3 ABD senatörü veri merkezi vergi teşvikleri raporunu yayımladı

Üç ABD senatörü, veri merkezlerine sağlanan vergi teşviklerini ve ortak elektrik şebekelerinin maliyetini kimin üstlendiğini sorguladı. Raporda teşviklerin büyüklüğü “milyarlarca dolar” olarak tanımlansa da toplam vergi geliri kaybı tek bir rakamla hesaplanmadı.

Senatörler Elizabeth Warren (Elizabeth Warren), Chris Van Hollen (Chris Van Hollen) ve Richard Blumenthal (Richard Blumenthal), 9 Ekim 2026’da “Power and Profits: How the AI Data Center Boom Costs Households and Communities” başlıklı raporu yayımladı. Senatörlerin ofisleri, soruşturmanın yaklaşık bir yıl sürdüğünü ve 15 Aralık 2025’te Amazon (AMZN), Alphabet (GOOGL), Meta (META), Microsoft (MSFT), CoreWeave, Digital Realty ve Equinix olmak üzere yedi şirketten bilgi istendiğini bildirdi.

Raporun odağında, veri merkezlerine özel tesislerin ve ortak elektrik şebekelerinin maliyetini kimin karşılayacağı yer alıyor. Üç senatör, şirketlerin veri merkezlerine doğrudan bağlanan altyapı maliyetlerini üstlenmeyi kabul ederken, tesislerin talebi nedeniyle gereken ortak şebeke maliyetlerinin elektrik tüketicileriyle paylaşılması gerektiğini savunduğunu öne sürdü. Şirketlerin eyalet ve yerel yönetimlerden satış vergisi muafiyeti gibi teşvikler istemeyi sürdürdüğünü belirten senatörler, incelenen yedi şirketin hiçbirinin tesislerde yaratılan sürekli istihdamı bütünlüklü biçimde gösteren nicel veri sunmadığını kaydetti.

Raporda, yerel halkın projeler hakkında bilgi edinmesinin zorlaştığı yönündeki eleştiriler de yer aldı. Senatörler, büyük teknoloji şirketlerinin elektrik şirketlerinden, arazi sahiplerinden ve ticari ortaklarından gizlilik anlaşmaları (NDA) istediğini, bazılarının kamu görevlilerinden de bu anlaşmaları talep ettiğini söyledi. Meta, proje geliştirme sürecindeki gizliliğin verimliliği ve hızı artırdığı yönünde yanıt verdi. Şirketler ticari sırları öne çıkarırken senatörler, bu uygulamaların halkın bilgiye erişimini ve görüş bildirmesini kısıtlayabileceğini savundu.

Vergi teşviklerine ilişkin tutarları ayrı değerlendirmek gerekiyor. Senatörlerin ofisleri teşvikleri “milyarlarca dolar” olarak nitelendirdi ancak toplam vergi geliri kaybını veya şirket başına sağlanan teşvikleri aynı ölçütle toplayan bir rakam yayımlamadı. Bu nedenle ifade, rapordaki ölçek tanımını yansıtıyor; bağımsız biçimde doğrulanmış toplam kayıp tutarı anlamına gelmiyor.

Şirketler ise bölgesel yatırımların etkisini vurguladı. Senatörlerin ofislerinin yayımladığı yanıt belgelerinde Amazon, veri merkezi yatırımlarının yerel topluluklara uzun vadeli vergi geliri sağladığını savundu; yenilenebilir enerji projeleri ve mesleki eğitim programlarına da değindi. Bu, Amazon’un açıklaması olarak aktarıldı ve sürekli istihdam ile vergi teşviklerinin etkisini karşılaştırmaya yarayacak kapsamlı nicel verilerin yerini tutmuyor.

Tartışma, veri merkezlerinin elektrik maliyetlerinin paylaşımıyla da bağlantılı. Senatör Ron Wyden, 6 Ağustos’ta veri merkezlerine uygulanan vergi hükümlerini değiştirmeye yönelik bir öneri taslağı yayımladı. Bu ayrı bir öneri; 9 Ekim tarihli rapor herhangi bir yasal değişiklik veya uygulama takvimi belirlemedi.

ABD’de yerel tepkiler nedeniyle geciken veri merkezi projeleri ve eyaletlerin vergi teşvikleri ve maliyet paylaşımına yönelik adımları, raporun arka planıyla örtüşüyor. Önceki haberler yerel tepkileri ve eyaletlerin tutumlarını ele alırken bu rapor, senatörlerin soruşturma bulgularını ve şirketlerin yanıtlarını içeriyor. Kripto varlık ve blokzincir sektörü üzerindeki doğrudan etkisi doğrulanmadı.