Hoskinson: "Ethereum(ETH)'un 'dünya bilgisayarı' fikri yanlış", alternatifi Midnight

Cardano(ADA) kurucusu Charles Hoskinson(Charles Hoskinson), Ethereum(ETH)'un temel vizyonlarından biri olan ‘dünya bilgisayarı’ (World Computer) fikrini sert bir dille eleştirdi. Hoskinson'a göre tüm işlemlerin ve verilerin herkese açık olduğu bir yapı, kullanıcı gizliliğini yeterince koruyamıyor. Çözüm olarak da gizlilik odaklı blokzincir Midnight'ı işaret ediyor.

Stocktwits'e göre Hoskinson, 19'unda (yerel saatle) yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Tek bir dev ortak bilgisayar fikrinde yanlış bir şey var. Bilgisayar özünde kişiseldir." Şeffaflığı en büyük artısı sayılan açık blokzincirleri bu kez gizlilik penceresinden eleştirmiş oldu.

Hoskinson, açık blokzincirlerde kullanıcıların satın alma geçmişi ve işlem yaptığı kişiler gibi hassas bilgilerin uzun süre görünür kalabildiğini vurguladı. "Ne satın aldığınızın ve kiminle konuştuğunuzun sonsuza kadar herkese açık olmasını isteyen biri var mı?" diye sordu.

Tartışmayı büyüten asıl konu ise yapay zeka ajanlarının yaygınlaşması. Hoskinson'a göre bu ajanlar, kişisel verinin korunmasını eskisinden de önemli hale getiriyor. Yapay zeka ajanı, kullanıcı adına bilgi analiz eden, işlem ve ödeme gibi görevleri yerine getiren bir yazılım. Kişisel finans verisi ve faaliyet geçmişi ne kadar çok kullanılırsa hizmet o kadar iyi çalışıyor. Ama veri sızıntısı ve kontrolü kaybetme riski de aynı oranda büyüyor.

Hoskinson, yapay zekanın iyi çalışması için kişisel veriye ihtiyaç duyulduğunu kabul ediyor. Yine de bu verilerin birkaç büyük teknoloji şirketine emanet edilmesine sıcak bakmıyor. OpenAI CEO'su Sam Altman(Sam Altman) ile Anthropic CEO'su Dario Amodei(Dario Amodei)'yi adıyla anarak, kendi verilerini bu şirketlere vermekten rahatsızlık duyduğunu söyledi. Ona göre mesele yapay zeka teknolojisinin kendisi değil, verinin kimde olduğu ve kimin kontrol ettiği.

Hoskinson daha önce de bulut tabanlı yapay zekaya girilen, henüz açıklanmamış fikirlerin artık tam kontrol altında bir varlık olmayabileceği uyarısında bulunmuştu. Bu uyarıyı geçmişte de dile getirmişti. Son çıkışı ise aynı kaygıyı blokzincir mimarisine yönelik bir eleştiriye taşıyor.

Hoskinson'ın önerdiği alternatif, Cardano ekosistemiyle bağlantılı olarak geliştirilen gizlilik odaklı blokzincir Midnight. Midnight üzerine, kişinin verisini doğrudan kontrol ettiği ‘Night Frame’ adlı bir bilişim ortamı kurmayı planlıyor.

Bu yapının arkasında üç temel teknoloji var. Sıfır bilgi ispatı (ZKP), ayrıntıları açıklamadan bir sonucun geçerli olduğunu doğrulamayı sağlıyor. Çok taraflı hesaplama (MPC), birden fazla katılımcının ham verilerini ifşa etmeden ortak hesaplama yapmasına izin veriyor. Güvenilir yürütme ortamı (TEE) ise kodu çipin içindeki izole bir alanda çalıştırarak dışarıdan erişimi sınırlıyor.

Hoskinson'a göre bu teknolojiler birleştiğinde, kişisel veri açığa çıkmadan hem blokzincirini hem de yapay zeka hizmetlerini kullanmak mümkün olacak. "Girilen veriyi başka hiç kimse göremez" diyen Hoskinson, veri gizliliğini Midnight'ın temel tasarım ilkesi olarak öne çıkardı.

Planın bir sonraki adımı ‘Midnight City’. Yapay zeka ajanlarının sanal bir ortamda işlem ve etkileşimlerini test ettiği bu alanın, Hoskinson'a göre önümüzdeki birkaç ay içinde tam anlamıyla devreye alınması planlanıyor. Şu anda yaklaşık 14 bin beta test kullanıcısı burada yer alıyor.

Kullanıcılar kendi cüzdanı ve dijital kimliği olan yapay zeka ajanları çalıştırabilecek. Başka geliştiricilerin hazırladığı işlem stratejilerini de ödünç alabilecekler. Hoskinson, ilgili hizmetlerin ileride Solana(SOL), Ethereum, Hyperliquid(HYPE) ve Binance ekosistemlerine de genişleyebileceğini söyledi.

Hoskinson'a göre blokzincirlerin birbiriyle yarışmasından çok, kullanıcı odaklı bir ekosistem kurmak önemli. "Kullanıcının işleminin hangi ağda gerçekleştiğini dert etmek zorunda kalmadığı bir ortama ihtiyaç var" diye konuştu.

Gizlilik, Ethereum cephesinde de uzun vadeli hedeflerden biri olarak ele alınıyor. Ethereum'un kurucu ortağı Vitalik Buterin(Vitalik Buterin), kişisel blog yazısında Ethereum'u kriptografik gizlilik ve doğrulama teknolojilerini, dağıtık zincir dışı bileşenlerle birleştiren bir sistem olarak tanımlamıştı.