Çin, 50 Bin Yerli Çiple 1,6 Trilyon Parametreli Yapay Zekâ Modeli Eğitti

Meituan, 50 bin yerli çipten oluşan bir kümede toplam 1,6 trilyon parametreli bir yapay zekâ modelini eğitip çalıştırdığını açıkladı. ABD’nin yarı iletken ihracat kontrollerinin Çin’i kendi çip ekosistemini kurmaya yönelttiği değerlendiriliyor. Ancak Çin’in bu alandaki ilerlemesi, ileri üretim kapasitesini veya ticari rekabet gücünü tek başına kanıtlamıyor.

Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Profesörü Rakesh Kumar, Fortune’a verdiği röportajda ihracat kontrollerinin Çin’e kendi alternatiflerini geliştirmesi için teşvik sağladığını söyledi. Kumar, robotlar ve akıllı kameralar gibi pek çok yapay zekâ uygulamasının en gelişmiş çiplere ihtiyaç duymadığını, Çin’in bu talebi kendi çip ve sistemleriyle karşılamaya çalıştığını belirtti.

Meituan, 30 Haziran’da LongCat-2.0’ı tanıtırken modelin toplam parametre sayısının 1,6 trilyon, ortalama etkin parametre sayısının ise yaklaşık 48 milyar olduğunu açıkladı. Şirket, modeli 50 bin yerli çipten oluşan bir kümede eğitip çalıştırdığını bildirdi. Bu, şirketin paylaştığı tekil bir örnek; Çin yapay zekâ sektörünün genel kapasitesini gösteren bir ölçüt değil.

Kumar, Çin yapay zekâ modellerinin performansının ABD modellerine “çok, çok yaklaştığını” değerlendirdi. Bu ifade, röportaj yapılan kişinin görüşünü yansıtıyor; modellerin performansını karşılaştıran bağımsız bir doğrulama sonucu değil.

ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 7 Ekim 2022’de gelişmiş bilgi işlem çipleri ve yarı iletken üretim ekipmanlarının Çin’e ihracatına yönelik kontrolleri duyurdu. BIS, önlemlerin ulusal güvenliği ve dış politika çıkarlarını korumayı amaçladığını, Çin’in gelişmiş yarı iletken üretimi ve süper bilgisayar kurma kapasitesini sınırlayacağını açıkladı. Kuralların bazı hükümleri aşamalı olarak yürürlüğe girdi.

İhracat kontrollerinin etkisine ilişkin değerlendirmeler farklılaşıyor. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi (CSIS), Mart 2026’daki analizinde kontrollerin Çin’in gelişmiş çip ve ekipmanlara erişimini kısıtladığını, aynı zamanda ülkenin yarı iletkenlerde kendi kendine yeterlilik çabalarına ivme kazandırdığını belirtti.

Buna karşılık ABD-Çin Ekonomi ve Güvenlik İnceleme Komisyonu (USCC), 2024 raporunda ihracat kontrollerinin Çin’in teknolojik ilerlemesini yavaşlattığını ve silah sistemlerinde kullanılan parçaların tedarikini zorlaştırdığını değerlendirdi. Bu iki analiz, Çin’in kendi ekosistemini genişletmesi ile ileri teknolojiye erişiminin kısıtlanması gibi farklı sonuçlara odaklanıyor.

Kumar, teknolojik ilerleme ile ticari rekabet gücünü birbirinden ayırdı. Çinli şirketlerin çıkarım hizmetlerinin kısa vadede Batılı sağlayıcılarla rekabet etmekte zorlanabileceğini söyledi.

Kumar’a göre, gelişmiş üretim ekipmanlarına yönelik kısıtlamalar sürerken Çinli şirketler mevcut ekipmanlardan ve gelişmiş paketleme yöntemlerinden yararlanarak performansı artırmaya çalışıyor. Kumar ayrıca verim oranlarının ve seri üretimi ölçeklendirme kapasitesinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çin’in kendi çip ekosisteminin büyümesi ile ileri çip üretimi ve yapay zekâ hizmetlerinde ABD’ye yetişip yetişmediği ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Meituan’ın açıklaması, yerli bilgi işlem kaynaklarıyla geliştirilen büyük ölçekli bir model örneği sunuyor; ancak ihracat kontrollerinin sonuçlarını veya Çin yapay zekâ modellerinin genel rekabet gücünü tek başına ortaya koymuyor.