Teksas, veri merkezi şebeke bağlantılarını denetliyor; izinleri geçici olarak durdurdu

Yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik talebi artarken, şebekeye bağlantı ve yeni tesislerin maliyetini kimin üstleneceği ABD’de düzenleme gündeminin öne çıkan başlıkları arasına girdi. Teksas, veri merkezlerinin şebeke bağlantı süreçlerini denetleyip ilgili izinleri geçici olarak durdurdu; eyalet genelinde kalıcı bir inşaat yasağı kararı almadı.

Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı (Lawrence Berkeley National Laboratory, LBNL), 2024 tarihli raporunda ABD’deki veri merkezlerinin 2023 yılında toplam elektriğin yüzde 4,4’ünü kullandığını tahmin etti. Raporda bu oranın 2028’de yüzde 6,7 ile yüzde 12 arasına çıkabileceği öngörüldü. Yüzde 12 oranı 2030’a ilişkin değil.

Veri merkezlerine elektrik sağlamak için santrallerin yanı sıra iletim hatları, trafo merkezleri ve transformatörler gibi şebeke altyapısı da gerekiyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (Center for Strategic and International Studies, CSIS), bazı bölgelerde şebeke bağlantısı bekleme sürelerinin uzamasına yol açan darboğazları inceledi. Ancak “7 yıla kadar” ifadesi bölgeye ve bağlantı sürecine göre değişiyor; ABD’nin tamamı için geçerli bir süre olarak değerlendirilemez.

Teksas’ta şebeke bağlantı süreci inceleniyor ve ilgili bilgiler toplanıyor. Teksas Elektrik Güvenilirliği Konseyi (Electric Reliability Council of Texas, ERCOT), 3 Ağustos’ta valinin talimatı doğrultusunda büyük veri merkezi yüklerinin bağlantı sürecini denetleyeceğini ve “Batch Zero” sınıflandırma bildirimini erteleyeceğini açıkladı. Kurum, 25 MW ve üzeri veri merkezi projelerinden elektrik ve su tüketimi ile yerel topluluklar üzerindeki etkilere ilişkin bilgi istedi.

ERCOT’un belirlediği bilgi sunma son tarihi 12 Ekim. Analiz raporunun ise 10 Aralık’ta yayımlanması hedefleniyor. Eyalet yönetimi ve ERCOT’un adımları, bağlantı sürecinin denetlenmesi ve bilgi toplanmasıyla sınırlı.

Teksas Valisi Greg Abbott, 21 Eylül’de Teksas Çevre Kalitesi Komisyonuna (Texas Commission on Environmental Quality, TCEQ), ERCOT denetimi tamamlanana kadar veri merkezleriyle ilgili izinleri durdurma talimatı verdi. Valilik, şebeke ve su kaynakları üzerindeki etkilerin yanı sıra işletmecilerin üstleneceği maliyetleri inceleyeceğini bildirdi. TCEQ’nun uygulama durumunu 19 Ekim’e kadar valiliğe raporlaması gerekiyor.

Bu adım, Teksas’ın veri merkezi şebeke bağlantı süreçlerini denetleme ve çevre izinlerini durdurma yönündeki önceki kararının ardından yürütülen incelemenin devamı niteliğinde. Açıklanan önlemler bağlantı denetimi ve ilgili izinlerin geçici olarak durdurulmasıyla sınırlı; eyalet çapında kalıcı inşaat yasağı anlamına gelmiyor.

Maliyetlerin paylaşımı konusu federal düzeyde de gündeme geldi. Axios, Senato’daki enerji izinleri tasarısında büyük veri merkezlerinin yeni üretim, iletim ve dağıtım altyapısının maliyetlerini üstlenmesini öngören bir öneri bulunduğunu bildirdi. Tasarı henüz teklif aşamasında; yürürlükte bir yasa veya uygulama kuralı değil.

Axios’un haberinde, Harvard Hukuk Fakültesi Elektrik Hukuku Girişimi Direktörü Ari Pesko, ek maliyetler ve kısıtlamalar getirilmesi önerisini “benzeri görülmemiş gibi görünüyor” sözleriyle değerlendirdi. Kâr amacı gütmeyen Searchlight Institute’un kıdemli araştırmacısı Jane Flegal, tasarıda elektrik tüketicilerini koruyacak önlemlerin uzlaşma için gerekli olduğunu söyledi. Cato Enstitüsünden Travis Fisher ise belirli bir sektöre ayrımcılık yapılabileceği endişesini dile getirirken yaklaşımı sınırlı ölçüde destekledi.

Veri merkezlerinin elektrik talebine ilişkin tahminler farklı senaryolara dayanıyor. Gerçek maliyet yükü bölgesel üretim ve iletim koşullarına, bağlantı kurallarına ve maliyetlerin nasıl paylaştırılacağına göre değişecek. Teksas’ta bilgi sunumu için 12 Ekim, valiliğe raporlama için 19 Ekim tarihleri belirlendi; ERCOT raporunun 10 Aralık’ta yayımlanması hedefleniyor.