AI şirketlerinin tedarik taahhütleri finansal riskleri artırabilir

AI şirketlerinin satın alma taahhütleri ile tedarikçilerin borçlanma ve kapasite yatırımlarının birbirine bağlanması finansal riskleri artırabilir. Yatırım getirileri beklentilerin altında kalırsa zararların şirketlere ve yatırımcılara yayılabileceği uyarısı yapıldı.

Robert Rubin, 5 Şubat 2026’da Harvard Kennedy School’da düzenlenen bir panelde AI altyapı yatırımlarındaki ‘döngüsellik riskine’ dikkat çekti. Büyük AI şirketlerinin satın alma taahhütlerine dayanan tedarikçiler borçlanarak kapasitelerini artırabiliyor; tedarikçilerin değer kazanması da AI şirketlerinin yeni finansman bulmasını destekleyebiliyor.

Rubin, tedarikçilerin hisse değerlerinin taahhütler sayesinde yükselmesi halinde bu artışın AI şirketlerine ek finansman sağlayabileceğini söyledi. Ancak bu yapı tek başına bir yatırım balonunun veya finansal krizin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Aynı panelde Harvard Kennedy School’da ekonomi politikası uygulamaları profesörü Jason Furman, getirilerin en iyimser tahminlerin altında kalsa bile önemli ölçüde artabileceğini söyledi. Veri merkezi inşaatının ilk göstergelerine dayanarak AI yatırımlarının büyümeyi sürdürebileceğini de belirtti. Tartışmanın odağında yalnızca yatırımın büyüklüğü değil, gerçek talep ve getirilerin finansman hızını destekleyip desteklemediği yer alıyor.

Finansal istikrara ilişkin kaygılar daha sonra da dile getirildi. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Genel Müdürü Pablo Hernández de Cos, 10 Eylül 2026’daki konuşmasında AI şirketlerinin yüksek değerlemelerini, büyük şirketlerin nakit akışlarını aşan sermaye harcamalarını ve borç ile özel krediye bağımlılığı risk unsurları olarak sıraladı. Çip üreticileri ve bulut hizmeti sağlayıcılarının AI şirketlerine yatırım yaptığı, AI şirketlerinin de bu şirketlerden ürün ve bilgi işlem kapasitesi satın aldığı döngüsel yapıyı anlattı. BIS, bu risklerin mutlaka yatırımların çöküşüne yol açacağı anlamına gelmediğini belirtti.

Toplumsal riskler, finansal kayıplardan ayrı olarak ele alındı. Rubin ve Henry M. Paulson Jr., 3 Eylül 2026’da yayımladıkları ortak yazıda iş kaybı, ekonomik çalkantı ve piyasa düzeltmesi olasılığına ilişkin kaygılarını dile getirdi. İkili ayrıca finans, enerji, su ve telekomünikasyon altyapılarını hedef alabilecek emniyet ve güvenlik risklerine dikkat çekti. AI kaynaklı verimlilik artışının faydalarının çalışanlar, şirketler ve ülkeler arasında nasıl paylaşılacağı da bir politika meselesi olarak öne çıktı.

Panel, konuşma ve ortak yazı, AI yatırımlarını balon olarak nitelendirmeden finansman bağlantılarının, getirilerin ve toplumsal etkilerin birlikte incelenmesi gerektiği sorusunu gündeme taşıdı. Bu değerlendirmeler, Rubin’in AI şirketlerinin sözleşmeleri ile borçlarının iç içe geçmesinin finans piyasalarında zincirleme şoka yol açabileceğine ilişkin önceki uyarısıyla da örtüşüyor. Ancak bu kaynaklar, yurt içindeki kripto varlık piyasasına olası etkileri değerlendirmek için yeterli değil.