ABD-Japonya ham petrol navlunu 81 milyon dolar: Varil başına 40,50 dolar

ABD’den Japonya’ya yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıması planlanan kasım seferinin navlunu 81 milyon dolar olarak tahmin edildi. Varil başına düşen tutar 40,50 dolar oldu.

Reuters, 15 Ekim’de yayımladığı haberde söz konusu seferin navlununu bu seviyede hesapladı. Geçen yıl aynı rotadaki ortalama navlun 9,1 milyon dolardı; bu yıl planlanan seferin maliyeti yaklaşık 9 katına çıktı. Bu rakam, belirli bir rota ve seferin maliyetinin taşınan miktara bölünmesiyle elde edildi. Tüm ham petrol taşımalarına uygulanan genel bir nakliye ücreti değil.

Reuters’ın aktardığına göre, ABD Körfez kıyısından Çin’e yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyacak kasım seferinin kiralama maliyeti de 80 milyon dolara ulaştı. Asyalı rafineriler, ABD petrolü yerine Orta Doğu ve Latin Amerika kaynaklı tedariki değerlendiriyor. Yüksek navlun, farklı bölgelerden ham petrol tedarikinin maliyetini değiştirerek alternatif kaynak arayışına yol açtı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ekim ayı Kısa Vadeli Enerji Görünümü’nde eylül ayında tanker navlunlarının rekor seviyelere ulaştığını bildirdi. EIA’ya göre artan sigorta primleri ve gemilerin çatışma bölgelerinden kaçınmak için daha uzun rotalar kullanması sefer mesafelerini artırırken, kullanılabilir tanker sayısını da azalttı. Seyir süresi uzadıkça gemilerin başka yükleri taşımak üzere yeniden kullanılabilmesi daha uzun zaman alıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 21 Ekim’de yayımladığı analizde ekim ortasında Orta Doğu Körfezi’nden Asya’ya giden büyük tankerlerin taşıma maliyetinin varil başına 37 doları aştığını hesapladı. ABD Körfez kıyısından Singapur’a navlun ise varil başına yaklaşık 33 dolar olarak verildi. Rota ve gemi koşulları farklı olduğundan bu rakamları Japonya seferiyle doğrudan aynı ölçüt üzerinden karşılaştırmak mümkün değil.

Gemiden gemiye ham petrol aktarımı da taşıma süresini uzatan etkenlerden biri. Bir geminin seyir ve aktarma işlemlerinde uzun süre bağlı kalması, piyasada kullanılabilir tanker kapasitesini azaltabilir. EIA ve IEA, taşımacılıktaki aksaklıklar ile yükselen sigorta primlerini rafinerilere ulaşan ham petrol maliyetini artıran unsurlar arasında gösterdi.

Navlun artışı rafinerilerin kârlılığını da baskılıyor. IEA, Orta Doğu petrolü işleyen Asya rafinerilerinin eylül ayındaki rafinaj marjlarının teslimat maliyetlerindeki artış nedeniyle negatife döndüğünü değerlendirdi. Ajans, ekim ayı petrol piyasası raporunda yüksek navlun ve ham petrol maliyetlerinin Avrupa ve Asya’daki rafinaj marjlarını daralttığını, indirimli ham madde kullanan ABD rafinerilerinin marjlarının ise yükseldiğini bildirdi.

Daha önce ABD ham petrolünün Asya’ya taşınmasında navlunun 80 milyon dolara ulaşması ve alternatif tedarik arayışı ile varil başına hesaplanan navlun tutarının ham petrolün gerçek teslim fiyatından farklı olması da haberleştirilmişti. Japonya seferi de belirli bir navlun örneğinin tüm ham petrol tedarik maliyetlerine genellenemeyeceğini gösteriyor.

Varil başına 40,50 dolar, ham petrol fiyatına veya yurt içindeki benzin fiyatına doğrudan eklenecek bir tutar değil. Navlun rota, gemi ve sözleşme koşullarına göre değişiyor; yalnızca bu seferin maliyetine bakarak yurt içi perakende akaryakıt fiyatlarına yansıyacak tutar hesaplanamıyor.