FCA, Kripto İşlemlerinde Takip Kapsamını Risklere Göre Belirleyecek

İngiltere Finansal Davranış Otoritesi (FCA), kripto para işlemlerinin geçmişini her durumda aynı kapsamda takip etmek yerine inceleme sınırının işlem bazındaki risklere göre belirlenmesini öngören finansal suç rehberi taslağını yayımladı.

FCA, 23’ünde finansal suç rehberine ilişkin CP26/38 numaralı istişare belgesini yayımladı ve görüşlerin 24 Aralık’a kadar iletilebileceğini açıkladı. Taslak, kripto işlemlerinin izlenmesi ve müşteri incelemesi için uygun uygulama örnekleri sunuyor.

Taslakta, müşteri veya işlem incelenirken geçmiş işlemlerin kaç adım geriye kadar kontrol edileceğini önceden sabitlemek ve fiilî riske uygun önlemleri değerlendirmemek uygun olmayan uygulamalar arasında sayıldı. Varlığın blokzincirde başka adreslere kaç kez aktarıldığını ifade eden ‘hop’ sayısı için ortak bir eşik belirlenmedi.

FCA, takip kapsamının işlemin niteliği ve tespit edilen riskler dikkate alınarak belirlenmesini istedi. Bu nedenle taslakta tüm işlemlere uygulanabilecek genel bir hop sayısı yer almadı.

Harici sağlayıcıların blokzincir analiz araçlarını kullanan şirketlerin de uyarıların veya risk puanlarının dayanağını açıklayabilmesi ya da belgeleyebilmesi gerekiyor. Araçların şirketin risk maruziyetine göre uyarlanması, uygulanan kuralların ve alınan kararların kayda geçirilmesi uygun uygulama örnekleri olarak gösterildi.

İşlem takibi sırasında müşterinin faaliyet biçiminde önemli bir değişiklik görülürse müşteri inceleme bilgilerinin güncellenmesi ve iş ilişkisinin riskinin yeniden değerlendirilmesi de taslakta yer aldı. Öneriler arasında, zincir üstü izleme araçlarıyla olağan dışı işlem örüntülerinin tespit edilmesi ve kripto alanından diğer finansal hizmetlere uzanan işlem akışlarının incelenmesi bulunuyor.

Geliştirilmiş müşteri incelemesi kapsamında, saklama hizmeti sunmayan cüzdanlardan para gelmesi veya işlemlerde mikser, tumbler ya da gizliliği artıran coinlerin kullanılması örnek verildi. Bu unsurlar bulunduğunda kara para aklama ve terörün finansmanına ilişkin risklerin incelenmesi, risk düzeyinin gerektirmesi hâlinde ise daha kapsamlı inceleme yapılması öngörülüyor.

Blokzincir analizinde suç faaliyetleriyle veya yaptırım kapsamındaki faaliyetlerle bağlantı tespit edilen işlemler de inceleme konusu olarak belirtildi. Ancak saklama hizmeti sunmayan cüzdanların ya da gizlilik araçlarının kullanılması tek başına hukuka aykırı faaliyetin kanıtı sayılmıyor.

FCA, 2025 tarihli İngiltere Ulusal Risk Değerlendirmesi’nde kripto varlıklarda kara para aklama riskinin ‘yüksek’, terörün finansmanı riskinin ise ‘orta’ olarak sınıflandırıldığını aktardı. İstişare belgesinde, işlemlerin sınır ötesinde hızlı gerçekleşmesinin izleme ve uygulama faaliyetlerini zorlaştırdığı değerlendirmesi de yer aldı.

Değişiklikler yalnızca kripto varlıkları kapsamıyor. Dolandırıcılık, finansal ve ticari yaptırımlar, yayılmanın finansmanı, veri güvenliği ile kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele konuları da ele alınıyor.

FCA, finansal suç rehberinin yeni kara para aklamayı önleme yükümlülükleri getiren bir düzenleme olmadığını, şirketlerin mevcut yükümlülüklerini yerine getirirken başvurabileceği denetim rehberi niteliği taşıdığını belirtti. Kurum, istişare görüşlerini değerlendirdikten sonra nihai rehber metnini ve inceleme sonuçlarını bir politika açıklamasıyla yayımlayacak.