Avustralya LNG ihracatçılarına iç piyasaya yüzde 20’ye kadar gaz tedarik yükümlülüğü

Avustralya hükümeti, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçılarının yıllık ihracat hacimlerinin yüzde 20’sine kadarını iç piyasaya sunmasını öngören bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Kısa vadeli arz görünümü iyileşirken kış aylarındaki denge ve uzun vadeli arz için yatırım ihtiyacı gündemde.

Avustralya Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı, iç piyasa gaz rezervi düzenlemesine ilişkin yasa taslağını 10 Eylül’de yayımlayarak görüşe açtı. Görüş bildirme süresi 24 Eylül’de sona erdi. Hükümet, sunulan görüşleri inceleyerek nihai taslağı hazırlayacak.

Taslak, ihracat hacminin sabit bir oranını değil, iç piyasaya tedarik yükümlülüğü için ‘yüzde 20’ye kadar’ bir üst sınırı öngörüyor. ABC’nin haberine göre hükümet, başlangıçta sabit bir oranı değerlendirirken daha sonra üst sınır belirleme seçeneğine yöneldi.

Avustralya Enerji Üreticileri Birliği, yükümlülüğün beklenen talebi önemli ölçüde aşması halinde yatırım işaretlerini zayıflatabileceğini ve küçük üreticileri piyasadan dışlayabileceğini açıkladı. Hükümet ise yükümlülük miktarını iç talebe göre belirleyeceğini ve mevcut ihracat sözleşmelerini dikkate alacağını belirtiyor. Şirket bazında tedarik miktarları ve sözleşmelere tanınacak istisnalar nihai taslakta netleşecek.

Uygulama takvimi hükümetin açıklamalarına göre değişiklik gösteriyor. Mayıs ayındaki duyuruda düzenlemenin 1 Temmuz 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülmüştü. Eylül ayında yayımlanan belgelerde ve bakanın basın toplantısı kayıtlarında ise tedarik yükümlülüğünün 1 Temmuz 2028’den itibaren uygulanacağı belirtildi. Hükümet, taslağı yayımlarken nihai yürürlük tarihini kesinleştirmedi.

Avustralya hükümetinin sabit yüzde 20’lik tedarik planını yüzde 20’ye kadar üst sınır olarak değiştirmesi daha önce de haberleştirilmişti. O dönemde yayımlanan yasama paketi, fiili tedarik miktarının iç talebe göre ayarlanmasını öngörüyordu.

Düzenlemenin arka planında doğu kıyısı gaz piyasasındaki mevsimsel arz-talep farkı ve uzun vadeli arz endişeleri bulunuyor. Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu (ACCC), temmuz ayında yayımladığı değerlendirmede doğu kıyısı piyasasında 2026’nın dördüncü çeyreği ile 2027’nin ilk çeyreğinde arz fazlası olabileceğini, ancak 2027 kışında özellikle güney bölgelerinde arzın sıkışabileceğini bildirdi. Komisyon, uzun vadeli talebin karşılanması için ek yatırım gerektiğini de belirtti.

Kısa vadeli arz görünümü daha sonra iyileşti. Avustralya Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı, 9 Ekim’de doğu kıyısı piyasasında 2027’nin ilk çeyreğinde talebi karşılayacak kadar gaz bulunmasının beklendiğini açıkladı. Bakanlığın aktardığı ACCC tahmininde arz fazlası 5 ila 15 petajul (PJ) olarak verildi; miktarın sözleşmesiz gaz ihracatının büyüklüğüne bağlı olduğu kaydedildi.

Avustralya hükümeti, söz konusu çeyrekteki arz durumunu incelemeye yönelik bildirim sürecini başlatmama kararı aldı. Bu değerlendirme 2027’nin ilk çeyreğine ilişkin; kış ayları veya uzun vadeli arz endişelerinin giderildiği anlamına gelmiyor. Bakanlık da arz fazlasının ihracat miktarına göre değişebileceğini belirtti.

Hükümet, iç piyasaya tedariki artırarak enerji güvenliğini güçlendirmeyi ve fiyat yükünü hafifletmeyi hedefliyor. Üreticiler ise zorunlu tedarikin yatırımlara ve ihracat sözleşmelerinin yerine getirilmesine etkisi konusunda kaygılarını dile getiriyor. Hükümet, görüş sürecinden gelen değerlendirmeleri dikkate alarak yasa taslağını son haline getirecek.