Kripto kredi TVL’si 56 milyar dolara çıktı; köprü riskleri sürüyor

Kripto kredi piyasasında kilitli toplam değer (TVL) artış gösterdi. Ancak varlıklardaki toparlanma, güvenlik risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Teminat tokenleri köprülere, doğrulayıcılara ve oracle’lara bağlı olduğunda dış altyapılardaki bir aksaklık kredi protokollerinde likidite sorununa dönüşebilir.

Cointelegraph Magazine, kripto kredi piyasasının TVL’sinin temmuzdan bu yana yüzde 55’ten fazla artarak yaklaşık 56 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Bu rakamın Galaxy Research’ün kredi bakiyesi verileriyle kapsam ve referans tarihi bakımından aynı olduğu doğrulanmadığı için doğrudan karşılaştırılması güç. Galaxy Research, 14 Ağustos’ta yayımladığı raporda 2026’nın ikinci çeyreğinde kripto teminatlı kredi bakiyesini 56,16 milyar dolar olarak hesapladı. Bu tutar önceki çeyreğe göre 11,33 milyar dolar, yani yüzde 16,78 geriledi. Galaxy Research, düşüşü ani bir çöküşten ziyade kademeli bir azalma olarak değerlendirdi. Bu gelişme, ikinci çeyrekteki kredi bakiyesi düşüşünü ele alan TokenPost haberinin de devamı niteliğinde.

Dış altyapı risklerinin kredi piyasasına nasıl taşınabildiği, nisan ayında Kelp DAO’nun rsETH köprüsünde yaşanan olayda görüldü. LayerZero, olay raporunda 18 Nisan’daki köprü saldırısında o tarihte yaklaşık 292 milyon dolar değerindeki 116 bin 500 rsETH’nin çekildiğini açıkladı. Saldırgan, ele geçirdiği rsETH’yi teminat göstererek başka varlıklar ödünç aldı. Aave’in akıllı sözleşmeleri doğrudan ihlal edilmedi; ancak köprüdeki sorun, teminat varlığı üzerinden kredi piyasasını etkiledi.

Aave’in kurucusu ve Aave Labs CEO’su Stani Kulechov, röportajda “Bir teminat tokenini kabul etmek, o tokenin köprüsüne, doğrulayıcı yapısına, oracle’ına ve ihraççısının operasyonel güvenliğine de bağlı olmak demektir” dedi. Bu açıklama, riskin yalnızca teminatın fiyatı ve oynaklığına bakılarak tam olarak anlaşılamayacağına işaret ediyor.

Olayın nedeni ve sorumluluğu konusunda tarafların açıklamaları farklılaştı. LayerZero, olay raporunda saldırıda tek doğrulayıcılı yapılandırmanın kullanıldığını belirtti. Kelp DAO ise kamuya açık tartışmalarda, tek doğrulayıcılı yapının LayerZero tarafından varsayılan ayar olarak sunulduğu yönünde karşılık verdi. Tarafların anlatımları farklı olsa da olayda kullanılan varlıkların kredi teminatına dönüşmesiyle köprü riskinin başka protokollere taşındığı görüldü.

Protokol içindeki varlık incelemeleri ve kod kontrolleri de risk yönetiminin parçası. Aave, röportajda varlıkları her çeyrekte gözden geçirdiğini, önemli değişiklikler olduğunda ek inceleme yaptığını söyledi. Spark CEO’su Sam MacPherson ise teminat kalitesi ve likiditenin yanı sıra operasyonel güvenliği, yönetişimi ve ekosistem içindeki bağımlılıkları da değerlendirdiklerini belirtti. Bu süreçler, dış köprülerde veya doğrulayıcı ağlarında yaşanabilecek olayları önlemeyi garanti etmiyor.

Aave Labs, 13 Ağustos’ta yayımladığı V3 ve V4 kod incelemesinde üç yapay zekâ güvenlik aracının toplam 71 bulgu raporladığını, manuel inceleme sonrasında bunların 20’sinin geçerli ve düşük önem dereceli ya da bilgilendirici sorunlar olarak sınıflandırıldığını açıkladı. Ayrı bir mutasyon testinde koda kasıtlı olarak 304 değişiklik eklendi; mevcut testler bunların 271’ini tespit etti. Kalan 33 değişiklik, test zaman aşımı nedeniyle değerlendirilemedi. Aave Labs, yapay zekâ incelemesini mevcut güvenlik süreçlerini tamamlayan bir araç olarak tanımladı. Sonuçlar kod incelemesiyle ilgili; köprü operasyonlarının veya dış altyapıların güvenliğini doğrulamıyor.

Aave yönetişim forumunda kayıpların kim tarafından üstlenileceği ve teminat riskinin nasıl yansıtılacağı konusunda eleştiriler ve karşı görüşler dile getirildi. Başka tartışmalarda ise kriz sırasında risk ekiplerinin ve topluluğun hızlı hareket ettiği yönünde değerlendirmeler paylaşıldı. Bunlar topluluk içindeki tepkiler; sektörün geneline mal edilemez.

TVL, bir protokole yatırılan varlıkların toplam büyüklüğünü gösterir. Teminatın kalitesi, dış sistemlere bağımlılık ve kriz anında fonların geri çekilip çekilemeyeceği yalnızca TVL’ye bakılarak anlaşılamaz. Bu nedenle piyasa büyüklüğündeki değişim ile güvenlik durumu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.