Anthropic model refahı araştırmasını başlattı; AI bilinci konusunda bilimsel uzlaşı yok

Peter C. Earle, 7’sinde The Daily Economy’de yayımlanan yazısında, AI bilinci tartışmasının düzenlemelere dönüşmesi halinde mevcut şirketler için avantaj sağlayan bir giriş engeli oluşturabileceğini savundu.

Earle, dinî kurumların, hükümetlerin ve etik kuruluşların AI bilinci olasılığını ciddi biçimde ele almasının düzenleme tartışmalarını büyütebileceğini öne sürdü. Lisans, test kısıtlamaları, denetim ve dış inceleme zorunlulukları getirilirse bunları karşılayabilecek kaynaklara sahip şirketlerin avantaj kazanabileceğini belirtti.

Earle’ün senaryosunda AI modelleri yalnızca yazılım değil, yönetilmesi ve korunması gereken varlıklar olarak görülüyor. Böyle bir yaklaşımda şirketler model sahibi olmaktan çok vasi ya da yönetici rolüne geçebilir; yeni şirketlerden model geliştirme ve işletme yeterliliklerini kanıtlamaları istenebilir. Bu, yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil, yazıda ortaya konan bir senaryo.

Anthropic, 24 Nisan 2025’te model refahı araştırma programını başlattığını duyurdu. Şirket, mevcut ya da gelecekteki AI sistemlerinin bilince veya dikkate alınması gereken deneyimlere sahip olup olamayacağı ve bunun nasıl değerlendirileceği konusunda bilimsel uzlaşı bulunmadığını açıkladı. Claude’un anayasasında da Claude’un bilinci veya ahlaki statüsünün belirsiz olduğu ifade ediliyor.

Papa XIV. Leo’nun Magnifica Humanitas adlı genelgesi, AI sistemlerinin “deneyim yaşamadığını, bedene sahip olmadığını, sevinç veya acı hissetmediğini” belirtiyor. Anthropic bilinç olasılığını belirsiz bir araştırma konusu olarak ele alırken genelge, AI sistemlerinin deneyim ve duygulara sahip olmadığını ifade ediyor. İki yaklaşım farklı olsa da hiçbiri bilinç olasılığına bağlı bir düzenlemenin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

AB AI Yasası, sağlayıcılar ve diğer aktörler için yükümlülükleri AI sistemlerinin risk düzeyine ve rolüne göre belirliyor. Yasanın tanımlar bölümü AI sistemlerini ve sağlayıcıları tanımlıyor, ancak bilince bağlı bir hukuki statüyü ele almıyor. Bu nedenle Earle’ün “düzenleme hendeği” iddiası mevcut kuralları değil, AI bilinci tartışmasının ileride düzenlemelere dönüşmesi ihtimalini konu alıyor.

Bu tartışma, AI şirketlerinin düzenleme maliyetleri ve rekabet koşullarına ilişkin olası bir senaryo sunuyor. Kripto para veya blokzincir piyasalarıyla doğrudan bağlantılı bir unsur paylaşılmadı.