdanların, blok gezginlerinin ve merkeziyetsiz uygulamaların (DApp) ortak bir altyapı kullanmasını sağlamak. Vakıf; düzenlemeye tabi stablecoinler ve tokenlaştırılmış menkul kıymetlerde sahip doğrulama, transfer kısıtlaması ve dondurma kurallarını örnek gösterdi.

CIP-113, Cardano’nun genişletilmiş UTXO (eUTXO) yapısında ortaya çıkabilecek varlık hareketi sorunlarını ele alıyor. Tek bir işlem çıktısında birden fazla token ve ADA bulunabiliyor; bu çıktı harcandığında içindeki varlıklar aynı işlem kapsamında birlikte ele alınıyor. Programlanabilir bir tokene dondurma veya transferi reddetme kuralı uygulandığında, aynı çıktıda bulunan diğer tokenlar ve ADA da işlemde hareket edemeyebiliyor.

Öneri, bu sorunu çözmek için ‘unpacking’ adı verilen bir ayrıştırma süreci getiriyor. Sahip, mülkiyeti değiştirmeden belirli bir tokenı ayrı bir çıktıya taşıyabiliyor. Ancak yalnızca imza vermek ayrıştırmayı garanti etmiyor. Cardano Vakfı’nın referans uygulama belgesi hem sahibin onayını hem de token politikasına kayıtlı ayrıştırma mantığını şart koşuyor.

İhraççı bir ayrıştırma mantığı belirlememişse veya ilgili kural işleme izin vermiyorsa ayrıştırma engellenebilir. Bu nedenle ihraççının kontrolü, aynı çıktıda bulunan tüm varlıkların mülkiyetine uzanmıyor. Bununla birlikte, kısıtlı tokenla aynı çıktıda yer alan varlıkların harcanması, ayrıştırma koşulları karşılanana kadar zorlaşabilir.

Ortak standart, her token için ayrı kuralların entegre edilmesinden kaynaklanan yükü azaltmayı amaçlıyor. Buna karşılık cüzdanların ve DeFi protokollerinin yalnızca bakiyeleri değil, aynı çıktıda bir arada bulunan varlıkları ve token bazındaki transfer ve ayrıştırma koşullarını da yönetmesi gerekiyor. Kredi protokollerinin, teminat tokenı dondurulduğunda para çekme veya tasfiye işlemlerinin mümkün olup olmadığını kontrol etmesi gerekecek. Vakfın uygulama belgesi, tek politika tokenlarının çıktı bazında ayrıştırıldığı bir yapıyı öneriyor ancak bunu zorunlu kılmıyor.

CIP-113 şu anda ‘Proposed’ aşamasında. Resmî belge, etkinleştirme koşulları arasında preview testnet ve mainnet üzerinde token ihraç edilmesini, uçtan uca testlerin tamamlanmasını ve yaygın kullanılan cüzdanların desteğinin devreye alınmasını sayıyor. Cardano Community Digest, CIP-113’ün 29 Eylül’de iyileştirme önerileri deposuna birleştirildiğini 30 Eylül’de bildirdi. Depoya birleştirilmesi önerinin ilerleme aşamasını gösteriyor; mainnet’te etkinleştirildiği veya piyasada benimsendiği anlamına gelmiyor.