Rus dizeline yönelik bazı işlemlere izin: ABD lisansı 7 Nisan 2027’ye kadar geçerli

ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizeliyle ilgili bazı işlemlere 7 Nisan 2027’ye kadar izin verdi. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’nın dizel tedarik planını açıkladı ancak bu planı Çin’i yalnızlaştırma stratejisi olarak tanımlayan bir ifade lisans metninde yer almadı.

ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC), 9 Ekim’de Rusya’yla ilgili 135 numaralı genel lisansı yayımladı. Lisans, Rus dizelinin satışı, teslimi, boşaltılması ve ithalatıyla bağlantılı olarak bazı yaptırım kurallarının yasakladığı işlemlere 7 Nisan 2027’ye kadar izin veriyor. Rusya Merkez Bankası gibi yaptırım kapsamındaki kurumların ABD finans kuruluşlarında tuttuğu hesaplardan para çekilmesine ise izin verilmiyor.

Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le yaptığı telefon görüşmesinin ardından Rusya’nın 300 bin tondan fazla dizeli derhal ABD’ye ve dünya piyasalarına tedarik edeceğini söyledi. Kasım ayında 500 bin ton, daha sonraki bir tarihte ise 1 milyon ton daha tedarik edilmesinin planlandığını da açıkladı. Bu miktarlar açıklanan tedarik planını ifade ediyor; fiilen teslim edilen miktarla karıştırılmamalı.

ABD ile Rusya arasındaki enerji görüşmeleri kapsamında Nord Stream doğal gaz boru hattına ABD’li yatırımcıların katılması seçeneği de gündeme geldi. Reuters, adları açıklanmayan beş kaynağa dayanarak iki tarafın temsilcilerinin bu seçeneği görüştüğünü bildirdi. Beyaz Saray’dan bir yetkili yakın zamanda bu konuda görüşme yapılmadığını söyledi. Alman hükümeti ise hattın yeniden faaliyete geçmesi için hükümet onayı gerektiğini ve bunu istemediğini belirtti.

ABD Senatosu’ndan iki partiden yedi senatör, 11 Ekim’de yayımladıkları ortak açıklamada Rus dizelinin ithalatına izin verilmesinin hukuka uygunluğunu sorguladı ve kararın geri alınmasını istedi. Bu, senatörlerin tutumunu yansıtıyor; işlemin hukuka aykırı olduğunun kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Tedarik planının fiyatlara etkisi konusunda kuşkucu değerlendirmeler yapıldı. Reuters’ın aktardığı enerji piyasası analistleri, açıklanan miktarların küresel dizel arzındaki sıkışıklığı önemli ölçüde hafifletmesinin zor olduğunu değerlendirdi. Haberde aktarılan Kpler analizine göre, ilk etapta yaklaşık 2,2 milyon varilin bir ay içinde tedarik edilmesi günlük yaklaşık 73 bin varile karşılık geliyor. Bu miktar, fiyatlar üzerinde belirgin bir etki yaratmak için gerekli ek arz olarak gösterilen günlük 400 bin varilin altında kalıyor.

Enerji finansmanı analisti olarak tanıtılan Robert Berke, bir görüş yazısında ABD-Rusya enerji anlaşmasını Çin’i çevrelemeye yönelik bir ‘ters Nixon stratejisi’ olarak yorumladı. Çin’i yalnızlaştırma hedefi, yazarı tarafından yapılan bir yorum; hükümetin açıkladığı bir politika hedefi değil. Lisansın izin verdiği işlemlerin kapsamı ve süresi belgede açıkça belirtiliyor.